--- Page 1 --- --- Page 2 --- --- Page 3 --- --- Page 4 --- --- Page 5 --- J felase oic 2 hei 63. % s A S Henaa Nos ExLIBRIS E-ALLARD --- Page 6 --- --- Page 7 --- 11 Aelasn iceal laui onbaig P! 6.3. TWEEDE DEEL --- Page 8 --- . --- Page 9 --- --- Page 10 --- PI.T. I - TOUSSAINT I: OUVEATUEM. --- Page 11 --- S.DOMINGO; OF HET LAND DER L marfei, a DOOR M. RAINSFORD, NAAR HET ENCELSCH; McT PLATEN EN KAARTEN. NIEUWE ViraaYz. TWEEDEDEEL Tz ZUTP H E N, B13 W. C. WANSLEYEX N, 82 A. --- Page 12 --- d 1 --- Page 13 --- I N H O U D. V. HOOFDST Befchouwing van de krijgsmagt der zwarten, en van den oorlog tusfchen de Franfche republiek en de onafhankelijke zwarten van St. Domingo. BLADZ. I. VI. H O OFDS T. Over de oprigting van een keizerrijk der zwarten, en de waarfehijnlijike gevolgen der omwenteling eener volkplanting. 208. AANHANGSEL No. I. Brief van den abt Grégoire aan de burgers van de kleur in de Fran/che Westindien. 221. II. Grondbeginfelen der eerfe Aigemeene Vergadering van St. Domingo. 239. III. --- Page 14 --- VI IIN II OLIU D. III. Getuigenis van den fiervenden Ogé tegen de opfandelingen. 250. IV. Artikelen eens verdrags van overgaef, door de inwoners van Grande Anfe enz. aan den Generaal Majoor Williamfon voorgefield. 263V. Vereerende brief van den ridder De Sevré aun den Colonel Whitlocke. 1tno : 271. VI. Verhaa! van den hieer De Charmilly. a e a e 275. VII. Stulken ter opleldering van het karalter en de zeden van Tousfaint L'Ouverture. 285. VIII. Uittrekfel ait een vorig werk van an .den.felrijrer. 294. IX. Eerfe befchikking van den Kapitein Generaal Le Clerc op de regering der volkplanting. 307. X. Verlag yan de geeardheid cn. gefchiedenis der blocdhonden, in de Amerikaan/che volkplantingen gebruikt wordende. 320. XI. Eerfle befielling op de zaken der yolkplanting onder het befuur van Rochambeau. XII. --- Page 15 --- I N H O U D. VII XII. Stukken, rakende de ontruiming van St. Domingo door het Franfche leger onder Rochambeau. . 336 III. Onefoasisalijérerilaring van de zwarten van St. Domingo. IV. Proclamatie tot het plegtig afaweren van de Franfche natie. XV. Bekendmaking van de oogmerken der zwarte règering, 0112 eenen Gouverneur-Generaal voor zijn leven te benoemen. VL.Waarichuxing aan de Spanjaarden. . 7II. Proclamatie bij gelegenheid van de krooning des eerfen keizers van Hayti. III. Opgaaf van de magt der zwarten, ten tijde der omwenteling. 383 X. Bijgevoegde aanmerkingen. BE- eren van de Franfche natie. XV. Bekendmaking van de oogmerken der zwarte règering, 0112 eenen Gouverneur-Generaal voor zijn leven te benoemen. VL.Waarichuxing aan de Spanjaarden. . 7II. Proclamatie bij gelegenheid van de krooning des eerfen keizers van Hayti. III. Opgaaf van de magt der zwarten, ten tijde der omwenteling. 383 X. Bijgevoegde aanmerkingen. BE- --- Page 16 --- VI ILN II OU D. III. Getuigenis van den fervenden Ogé tegen de opftandelingen. IV. Artikelen eens verdrags van overgaaf, door de inwoners van Grande Anfe enx. aan den Generaal Majoor Milliamfon voorgefeld. 26 V. Verecrende brief van den ridder De Sevré aan den Colonel Whitlocke. VI. Verhaal van den heer De Charmilly. VII. Stukken ter opheldering yan het karakter en de zeden van Tousfuint L'Ouverture. VIII. Uiterekfel uit een vorig werk van den. fclrijver. IX. Eerfe belchikking van den Kapitein Generaal Le Clerc op de regering der volkplanting. 3' X. Verfag yan de geaardheid en gefchiedenis der bloedhonden, in de Amerikuanfche volkplantingen gebruikt wordende. XI. Eerfle beftelling op de zaken der volkplanting onder het befluur van Rochambeau. --- Page 17 --- I N II O U D. VII XII. Stukken, rakende de ontruiming van St. Domingo door het FranIche leger onder Rochambeau. . 336 XIII. Onefasisaliérerilaring van de zwarten van St. Domingo. XIV. Proclamatie tot het plegtig afzweren van de Franfche natie. XV. Bekendmaking van de oogmerken der zwarte règering, 0m2 eenen Gouverneur-Gemeraalyoor zijn leven. te benoemen. XVI. Fagrfthuving aan de SpanjgarS den. XVII. Proclamatie bij gelegenheid van de krooning des cerfen keizers van Hayti. XVIII, Opgaaf van de magt der zwarten, ten tijde der omwenteling. 383 XIX. Bijgevoegde aanmerkingen. BE- --- Page 18 --- BERIGT VOOR DEN BINDER. Tousfaint L'Ouverture, te plaatfen tegenover bladz. 4 Middelen, bij de Fran/chen gebruikt om de zwarten te verdelgen. Wvaakneming der zwarten tegen de Fran/chen. - 174 Fernieling door de bloedhonden (eene familio in de basfchen orervallende). Facfimile van eenen brief yan Tons/aint. Manier van aanfokking der blocahonden. --- Page 19 --- Sr. DOMINGO OF HET LAND DER ZWARTEN EN DESZELFS O M W ENTELING V. HOOFDSTUK lefchouwing van de krijgsmagt der Zwarten. Oorlog tusfchen de Franfche republick en de onafhankelijke Zwarten in St. Domingo. Io einde der achttiende eeuw, een tijd- HOOFDST, ak, door de grootite bedrijven en de reusV. htigfte ontwerpen gekenmerkt, vertoonde 1800. n de wereld een nieuw en welgeregeld Befchouwving van jk, in een gewest van den aardbol, alwaar de krijgsen had vastgefteld, dat hetzelveniet beftaan magt Zwarten. der on, ja waar men zelfs toen nog beweerde Tousfaint t het niet beftond, toen lieden, welke velhebber. OpperbeHaar hunne betrekkingen hadden, zeer wel- 1 II. DEEL. A wis- 1800. n de wereld een nieuw en welgeregeld Befchouwving van jk, in een gewest van den aardbol, alwaar de krijgsen had vastgefteld, dat hetzelveniet beftaan magt Zwarten. der on, ja waar men zelfs toen nog beweerde Tousfaint t het niet beftond, toen lieden, welke velhebber. OpperbeHaar hunne betrekkingen hadden, zeer wel- 1 II. DEEL. A wis- --- Page 20 --- BERIGT VOOR DEN BINDER. Tousfaint L'Ouverture, tc plaatfen tegenover bladz. Middelen, bij de Franfchen gebruikt 013 de zwarten te verdelgen. Wvaakneming der zwarten tegen de Franfchen. Fernicling door de bloedhonden (cene famille in de basfchen orervallende). Facfimile van eenen brief van Tousfaint. Manier van aanfokking der blocdhonden. --- Page 21 --- Sr. DOMINGO OF HET LAND DER ZWARTEN EN DESZELFS 0 M W ENTELING V. HOOFDSTUK Befchouving van de krijgsmagt der Zwarten. Oorlog tusfchen de Franfche republiek en de onaflankelijke Zwarten in St. Domingo. H. einde der achttiende ceuw, een tijd- HOOFDST, vak, door de groodte bedrijven en de reusV. achtigite ontwerpen gekenmerkt, vertoonde 1800. aan de wereld cen nieuw en welgeregeld Befchottwing van rijk, in een gewest van den aardbol, alwaar de krijgsmen bad vastgefteld, dat hetzelveniet beftaan magt Zwarten. der kon, ja waar men zelfs toen nog beweerde Tousfint dat het niet beftond, toen lieden, welke velhebber. Opperbealdaar hunne betrekkingen hadden, zeer wel- 1 II. DEEL. A wis- --- Page 22 --- ST. OF HET DOMINGO, dat het in der daad, en wel onder HOOFDST. wisten, was gevestigd. V. de gunftigite voorteekenen bevond de menschlievende en 1800. Naauwelijks TOUSSAINT L'OUVERTURE, kwame Zwarte, ftaatkunde der beontbloot van de vreemde ftuurders van oude ftaten, zich ontlagen oorlog, waarin hij van den mocijelijken regering af, van het cerfte oogenblik zijner geweest, of hij fpreidde dewas gewikkeld in de kunften des vrezelfde bekwaamheden onveranderlijk in des ten toon, welke hij het veld had aan den dag gelegd; en die menschlievendheid, welke hem geltadig in overwinningen vergezeld had, ftortte zijne zich nu uit in de zachte faatkunde zijwetgeving. Het was zijne ner weldadige omtrent den cerfte zorg, de fchikkingen Godsdienst op een' vasten voet te vestigen, overeenkomltig de plaatshebbende ftaatsregeling, de goede zeden te bevorderen, en nutte kunften aan te moeen denijverheid hetwelk zich aan digen onder dit geflacht, zijn opzigt had roevertrouwd. vertoonden zich de uitwerkfelen Spoedig door de geheele uitvan deze maatregelen wageftrcktheid zijns gebieds. Zoo groot ren, van dit tijdftip af, de vorderingen van den - vestigen, overeenkomltig de plaatshebbende ftaatsregeling, de goede zeden te bevorderen, en nutte kunften aan te moeen denijverheid hetwelk zich aan digen onder dit geflacht, zijn opzigt had roevertrouwd. vertoonden zich de uitwerkfelen Spoedig door de geheele uitvan deze maatregelen wageftrcktheid zijns gebieds. Zoo groot ren, van dit tijdftip af, de vorderingen van den - --- Page 23 --- LAND DER ZWARTEN. den landbouw, dat del ecrstvolgende oogst HoorDst. (in weerwil van de verfcheidene hindernisV. fen, welke zich opdeden, en de verwoes- 1800. tingen van een' bijna tienjarigen oorlog) ten volle een derde opleverde van de hoeveelheid koffij en fuiker, welke er immer in het allergunfligtte tijdperk gewonnen was. De. aanwas der bevolking was ZOO groot, dat de planters. 2 die in het moederland woonden, daarover verfteld ftonden, dewiji zij niet konden begrijpen, hoe het mogelijk ware dat afnemen van het geral der negers te beletten, waardoor zij in. de volftrekte noodzakelijkheid waren geweest, om dezelven door den flavenhandel in fland te houden. Eene algemeene gezondheid heerschte er door het ganfche land; :met hare gezellin de blijmoedigheid, die vervrolijkfter van den arbeid. Na die verbazingwekkende perfonaadje, aan wier uitftekende talenten en: moedige werkzaamheid de inwoners van dit herborene eiland hunne toenmalige voordeelen verfchuldigd waren, dus Op den voorgrond geplaatst te hebben, vinden wij ons onder de verpligting, om de bijzonderheden van een leven, hetwelk in de gefchiedenis van A 2 St. --- Page 24 --- ST. DOMINGO, OF HET ZOO belangrijk is, onder het HOOFDST. St. Domingo V. oog van den lezer te brengen. L'OUVERTURE, een geboren TOUsSAINT het eerfte licht Leven en Naaf, zag in het jaar 1745 karakter vane den Graaf DE Not, van Tous- op de plantaadje faint L'Ou- niet ver van Kaap Frangois, in de Noorverture. der Provincie van St. Domingo, eene plek gronds, die federt ten hooglte opmerkelijk is geworden, als de plaats waar de omwenbegonnen is en de Uit een teling allereerst (dât van handgrond, waar een vermaard kamp fehrift. is opgeflagen, uit het welk dit inBreda) vermogender bevelgeborene legerhoofd fchriften heeft uitgevaardigd, dan die van eenigen monarch op aarde. Reeds begon het vernuft van TOUSSAINT zich te vertoonen in zijne opmerkzamheid voorwerpen, welke buiten zijn bereik op werd tot het waren, toen hij nog gebruikt oppasfen van zijns meesters kudden; en leerde hij, zonder eenige andere hulpmiddelen, dan welke zijne makkers even ZOO wel als hij bezaten, terwijl dezen nogondoordringbare ontans in eene bijkans lezen wetendheid verzonken bleven, fchrijC) Zie Hoofdft. III. van dit werk. opmerkzamheid voorwerpen, welke buiten zijn bereik op werd tot het waren, toen hij nog gebruikt oppasfen van zijns meesters kudden; en leerde hij, zonder eenige andere hulpmiddelen, dan welke zijne makkers even ZOO wel als hij bezaten, terwijl dezen nogondoordringbare ontans in eene bijkans lezen wetendheid verzonken bleven, fchrijC) Zie Hoofdft. III. van dit werk. --- Page 25 --- LAND DER ZWARTEN. fchrijven en het gebruik van cijferletters. HoorDsT, Door de fhelle vorderingen, welke hij in V. deze kunften maakte, aangemoedigd, eri 1800. door het uitzigt op grootere begaafdheden opgewekt, hicid hij zich aanhoudend bezig mnet de verdere aankweeking zijner vermogens. Zijne bekwaamheden verwekten, gelijk onder zulke omfiandigheden dikwerf het geval-is, de verwondering zijner medeflaven, en trokken gelukkiglijk de opmerking van den bewindsman of beftuurder der plantaadje, den heer BAYOU DE LIBERTAS, Deze heer gaf een vereerend blijk van zijn eigen gezond en wel onderfcheidend oordeel, door TOUSSAINT van den arbeid op het veld tc ontfaan, en in zijn huis te nemen, alwaar hij den cerften ftap deed tot de verbetering van deszelfs fortuin, door hem tot zijnen postbode aan te ftellen, eenen post, die om deszelfs voordeelen en hooger aanzien onder de flaven zeer benijdenswaardig was. Deze procf van des heeren Bavou's gunftige gezindheid jegens TOUSSAINT, maakte een' diepen indruk op zijn gevoelig hart. Echt vernuft en verhevene gevoelens zijn onfcheidbaar: de herinnering van de geA 3 meen- --- Page 26 --- St. DOMINGO, OF HET HOOFDST. meenfte weldand, in tijden van tegenfpoed V. of in eenen ftaat yan donkere vergetenheid 1800. ontvangen, verwarmt, ten tijde van de blakendfte volksgunst, het hart van den aandoenlijken meer dan de fchitterendfte eerbetooningen. Deze waarheid werd, door de dankbaarheid van TOUSSAINT jegens zijnen meester in volgende tijden, nadrukkelijk bevestigd. Hij voer voort bevordering te verdienen en te ontvangen, waardoor hij allengs tot posten van de grootfte aangelegenheid opklom. Mondelijk Onder andere trekken van TOUSSAINT's yerhaal. lofwaardig gedrag gedurende het vroegere tijdperk zijns levens, welke in St.-Domingo met vermaak herdacht werden, fprak men van zijne zonderlinge liefderijkheid jegens de redelooze fchepfelen, en zijn onverwinnelijk geduld. Van de eerfte worden menige proeven verhaald, welke getuigenis dragen van een hart, dat met allerlei goede hocdanigheden begnafd is. Niet alleen wist hij zich van de fchranderheid van het paard zeer wel te bedienen, maar zelfs wonderen met dat dier te verrigten, en dat zonder die wreede middelen, waardoor men hetzelve die leerzaambeid afdwingt, welke het fchepfelen, en zijn onverwinnelijk geduld. Van de eerfte worden menige proeven verhaald, welke getuigenis dragen van een hart, dat met allerlei goede hocdanigheden begnafd is. Niet alleen wist hij zich van de fchranderheid van het paard zeer wel te bedienen, maar zelfs wonderen met dat dier te verrigten, en dat zonder die wreede middelen, waardoor men hetzelve die leerzaambeid afdwingt, welke het --- Page 27 --- LAND DER ZWARTEN. het in Europa betoont: dikwijls zag men HOOFDST. hém in diep gepeins onder verfchillende V. foorten van vee, waar hij eene foort van 1800. een fom gefprek met de dieren fcheen te houden, hetwelk zij blijkbaar wel verftonden, en dat hen ontwijfelbare blijken van opmerkzaamheid deed geven. Zij kenden. hem, en toonden dit altijd, wanneer hij bij hen kwam; en dikwijls, wanneer hen eenig toeval was overgekomen, heeft men hem deze dieren zien bijftaan met de bezorgdheid van eene minnemoeder. Het cenige geval, waardoor men * zijne drift kon gaande maken, was, wanneer een flaaf de ftraf, welke hij van zijnen meester ontving, op deszelfs onfchuldig en onbeleedigend vee wilde wreeken. Zijn geduld werd een preekwoord, in Z0O verre, dat het een begunftigd fpel werd bij de jongen en onbedachtzamen op dezelfde plantaadje, hem door dartele potfen en geveinsde boosaardigheden te tergen. Maar zulk een vermogen had hij op zijne gemoedsgeftcldheid, dat hij hun fteeds met een' goedaardigen grimlach antwoordde, en hunne bejegening in zulk een licht voorftelde, dat dezelve volftrekt onberispelijk werd. Eene daad A 4 van --- Page 28 --- ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. van beestachtige baatzuchtigheid fchreef hij V. gereedelijk toe aan de wet van zelfbehoud, 1800. of aan eene beklagelijke onkunde van de genoegens der menschlievendheid; en eene neiging tot ruw en boosaardig twistzoeken noemde hij eene voorbijgaande misvatting. Dus werden zijne driften nooit in het minfte gaande gemaakt, terwijl hij bij alle gelegenheden gereed was tot verzoening en lijdzaamheid, ZOO wel in beuzelachtige als in de alleraangelegenfte voorvallen. Uit cen Den ouderdom van vijf en twintig jaren handfelvrift, bercikt hebbende, verbond TOUSSAINT zich aan eene vrouw van even zulk cen karakter als het zijne ; en hunne vereeniging, door een huwelijk bekrachtigd, hetwelk nooit fchijnt gefchonden te zijn, maakte hun kroost achtenswaardig. Evenwel bleef hij nog cen Alaaf; en nimmer had de goedheid van den Heer BAYOU, hoewel zij hem ZOO gelukkig trachtte te maken, als de flaat van flavernij kon gedoogen, het inzigt om den man vrij tc laten, die nog eens de weldoener van hem en zijn huisgezin worden zou. Zoodanig is het uitwerkfel van verouderd vooroordeel, hetwelk de hoogfte voortreffelijkheid onzer natuur verduistert: de man, 2 og cen Alaaf; en nimmer had de goedheid van den Heer BAYOU, hoewel zij hem ZOO gelukkig trachtte te maken, als de flaat van flavernij kon gedoogen, het inzigt om den man vrij tc laten, die nog eens de weldoener van hem en zijn huisgezin worden zou. Zoodanig is het uitwerkfel van verouderd vooroordeel, hetwelk de hoogfte voortreffelijkheid onzer natuur verduistert: de man, 2 --- Page 29 --- LAND DER ZWARTEN. man, dic, zonder voor cenigerlei ander be- HOOFDST. letfel terug te deinzen, in ftaat zou zijn V. tot het uitvoeren van Goddelijke bedrijven, 1800. aarzelt tegen hct doen van inbreuk op cene aangenomene welvoegelijkheid, of tegen het fchenden van eene oude gewoonte! Onder begunfliging van eenen ftand, die hem eene zekere maat van overvloed bezorgde, vond TOUSSAINT gelegenheid tot het vermeerderen van zijne vroeg verkregenc bekwaamheden; cn door zijnen omgang met eenige priesters, die van het karakter aan hunnen fand voegende weinig meer dan den naam bezaten, verkreeg hij nieu- Mémoires we bronnen van onderwijs, en fmaak in du Tous@iut. Général eene voortreffelijker foort van boeken, dan die in den beginne zijne opmerking getrokken hadden: de fehrijver, op welken hij allerfpoedigst verliefd werd, was de Abt RAYNAL, met wiens gefchiedenis en wijsgeerige en flaatkundige belpiegelingen hij zich weken lang onafgebroken bezig hield, en van wien hij nimmer fcheidde, dan met het voornemen. om met vernieuwd en vermeerderd genoegen terug tc keeren. Eenc Franfche overzetting van den EPICTETUS bepaalde hem eenen tijd lang tot de lesfen A 5 de- --- Page 30 --- IO Sr. DOMINGO, OF HET HoorDST. dezes wijsgeers, welke hij dikwijls aanhaalV. de: maar weldra zocht hij naar edeler voed1800. fel voor zijn' vecl omvattenden geest, en vond in een gedeelte der oude historiefchrijvers het toppunt zijner wenfchen. Daar zag men hem ijverig in raadplegen de gevoelens dergenen, die onderwijs geven in de kunst om rijken te befturen en oorlog te voeren 5 intusfchen verwanrloosde hij ook dezulken niet, welke de befturing des harten bedoelen, en den mensch zich zelven Uit een lecren kennen : en de cenige verandering, handfehrift. welke het inzuigen van deze fchatten van wijsheid in zijnen omgang te wege bragt, was cene uiterlijke befchaving, dic aan zijne' zeden ecne ongemeene bevalligheid bijzette Dus- (*) De volgende boeken muntten uit in de boekerij van TOUSSAINT, Vanl welke den fchrijver eene lijst is tcr hand gefteld, toen bij onderzock deed naar de gefchiedenis van dezes mans befchaving: Scriptores de re militari. CESAR's Conmentarii, in ecne Franfche overzetuing van DE CRISSE. DES CLAISON's Gefehicdenis van ALEXANDER en CESAR. D'ORLEANS, Gefehiedenis der Onwentelingen in Engeland en Spanje. Des uit in de boekerij van TOUSSAINT, Vanl welke den fchrijver eene lijst is tcr hand gefteld, toen bij onderzock deed naar de gefchiedenis van dezes mans befchaving: Scriptores de re militari. CESAR's Conmentarii, in ecne Franfche overzetuing van DE CRISSE. DES CLAISON's Gefehicdenis van ALEXANDER en CESAR. D'ORLEANS, Gefehiedenis der Onwentelingen in Engeland en Spanje. Des --- Page 31 --- LAND DER ZWARTEN, II Dusdanig was de opkomst van dezen door- HOOFDST. V. luchtigen man, even gelijk die van den eenvoudigen eikel, welke, eerst door de win- 1800. den her- en derwaarts verftrooid, langzaam, maar heerlijk, opwast tot eenen reusachtigen boom, die zijne bladeren met weidfche pracht over de mindere gewasfen des wouds verfpreidt, befchermende den nederigen ftruik, en de woede der ftrijdende hoofdftoffen tartende. Dewijl hij zich nog op het landgoed, alwaar hij geboren was, bevond, toen de raadplegingen, welke den dadelijken opftand der flaven zijn vooraigegaan, op de planraadje van NoÉ gehouden werden, vroeg men hem om zijn gevoelen, dien men altijd Des Maarfchalk VAN SAXEN's Krijgskundige mijmeringen. GUICHARD's Krijgskundige gedenkfcitrifien van de Grieken en Romeinen. HERODOTUS, Gefchiedenis van de oorlogen der Per xianen tegen de Grieken. s BEAU's Cedenkfehriften van de Akademie der Opfchriften en Fraaije Letteren. LLOYD's Krijgs- en Staatkundige gedenifohriften; de Werken van den Engelfchen SOCRATES, yan PLUTARCIUS, CORNELIUS NEPOS, etiz. enz. etiz, --- Page 32 --- Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. tijd met hoogachting en verwondering beV. fchouwd had. Zijne tocftemming was van 1800. groote. aangelegenheid, dewijl hij een aanzienlijk getal flaven onder zijn bevel, Çn in 't algemeen grooten invloed had op zijne medenegers. Onder de hoofden van dezen verfehrikkelijken opftand waren verfcheidenen van zijne vrienden, door hem waardig gekeurd om zijne medegenooten te zijn ter bevordering van onderlinge kennis: nogtans onthicld hij zich, op het cerfte aanzoek, om wat reden is niet zeker, van deel te nemen in de worfteling der vrijheid. Ilet is waarfchijnlijk, dat zijn mannelijk hart terugdeinsde op het denkbeeld van de wreedheden, welke met de cerfte uitberfting der wraak moesten gepaard gaan bij flaven, die gereed waren om hunne geledene ongelijken en rampen aan hunne meesters tc vergelden. Hij zag, dat de onfchuldigen met de fchuldigen zouden lijden, en dat men van zulk cene omwenteling meer in volgende tijden, dan voor het tegenwoordige, regrvaardigheid kon verwachten. Wan'eer de met Electricke vloeiftof bezwangerdé walk te zwaar wordt, kiest zij voor haar doel nier den bloeddorfigen moordenaar op de hunne geledene ongelijken en rampen aan hunne meesters tc vergelden. Hij zag, dat de onfchuldigen met de fchuldigen zouden lijden, en dat men van zulk cene omwenteling meer in volgende tijden, dan voor het tegenwoordige, regrvaardigheid kon verwachten. Wan'eer de met Electricke vloeiftof bezwangerdé walk te zwaar wordt, kiest zij voor haar doel nier den bloeddorfigen moordenaar op de --- Page 33 --- LAND DER ZWARTEN. de onvruchtbare heide, maar doct hare ver- HOOFDST woestende wraak, misfchien zonder onderV. fcheid, uitberften over onnoozele kudden in 1800. groenende velden nederliggende. Er waren banden, die TOUSSAINT fterker verbonden dan de aanmerking van de omftandigheden des tijds. Dit waren dankbaarheid voor de weldaden van Zijnen meester ontvangen, en edelmoedigheid jegens degenen, die op het punt ftonden om te vallen, - niet alleen onder het flagtmes des moordenaars (want deze verlosfing uit hun lijden werd niet aan allen vergund), maar ook onder de verwisfeling van eenen ftaat van luister en weelde voor eene gevaarvolle, fmadelijke en armoedige ballingfchap, gepaard met al de onheilen, welke het verfehrikkelijke van zulk eene omkccring kunnen vermeerderen. TOUSSAINT maakte toebereidfelen, om den heer BAYOU DE LIBERTAS veilig naar het vaste land van Amerika te doen verhuizen, als of hij ceniglijk vermaakshalve eene reis ftond te doen. Hij vond middelen om eenen voorraad voor hem in te fchepen, waarvan hij in het vervolg vrucht kon trekken; bezorgde, dat hij veilig met zijn gezin --- Page 34 --- 14 ST. DOMINGO, OF HET HooFDST. zin ontkwam, en nam alle mogelijke maatV. regelen voor deszelfs gemak; ja zelfs hield 1800. zijne voorzorg hier nog niet op: want na dat de heer BAYOU zich veilig te Balti- . more in Maryland had nedergezet, bediende hij zich van alle voorkomende gelegenheden, om in al deszelfs behoeften te voorzien, en, naar gelang zijn vermogen nanwies, ook dat van het voorwerp zijner zorg overeenkomftig deszelfs ftand en waardigheid te verbeteren, ter beantwoording aan die levendige nagedachtenis van de weldaden, welke hij aan denzelven verfchuldigd was, die nimmer in zijne borst kon verkoelen. Bij voorraad ZOO vcel mogelijk voor de veiligheid van zijnen meester gezorgd hebbende, wederftond TOUSSAINT niet langer de verzoekingen, om zich bij de krijgsmagt zijns lands te voegen, die in dit tijdftip reeds cene geregelde gedaante had aangenomen Hij verbond zich aan cene krijgs- (*) Het is aangenaam op te merken, dat TOUSSAINT de cenige niet was, die zich dus gedroeg. In ontelbaar veel gevallen, met menigerlei verandering van omftendigheden, heeft men hetzelfde door anderen zien doen; USSAINT niet langer de verzoekingen, om zich bij de krijgsmagt zijns lands te voegen, die in dit tijdftip reeds cene geregelde gedaante had aangenomen Hij verbond zich aan cene krijgs- (*) Het is aangenaam op te merken, dat TOUSSAINT de cenige niet was, die zich dus gedroeg. In ontelbaar veel gevallen, met menigerlei verandering van omftendigheden, heeft men hetzelfde door anderen zien doen; --- Page 35 --- LAND DER ZWARTEN. krijgsbende onder het bevel ftaande van een HOOFDST.. kloekmoedig zwart opperhoofd, BIASSOU V. genaamd, en werd tot deszelfs opvolger in 1800. het bevelhebber(chap benoemd. Hoewel Du Broca, deze Generaal uitmuntende bekwaamheden Vie de Tousfaint. bezat, was hij echter, uit hoofde van Zijn karakter, onbevoegd tot den post, welken hij bekleedde: zijne wreedheid maakte dat hij ontkleed werd van een gezag, door hem misbruikt. Er werd niemand gevonden, Z0O wel bevocgd om zijne plaats in te nemen, als de nieuwe officier TOUSSAINT; weshalve hij, voor altijd den ondergefchikten rang vaarwel zeggende, het bevel over eene Diyifie op zich nam. Had de zwarte Generaal, gedurende dit vroegere tijdperk zijns levens, in het midden van ongunftige omflandigheden., door de fchitterendfte beganfdheden en zijne zachtere deugden, helder uitgeblonken; van nu af begon hij, in zijne hoedanigheid en zijnen rang als een groot legerhoofd, allen die hem omringden te overtreffen. Alle deelen van zijn gedrag droegen het kenmerk doen; waarvan een uitftekend voorbeeld in het derde Hoofdftuk van dit werk is te vinden. --- Page 36 --- 16 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. merk van een fchrander oordcel en menschV. lievend hart. Bij de zwarten, die hem ver1800. heven hadden tot de waardigheid, welke hij nu bezat, was bij met geestdrift bemind; en door openbare perfonaadjen van andere volken, met welkc hij bij gelegenheid eenige onderhandelingen had, werd hij met alle bewijzen van cerbied en hoogachting bejegend. Dc Generaal LAVEAUX noemde hem 22 den neger, den SPARTACUS', 22 door RAYNAL voorfpeld, , die beftemd >> was, tot het wreeken van de verongelij22 kingen, zijn gellacht aangedaan." En de Spaanfche Marquis D'HERRERA verklaarde in de grootfpraak der diepfte verwondering, dat, >> indien het den Aller22 hoogiten behangde op aardé neder te da22 len, hij geen hart konde bewonen, meer 27 ontwijfelbaar goed, dan dat van Tous92 SAINT L'OUVERTURE." Zijn zonderling vernuft in de kunst des oorlogs, en in het inwendige beftuur der zaken van ftaat, het voorwerp der verwondering van allen, die hem omringden en die hem beftreden, hadden voor het tijdflip, waartoe wij thans in deze gefchiedenis genaderd zijn, geene gelegenheid gehad om é neder te da22 len, hij geen hart konde bewonen, meer 27 ontwijfelbaar goed, dan dat van Tous92 SAINT L'OUVERTURE." Zijn zonderling vernuft in de kunst des oorlogs, en in het inwendige beftuur der zaken van ftaat, het voorwerp der verwondering van allen, die hem omringden en die hem beftreden, hadden voor het tijdflip, waartoe wij thans in deze gefchiedenis genaderd zijn, geene gelegenheid gehad om --- Page 37 --- LAND DER ZWARTEN. 17 om zich te vertoonen. Door eene menigte HOOFDST. van flrijdende partijfchappen onder de zwarV. ten, en door vijanden van onderfcheidene 1800. volken cn hoedanigheden, belemmerd, was hij al te zeer bezig in het ontwijken van de flagen, welke men onophoudelijk uit verfchillende hoeken tegen hem bereidde, dan dat hij gelegenheid konde vinden tot het ten toon fpreiden van die wijsheid en grootmoedigheld, waardoor hij ZOO hecrlijk uitblonk. Nogtans zijn er een aantal voorvallen, in de vliegende nieuwspapieren van den dag, bewaard gebleven ter flaving van dc voortrelfelijkheid zijns karakters; en er zijn er nog veel meer diep ingedrukt in het geheugen van allen, die het tooneel zijner heerfchappij bezocht hebben. In Mondehijke wecrwil van het volftrekte der regespleging overlevenaar de krijgswet, die er met een buiten- ring. gewoon gezag heerschte, had er nimmer eene ftrafoefening plaats, zonder dat de Generaal en Chef de ernftiglte pogingen decd om dezelve te vermijden. Geen voorwerp was te gering voor zijne bemoeijingen, of geene misdaad Z00 groot, dat dezelve niet zou onderworpen worden aan de regelen, welke hij zich zelven had voorII. DEEL. B ge- --- Page 38 --- TN A - Sr. DOMINGO, OF HET De ftraf van den luijen of zeHoorDST. gefchreven. beftond daarin, dat hij V. deloozen arbeider afgenomen en tot een' 1800. van den landbouw krijgsdienst veroorof harden gevanrlijken werd. In gevallen van verraad was deeld zonderling in zijne denkbeelhij bovenal gebeurtenis eene den, waarvan de volgende proef zal opleveren : den Generaal Kort na 'de komst van in het ciland, werden er vier MAITLAND achterhnald, die uit de krijgsFranfchen weggeloomagt van het zwarte legerhoofd verraen bovendien aan verregeande pen, waren. Iedercen verwachtte, derij fchuldig geftraft worden, en bij dat zij ftrengelijk dood zouden moeten ongevolg een' harden tijd in eene dergaan: Doch hen ecnigen onzekerheid nopens hun lot gelaten bange deed hij hen den volgenden Sabhebbende, en geleidde hen, bath in de kerk brengen, van den het oogenblik, toen dat gedeelte op werd, hetwelk de onderdienst uitgefproken aanbeveelt, linge vergillenis van misdaden hun voor den voet van het altaar, alwaar hij, de fnoodheid van hun gedrag nadrukkelijk hen last gaf om hebbende voorgehouden, los te laten. zonder verdere frafoefening Men genden Sabhebbende, en geleidde hen, bath in de kerk brengen, van den het oogenblik, toen dat gedeelte op werd, hetwelk de onderdienst uitgefproken aanbeveelt, linge vergillenis van misdaden hun voor den voet van het altaar, alwaar hij, de fnoodheid van hun gedrag nadrukkelijk hen last gaf om hebbende voorgehouden, los te laten. zonder verdere frafoefening Men --- Page 39 --- LAND DER ZWARTEN. ig Men heeft eenigen grond om te verwach- HOorDST. ten, dat er iets zal gezegd worden van V. het karakter van TOUSSAINT in het alge- 18co. meen; en was er iets, hetwelk de fehrij- Karakters ver, gedurende zijn verblijf aan de Kaap, bovenal vurig verlangde, het was, de uitftekende trekken dezer perfonaadje te Iceren kennen, en regt te mogen oordeelen over de inzigten en beweegredenen, welke hem beftuurden. De uitflag zijner waarnemingen was in alle opzigten voordeelig voor dier waarlijk grooten man. Toevallige bedrijven van regevaardigheid en goedertierenheid kunnen bij wijlen het bewind der regeringloosheid zelve het optooijen, en genoegen verzacht fomtijds het norfche gelaat van den grimmigtten dwingeland: maar als een man, die, gedurende cen aanzienlijk tijdvak, met eene onbepaalde magt bekleed was (terwijl er geen veil dagbladfchrijver gevonden werd om zijne goede daden uit te bazuinen, maar duizenden, integendeel, wedijverden om zijne dwalingen bekend te maken), nooit befchuldigd is, dat hij die magt misbruikt heeft, maar integendeel cenparig eene onveranderlijke regelmaat in zijn gedrag heeft gevolgd, hem B: 2 door --- Page 40 --- :t ST. DOMINGO, OF HET verftand en fchrander oordecl HOorDST. door gezond voorgefchreV. als de allerchtenswaardigle van 1800. ven, en die hem altijd tot bedrijven en goedheid deed overgrormoedighecid dan heeft hij de fterkfte proef, hellen; gefteld kan worden, doorgewaarop hij de broosheden der menftaan, die, met natuur, en zonder de bijkomende fchelijke welke anderen, geboren om hulpmiddeien, tc ftade komen 2 cene der te regeren, bekleed hoogfte plaatfen in de maatfehappij heeft. fchijnt niet door den inZijne regering heerfchenden hartstoge vloed van eenigen alleen door bebevlekt te zijn: ZOO hij naar gezag gedreven ware geweest, geerte hebben, de zou hij weldra opgehouden had aanvoerder van opftandelingen te zijn; hem beheerscht 2 ZOO konde gierigheid vcel anderen, reeds in de hij, even gelijk den met onvroegere tijdperken van frijd, rijkdommen, naar het naburige metelijke ontweken; of had eene vaste land zijn hart vervuld, ZOO bloedige wraakzucht zijn vermoeid zou hij zich niet ZOO dikwerf aan hebben met die aandoenlijke aanfpraken verfland (welke het voorwerp het gezond der gierigheid vcel anderen, reeds in de hij, even gelijk den met onvroegere tijdperken van frijd, rijkdommen, naar het naburige metelijke ontweken; of had eene vaste land zijn hart vervuld, ZOO bloedige wraakzucht zijn vermoeid zou hij zich niet ZOO dikwerf aan hebben met die aandoenlijke aanfpraken verfland (welke het voorwerp het gezond der --- Page 41 --- LAND DER ZWARTEN. 2I der fpotternij van zijne ambtgenooten wa- HOOFDST. ren) over misdaden, welke de beftuurders V. van lang be/chaafde natien tot de pijnbank 1800, zouden veroordeeld hebben! Toen hij een werkzaam deelnemer in de omwenteling van zijn geboorteland werd, waren zijne beginfelen ZOO zuiver en regtvaardig, als die, welke de groote grondleggers der vrijheid, in eenige vroegere ceuw of andere luchtfreck, immer hebben aangedreven. Zoodanig was het karakter van TOUSSAINT L'OUVERTURE, voor Z0O ver men hem befchouwt in zijnen post als opperbevelhebber en Gouverneur van het eiland St. Domingo. In zijne onderhandelingen met vreemde ftaten blijkt hij, door zijne regtvaardigheid, de verwondering en gunst van iedere verlichte natic tot zich getrokken te hebben : en de befehuldigingen van zijne ingeworteldfte vijanden hebben nimmer eene daadzaak kunnen aanwijzen, die ftrekken kan tot verkleining van de welverkregene loftuitingen, welke hij heeft ingeoogst. De grondregelen van zijn gedrag waren de uitvlocifelen van een' grooren en wel onderrigten geest; en had hij, of eenig ander B 3 op- --- Page 42 --- ST. OF HET DOMINGO, even ZOO bekwaam, onverHoornst, opperhoofd, V. mocid en opregt als hij, zijne vermogens ZOO zou dat land, het1800. niet ingefpannen; welk nu den bloefem der befchaafdheid draagt, en in ware befchaving toeneemt, ftaat zijn, in den frijd wellige een verwoeste wraak en van te leurgeftelde heerschzucht, welke ecne de geheele fleep van onheilen, vermenigvuldiging van partijfchappen fchepkon, geheellijk te onder gebragr. Dat pen ftaat van verdeelder, bij den toenmaligen aanhangers heid in Frankrijk heerfchende, van iedere van deze partijfchappen gevonden werden, gereed om alle fchikkingen, welke deze verbazingwekkende perfonaadje wel verwacht maakte, af te keuren, mag worden, en kan weinigen bevrecmden: en deze oorzaken alleen, daaraan valt niet aan welmogen al de lasteringen, tc twijfelen, zijn, worden ke tegen hem uitgeftrooid toegefchreven, ambteloos leven verloor TousIn zijn van SAINT niets van de voortrefielijkheid hetwelk in zijne openbare verdat karakter, uitblinkt. Schoon rigtingen ZOO luisterrijk bebield hij in van een zeer gevoelig geftel, behet huisfelijke leven eene cenparige daard- t niet aan welmogen al de lasteringen, tc twijfelen, zijn, worden ke tegen hem uitgeftrooid toegefchreven, ambteloos leven verloor TousIn zijn van SAINT niets van de voortrefielijkheid hetwelk in zijne openbare verdat karakter, uitblinkt. Schoon rigtingen ZOO luisterrijk bebield hij in van een zeer gevoelig geftel, behet huisfelijke leven eene cenparige daard- --- Page 43 --- LAND DER ZWARTEN., 23 daardheid van geest; weshalve hij van het HOOFDST. algemcene karakter van andere groote manV. nen daarin afweek, dat hij ZOO wel in zijn 1800. geheim vertrek als in het veld den naam van held verdiende. Zijne echtgenoot, eene gevoelige en liefhebbende vrouw, droeg hij de hartelijkite teederheid en achting toe, en zijnen kinderen betoonde hij al de warmte van vaderlijke liefde: nogtans maakte Du geene verwaande verzotheid hem blind voor hunne gebreken, en het geringlte gebrek van een behoorlijk betoon van achting jegens eenen mindere werd geftrengelijk in hen berispt, naar mate van het veifchil van derzelver ftanden. Indien zij geene kennis verkregen van de wisfelvalligheid der menfchelijke ftaten, cene kennis, ZOO noodzakelijk ter beteugeling van dien hoogmoed op geboorte en fland, die zich in kinderen in overvloed opgevoed bijna altijd openbaart; Z0O is het de fchuld niet geweest van eenen vader, wiens leven door eene des te grootere nederigheid, en mistrouwen van zijne eigene bekwaamheden, uitmuntte, naarmate hij tot hoogeren rang verheven, of met meer eerbewijzen en waardigheden overladen werd. Toen zijne B 4 kin- --- Page 44 --- ST. DOMINGO, OF HET bereikten, in welke zij Heernst. kinderen die jaren van zulk V. vatbaar werden voor het ontvangen welke hij, door zijne on1800. eene opvoeding, bekwaamhedervinding en zelfverkregene wist dat noodzakelijk. voor hen was den, waarin zij flonden te leven, in den kring, TOUSSAINT hun de beste opziebezorgde en zond ners, welke hij kon verkrijgen, onder derzelver opzigt naar hen vervolgens oefeningen. - Zijn Frankrijk, tot hoogere werd doorledige tijd, die niet vecl was, gebragt in het onderfteunen van dezulken, wijze onverdiend leden; die op cenigerlei was niet gereed, om door een gebrek en hij in de wereld van oordeel en onderfcheiding, al te de fchuld van ongemaar gemeen, Zwakke menfchen lukkigen te verzwaren. allerlei foort waren de voorwerpen van van bijzondere zorg: lieden van een doorzijne dringend verftand, de klocken en dapperen in den oorlog, en de beminnclijken in het huisfelijke leven, deelden gelijkelijk in zijno achting, perfoon aangaat, was TousWat zijnen boSAINT van eene mannelijke gedaante, de middelbare lengte, met eene klocke ven maar niettemin vol en treffende houding, van voorwerpen van van bijzondere zorg: lieden van een doorzijne dringend verftand, de klocken en dapperen in den oorlog, en de beminnclijken in het huisfelijke leven, deelden gelijkelijk in zijno achting, perfoon aangaat, was TousWat zijnen boSAINT van eene mannelijke gedaante, de middelbare lengte, met eene klocke ven maar niettemin vol en treffende houding, van --- Page 45 --- LAND DER ZWARTEN. 25 van de innemendfte bevalligheid, ver- HoorDsT. fehrikkelijk voor eenen vijand, maar aanV. trekkelijk voor de voorwerpen zijner vriend- - 1809. fchap en liefde. Wanneer de gelegenheid het vereischte, waren zijne houding cn manieren deftig, maar ongedwongen en gemeenzaam in het gemeene leven : - als minderen zich tot hem vervoegden, leende hij hnn met het verpligtendfte geduld zijne aandacht, en fchikte zich naauwkeurig, zonder dat hij zich fcheen te vernederen, naar hunne bijzondere omflandigheden. In 't openbaar ontving hij bewijzen van den algenicenen en vrijwilligen eerbied, welke hij zich haastte te beantwoorden, of liever voor te komen, door de bevalligfte belecfdheden. Zijn Uniform was cene foort van korten rok, blaauw van kieur, met een? grooten rooden kraag over, de fchouders hangende; roode opflagen met acht rijen boordfel op de mouwen, en een paar grootc gouden Epauletten, achterwaarts hangende; een fcharlaken kamizool en brock, met halve laarzen; een ronde hoed mct eene roodc pluim en Nationale Cocarde; voeg hierbij een ongemeen groot zwaard; en zie daar zijne gehecle uitrusting, Hij was B 5 een --- Page 46 --- 26 ST. DOMINGO, OP HET verbazend paardrijder, en hij reisde onHoorDST. een V. begrijpelijk gezwind. omtrek van 1S00. Aldus hebben wij den ruwen karakter opgegeven : om de TOUSSAINT's fchaduwen te vinden, behoort men te overwelke zwakheden met de befchrewegen, beftaanbaar hebben kunnen vene deugden Men zoekt het hier medegedeelde zijn. door de ongeberige niet te bevlekken, volmaakt rijmde poging, om hem als een te ftellen: maar Zoo veel is zewezen voor ecnige bijzondere onker, dat, indien hij gehad deugden had, hij de bekwaamheid om dezelve voor het oog van den heeft, waarnemer te vergeftrengiten en vlijtigften bergen. Omringd door mannen van wetenfchap letteren, welke door verfcheidene omen uit het moederland waren overflandigheden TOUSSAINT weinig moeite gebrage, vond bij in het opftellen van eene flaatsregeling van.welke regrvaardigheid en gevoorraad, niet van eigenlijkheid (alleen van regten, Ondommen) de grondflagen moesten zijn. van welke hij zcer veel hulp der degenen, PASCAL, een afontving, was de burger flammeling van' - den beroemden fchrijver van waren overflandigheden TOUSSAINT weinig moeite gebrage, vond bij in het opftellen van eene flaatsregeling van.welke regrvaardigheid en gevoorraad, niet van eigenlijkheid (alleen van regten, Ondommen) de grondflagen moesten zijn. van welke hij zcer veel hulp der degenen, PASCAL, een afontving, was de burger flammeling van' - den beroemden fchrijver van --- Page 47 --- LAND DER ZWARTEN. 27 van dien naam, die zijns voorvaders be- HooFDST, kwaamheden geérfd had. In het vierde jaar V. der omwenteling was hij, als geheimfchrij- 1800, ver van de bewindsmannen der republiek, door het Uitvoerend Bewind naar Kaap François gezonden; kort na zijne aankomst trouwde hij de dochter van eenen Mulat, RAYMOND geheeten, 2 die eenen post bekleedde, door welk huwelijk hij in het bezit kwam van aanzienlijke goederen. Reeds vroeg verbond hij zich, benevens den Abt MOLIÈRE en een' Italiaanfchen kerkelijke van groote bekwaamheden, met name MARINIT, aan TOUSSAINT, en deze lieden omringden gefladig zijn' perfoon Het groote voorwerp zijner zorg, bovenal voor ZOO ver de veiligheid der blanke inwoneren betrof, op een' goeden voet gebragt hebbende, wijdde hij zich vervolgens () Daar men in Frankrijk alle openbare posten met mannen van bekwaamheid en geleerdheid bezette (gelijk men toch bekennen moet, dat daar gefchiedt), Zoa w2s het nauwelijks mogelijk, dat er in de buitenlandfche zaken andere dan bekwame perfonen werden aangefteld; en daarin ligt de reden, waarom de edelmoedige TOUSSAINT zulke perfonen gereedelijk vinden en tot zich trekken konde. --- Page 48 --- 28 ST. DOMINGO, OF HET HoorDST. gens toe aan het in orde brengen en verV. meerderen van zijne krijgsmagt, op eenen 1800. voet, aan het aanzien en de belangrijkheid van het land, hetwelk hij beftuurde, voegende. Ten tijde van zijn verdrag met den Generaal MAITLAND, bedrocg zijne magt in de noorder-provincie iets minder dan 40,000 man: maar weldra wies dezelve aan tot het dubbelde van dat getal: en in het tijdperk, waartoc wij nu gevorderd zijn, ging zij alle begrip te boven Dewijl de- (*) Colonel CHALMERS onderftelt, În zijne Remarks o2 the late war in St. Domingo, dat zekere monfterrollen, welke hij opgeeft als in het bezit geweest zijnde van TOUSsAINT's djudant-Generaal aan de Moclje, en waarin de krijgsmagt (in dat kwartier) berekend wordt op 35,000 man, - de geheele dienstdoende krijgsmagt van het gehecle eiland bevatten 5 - en. fpot zelfs dan nog met het denkbeeld, dat dezelve Z0O fterk zou zijo. Men kan zich niet onthouden van cen' onwillekeuigen grimlach, wanneer men zulke meeningen in een' ernftigen toon hoort voordragen, of als men let op de wederzijdfche berispingen tegen de Generaals MAITLAND en TOUSSAINT, omdat zij eenen alverwoestenden oorlog niet hebben voortgezet, welke men den Colonel CHALMERS aan de eene, en STEVEN MENTOR, den aigevallenen zwarte, aan de andere zijde, hoort in 't midden brengen, igen grimlach, wanneer men zulke meeningen in een' ernftigen toon hoort voordragen, of als men let op de wederzijdfche berispingen tegen de Generaals MAITLAND en TOUSSAINT, omdat zij eenen alverwoestenden oorlog niet hebben voortgezet, welke men den Colonel CHALMERS aan de eene, en STEVEN MENTOR, den aigevallenen zwarte, aan de andere zijde, hoort in 't midden brengen, --- Page 49 --- LAND DER ZWARTEN. 29 dezelve noodzakelijk in de onderfcheidene HoorDST. provincien verfpreid was, maakte hij zich V. gerced tot eene reis door het geheele ei- 1800. Jand, om dezelve in fchouw te nemen, als mede om de verfcheidene landftreken voor derzelver verblijf en bewegingen te bepalen, en Officiers over dezelve aan te ftellen, hetwelk hij op deze wijze met meer naauwkeurigheid en vrucht dan-op eenen afftand kon docn. Op verfcheidene posten was er een verbazende voorraad van gefchut en velerlei krijgsbehoeften bijeenvergaderd, welke van meer nuts konden zijn, wanneer zij verdeeld werden. Hij verlangde bekend te worden mct een groot getal brave mannen, die in zijne krijgsmagt hadden dienst genomen, velen van welke in het moederland eene krijgskundige opvocding hadden genoten, en in posten van aangelegenheid konden gefteld worden; ook waren er anderen, die eene plaatfelijke aanftelling wenschten te ontvangen, ten einde in deze en gene betrekkingen, waarmede zij bekend waren, van dienst te zijn: en het was de wensch en dc' flaatkunde van TOUSSAINT, hen allen te kennen en te voldoen. - Daarenboven was de aanmoediging van zijne tegenwoordig- --- Page 50 --- St. DOMINGO, OF HET jo digheid noodig voor troepen (die, misHoorDsr. beV. fchien, in cenige weinige gelegenheden te worden), welke van 18c0. gonnen kleinmoedig hunnen Gede eerzucht blaakten, om van neraal en Chef gezien te worden, wiens naam alleen als met eene Electrieke kracht allen werkte. In de hoofdftad van het op gedeelte des eilands was er nog Spaanfche eene andere reden, die het algemeene opperhoofd drong om dezelve een bezoek te Hoewel de Spaanfche volkplanting geven. afgeflaan, en door in 1795 aan Frankrijk (den de Generaals PAUL L'OUVERTURE broeder van TOUSsAINT) en D'HÉBÉCOCR, die de onderfcheidene posten van bezettingen voorzien hadden, was in bezit genomen, blecf er toch, in de ftad St. Domingo, onder Don JOACHIM nog ecne krijgsmagt, GARCIA, die aan de tegenwoordige regering niet onderworpen was: weshalve Tousdie voorsvarendheid, welke hem SAINT,met was, doch niet zonder bebijzonder eigen hoorlijk overleg, deze belangrijke reis aanvaardde. de Generaal in iedere Reis van De wijze, waarop doortrok, en Tousfaint ftad en elk dorp, welke hij L'Ouver- door in iedere haven, welke hij bezocht, ontture vaithet eiland. aan de tegenwoordige regering niet onderworpen was: weshalve Tousdie voorsvarendheid, welke hem SAINT,met was, doch niet zonder bebijzonder eigen hoorlijk overleg, deze belangrijke reis aanvaardde. de Generaal in iedere Reis van De wijze, waarop doortrok, en Tousfaint ftad en elk dorp, welke hij L'Ouver- door in iedere haven, welke hij bezocht, ontture vaithet eiland. --- Page 51 --- LAND DER ZWARTEN. 31 vangen werd, was zoodanig, dat het de HOOFDST. opgeblazenheid van den hoogmoedigften V. vorst zou voldaan hebben. Alle orden, 1800. burgerlijke en krijgskundige, wedijverden met elkander in hare cerberooningen, terwijl de vrouwen en kinderen zich langs de wegen fchaarden, om den bevrediger van hun land.te zegenen. Vergenoegen en gezondheid waren op ieders gelaat gefchilderd, en op alle plaatfen was eene algemeene tevredenheid zigtbaar. Er werden alle mogelijke middelen aangewend, om den Generaal het genoegen te betuigen, waarmede hij gezien werd. Die niets meer konden doen, maakten Guirlandes en aardige kranfen. Prachtige verfieringen overdekten de huizen der goedbezitters, en in iedere ftad werd zijne intrede door triumfbogen verheerlijkt. De krijgslieden beijverden Zich, in hun aanzienlijkst gewaad, om door hun krijgshaftig voorkomen goedkeuring te verwerven; en door het zeevolk werden er allerlei ontwerpen gemaakt, om hunne toeftemming aan den algemeenen ecrbied te geven. Men zou ontelbare voorbeelden kunnen ophalen, die het voorkomen van verdichting droegen, van de zonder- --- Page 52 --- ST. DOMINGO, OF HET betooningen van eerbied, welke HOOFDST. derlinge V. hem gedaan werden, om hem te vereeren. 2 1800. en zijn karakter regt te doen. eene zekere plaats bood een achtensNederige Op minzaamneger, negen en negentig jaren heid van waardige ecn' teenen ftoel, hem den Gene- oud, gezeten op raal en tien zonen aan, de kinderen van cene vrouw, Chef. alle werkzaam in den landbouw, maar gereed om zich aan den dienst van hun land wanneer hij het immer nootoe te wijden, bukten Drie zusters dig zou oordeelen. vreesden de zich over den vader, als of zij harer broederen te zullen verbefcherming liezen. Zij bragten allen geruigfchriften gedrag en hunne wegens hun welvoegelijk van hunne meesters en naburen, eene vlijt welke hen omringde, ten voormenigte van TOUSSAINT fprong van zijn paard, fchijn. knielde neder voor de voeten van den en ouderdom!" ouden man. 29 Eerbiedwaardige het is aan zulke lieden als gij zeide hij, 29 vrede en dat uw land heden zijnen 27 zijt, verfchuldigd is!" Toen hij 29 zijne vrijheid de Camp hem opoprees, maakte een Aide een' merkzaam op cenen jongeling, die op geheel alleen korten afftand onopgemerkt ftund. Wie is dat" riep de Gemeraal 2> uit, ouden man. 29 Eerbiedwaardige het is aan zulke lieden als gij zeide hij, 29 vrede en dat uw land heden zijnen 27 zijt, verfchuldigd is!" Toen hij 29 zijne vrijheid de Camp hem opoprees, maakte een Aide een' merkzaam op cenen jongeling, die op geheel alleen korten afftand onopgemerkt ftund. Wie is dat" riep de Gemeraal 2> uit, --- Page 53 --- LAND DER ZWARTEN. 33 tit, 2, naar allen fchijn ellendig op zulken HOoFDST, 22 dag?" Men berigtte hem, dat het een V. perfoon was, dic de thans aan hem aan- 1800. gebodene familic, herhaalde keeren, fchandc aangedaan, cnl nog onlangs gepoogd had zijne zuster in dc ondeugd aan te moedigen. Op dit oogenblik ftoof er eene belangrijke vrouw uit het midden van de menigre, die een kind in hare armen, en alle teekencn droeg van de uiterfte beangstheid, uitroepende: 29 Het is om mijnen wil, Ge- >> neraal, dat de arme Antoni gelasterd 22 wordt!" Hicr beletten de tranen haar voor eene poos mcer te zeggen. 29 Ik kon 22 van mijn kind niet fcheiden, hoewel ik 52 door deszelfs vader verzaakt, en mij zelfs 22 de gunst, om met mijne familie op dc2> zelfdc plantaadje te arbeiden, geweigerd 29 werd, omdat ik die verlaten had; en 22 bijna van honger omkomende, heb ik 22 mij op eene andere, daar het minder ver9, kieslijk is, verhuurd. Toen verleen27 de mijn liefhebbende broeder mij al de >2 hulp, die hij aan zijn' eigenen arbeid kon 37 onttrekken: : en tocn ik verhuizen moest, 22 yroeg hij cenigen mecrderen onderfland >2 van mijne andere broeders en zusters. II. DEEL. C 72 Dit --- Page 54 --- 34 ST. DOMINGO, OF HET HOoFDST. 22 Dit werd hem geweigerd, en hij" - V. beroofde hen, misfchien, om 1l te 29 Hij 1800. 97 viel de Generaal haar in 27 verzorgen," de rede, 72 fchendende alzoo zijnc pligten 29 jegens zijne familie, zijn vaderland en 99 zich zelven: dit is onregt; eveneens was 2) het cenc fout, uw kind aan de befcher29 ming tc onthouden, welke het zou onthebben: evenwel,' 99 terwijl 77 vangen hij zich naar den ouden man keerde, die zijne goedkeurig had ingerocpen, 22 wij 99 moeten de ongelukkigen niet verwerpeil, 29 vader: het is niet genocg regtvaardig, 27 wij behooren ook barmhartig te zijn, 99 bedenkende, hoe zeer wij allen barm22 hartigheid van nooden hebben. Verbit27 ter dan het geluk, hetwelk gij geniet, 57 toch nict door de herinnering aan een' 2> perfoon, die door uw toedocn minder 22 gelukkig is, veel min daar het uw zoon 22 is," terwijl hij hem bij de hand naar den ouden man leidde, 27 of uwe doch2 hetzelfde doende. De nadrukke27 ter," lijke toon cn gebaren van den Generaal perfien (hoewe! de handeling in weinige minuten voltrokken was) al den omflanderen de tranen uit de oogen; de familie Jicf- aan een' 2> perfoon, die door uw toedocn minder 22 gelukkig is, veel min daar het uw zoon 22 is," terwijl hij hem bij de hand naar den ouden man leidde, 27 of uwe doch2 hetzelfde doende. De nadrukke27 ter," lijke toon cn gebaren van den Generaal perfien (hoewe! de handeling in weinige minuten voltrokken was) al den omflanderen de tranen uit de oogen; de familie Jicf- --- Page 55 --- LAND DER ZWARTEN. liefkoosde terltond haren broeder en zuster, HOOFDST. en TOUSSAINT flecg op Zijn paard, en was V. ijlings buiten het gezigt. 1800. Nergens hield hij zich op, om de Ccrbewijzen der menigte af te bedelen, maar de beleefdheden, waarmedel hij allerwegen overladen werd, beantwoord hebbende, recd hij op een' galop voort, latende zijne Oflicieren, of wic hem anders vergezelde, dikwijls buiten het gezigt achter. Ontelbarc proeven van verftandiglijk bewezene weldaden op deze reis worden er van hem verhaald; en de dag, wanneer hij ergens kwam, was overal ecn dag van vrede en vrolijkheid. De uitwerkfels van dezen togt waren zcer zigtbaar in de algemeene hervorming, die er in allc gedeelten van het ciland plaats greep. De fledelijke regeringen werden naar een algemeen ftelfel ingerigt, en er werd ecne keten van ondcrlinge verflandhouding tusfchen dezelve vastgemaakt. De onderfcheidene Brigaden werden, door eenc betére fchikking van de troepen, die dezelve uitmaakten, op zulk eenen voet gebragt, dat zij krachtdadiger konden werkzaam zijn; cn er werden door het geheele C: ciland --- Page 56 --- 36 Sr. DOMINGO, OF HET HoorDST. ciland gewapende posten gevestigd, wel V. voorzien van het gefchut, hetwelk zijne 1800. vijanden hadden achtergelaten. Kortom, alle declen des lands werden in ftaat gefteld, om den fterkften wederltand te bieden aan icderen vijand, hoc magtig ook, en denzelven elken voet gronds te betwisten. En, terwijl zijne aandacht dus met de verzorging der binnenlandfehe veiligheid, door de verbetering der krijgsmagt, bezig gchouden werd, vergat hij intusfchen de belangen van 's lands zcevaart niet: men moedigde den handel met de naburige cilanden en het vaste land door alle gepaste aanbicdingen aan; terwijl de veiligheid der blanken verzekerd, doch hun tevens alle vermogen om den flaat te benadcelen ontnomen was. TOUSsAINT kwam aan de Kaap terug, 2 vergezeld van een talrijk gevolg, orider hetwelk cen uirgelezen aantal der voortreffelijkfte en bekwaamfte licden van het eiland werd gevonden. Hij werd met cene verdubbelde mate van genoegen ontvangen, in vergelijking van hetgeen hem voorheen bij eene terugkomst in de hoofdftad betoond werd, Z0O wel uit hoofde der langdurigheid was. TOUSsAINT kwam aan de Kaap terug, 2 vergezeld van een talrijk gevolg, orider hetwelk cen uirgelezen aantal der voortreffelijkfte en bekwaamfte licden van het eiland werd gevonden. Hij werd met cene verdubbelde mate van genoegen ontvangen, in vergelijking van hetgeen hem voorheen bij eene terugkomst in de hoofdftad betoond werd, Z0O wel uit hoofde der langdurigheid --- Page 57 --- LAND DER ZWARTEN. 37 heid van zijn afwvezen, als van de berigten IIoOFDST. van zijne verrigtingen, welke hem uit alle V. gewesten Waren voorafgegaan. En dit ge- 1800, rucht blcef niet binnen de grenzen van St. Domingo bepaald; het licp door Europa, cn in Frankrijk werd zijn naam dikwerf in den Senaat opgehaald, in loffpraken van befchaafde welfprekendheid. Dewijl het noodig was, dat de flaatsre- 1801. geling, die thans in waarheid beftond, be- Verklaring kend gemaakt werd, ZOO wel ter verzeke- hankelijk- van onafring van derzelver duurzame handhaving, licid. als tot behoorlijke onderrigting van de onderfcheidenc inwoneren, en van allen die betrekking hadden op het eiland, werd dezelve op den cerften van Julij 1801 afgekondigd. Bij deze plegtigheid flond de opperbevelhebber aan het hoofd der regering; en het wetboek werd afgelezen in naam >> des volks." Van dezen tijd af werd de gemeenfehap tusfchen Frankrijk en St. Domingo, die fints cenigen tijd voor de afkondiging allengs verminderd was, 2 gehecllijk opgeheven, behalve die door de verftandhouding van bijzonderc perfonen, nict zonder veel lastige bepalingen, nog werd onderhouden. C 3 Nog --- Page 58 --- 38 Sr. DOMINGO, OF HET IIOOFDST. Nog kwijnden de V. yoormalige landeigenaars, in of nabij de Franfche hoofdflad 1801. de, vol wonenverlangen naar de herkrijging van hunnen vorigen invloed, en ieder berigt van den blocijenden flant hunner geliefde volkplanting, blies elken kwijnenden wensch aan tot cene nieuwe, maar ijdele, hoop op herftelling. Zelis verbeeldden zij zich, in iedere verbetering van het ciland eene vermeerderde kans tot het bereiken hunner wenfchen te zien, waartoe zij plannen van werkzaamheid ontwierpen, en zich vermaakten met middelen tot derzelver volbrenging, welke alleen door hen zelven verzonnen of begrepen konden worden. En deze werden gefladig der Franfche regering opgedrongen, wier aandacht al te zeer door den ingewikkelden flaatkundigen toefland van Europa ingenomen was, dan dat er plaats zou gewveest zijn, om op dezelve behoorlijkacht tc Aaan ; en al wat men crlangen kon, beftond in beloften, waarmede werd men omgekocht, om te huis geene omwentelingsonrwerpen te fneden. Doch er naderde een tijd, dat een tocval in een oogenblik daarftelde, arbeid hetgeen de van jaren niet had kunnen uitwerken, kundigen toefland van Europa ingenomen was, dan dat er plaats zou gewveest zijn, om op dezelve behoorlijkacht tc Aaan ; en al wat men crlangen kon, beftond in beloften, waarmede werd men omgekocht, om te huis geene omwentelingsonrwerpen te fneden. Doch er naderde een tijd, dat een tocval in een oogenblik daarftelde, arbeid hetgeen de van jaren niet had kunnen uitwerken, --- Page 59 --- LAND DER ZWARTEN. ken, en aan deze misleide menfchen de HOOFDST. tusfehenkomst bezorgde, welke hunne rusV. telooze geesten verlangden. Tocn de re- 1801. gering van Frankrijk ecne nieuwe en oorfpronkelijke gedaante, onder het bewind van een' zegepralenden Dictator, had aangenomen, cn tot bevestiging derzelve cen tijdvak van vrede noodig oordeelde; en toen de flaatkunde van dat land, hetwelk de cenige overgeblevene vijand der republick, en de cenige natie in Europa was, magtig om tegen dezelve te kampen, denzelfden maatrogel aanprécs; kwamen beide landen, na cenen tijd lang met Ractkundige opregtheid onderhandeld tc hebben, tot het befluit om de vijandelijkheden te ftaken, cn dienvolgens werden de voorloopige bepaalde punren van het vredeverdrag ten uitvoer gebragt. Dus kwam de zecmagt van Frankrijk, die in de laatfte negen jaren door den fchrik, dien de Britfche vlag over den ganfchen aardkloot verfpreidde, niet ftraffeloos uit hare havens was gezeild, in volle vrijheid om alles uit te. vocren, wat haar verlamde tocftand gedoogde, en om dicn toefland door alC 4 le --- Page 60 --- 40 Sr. DOMINGO, OF HET HoornsT. V. le mogelijke middeien tc verbeteren Dit was flechts cen 1S01. gedeelte der gunftige omftandigheden, die er, uit de bevrediging van Europa, voor de uirgewekene volkplaniters van St. Domingo den. De werkzaamheden voortvlociEerflen Conful van BONAPARTE, der republick, welke zich tothicrtoc bij dappcre fnelle en krijgsbedrijven, wier legenheid mdrukkelike voorrgang geene gegaf tot tegenfpraak of naauykeurige uicpluizing, bepaald hadden, den nu aan de ftononderzockende beproeving van het koel verfland worden. Die onderworpen te groot perfoonlijke moed, die een gedeclte yan het vaste land van Europa veroverd, buiteniandfehe flaten omgekeerd, (*) Het is finartelijk te lijke gevoelen heerfchende vernemen, dat het gevaarbeter onderrigt is, zelfs bij dezulken, die eener Franfche behoorden te zijn, dat de fchepping der zeemagt onmogelijk, en geen bedoellngen is van Frankrijks voorwerp heerfeher. Allerzckerst is het, dat tegenwvoordigen het bebeide, Z00 wel het cene als het tegendeel van de fehrijver zal minder andere, wadr is; en is, ZOO een klein profetisch zijn dan hij geweest nict medebrengt. getal jeren de bevestiging daarvan orden te zijn, dat de fchepping der zeemagt onmogelijk, en geen bedoellngen is van Frankrijks voorwerp heerfeher. Allerzckerst is het, dat tegenwvoordigen het bebeide, Z00 wel het cene als het tegendeel van de fehrijver zal minder andere, wadr is; en is, ZOO een klein profetisch zijn dan hij geweest nict medebrengt. getal jeren de bevestiging daarvan --- Page 61 --- LAND DER ZWARTEN. 41 keerd, en binnen 's lands cene verdeelde HoorDST. V. raadsvergadering had weggeruimd, zou van geenen dienst zijn in wijsgeerige gefchil- 1801. vocringen, of tot het overcenbrengen van frijdige belangen in cenen itaat van vrede. Het werd dienvolgens noodzakelijk, dat hij zich eenen magtigen invlocd wist tc verfchaffen, Z00 wel in het kabinet als in hct veld, cn dat hij zich van andere belangen dan dic der menschlievendheid verzckerde. In dit tijdftip verzuimde de aanhang, die de faatsdienaarfchap in der tijd geftadig bezet hield, geene enkele gelegenheid, om zijne aanzocken bij de tegenwoordige regering tc verdubbelen, en zich van iedere omflandigheid tc bedienen, ten cinde aan zijne zaak eene vermogender aangelegenheid bij te zetten, dan dezelve tot hier toe had. De belangrijke en aanlokkelijke voordcelen, welkc dagelijks voor den koophandel verloren gingen, ftelden zij in den bloemrijkften ftijl voor; en Zij, die zich tot nu roc mct het uitrusten van ecne menigte kaapvaarders hadden opgchouden, begonnen aan het voordeclige beleggen van hunne hoofdfommen te denken; anderen, dic door den oorlog in Frankrijk gehouden waren, C5 vorm- --- Page 62 --- 42 Sr. DOMINGO, OF HET HOoFDST. vormden ftreelende V. uitzigten op voordeclen aan de andere zijde der zee te 18or. de ftoutmocdige behalen; en gelukzockers befchouwden de onlusten in St. Domingo als eene uitnoodigende gelegenheid, om zich te onderfcheiden. Alle volksklasfen; kortom, begonnen belang te ftellen in het der volkplanting, herkriigen dezelfde vergetende, wat er, in hoofdftad, ten aanzien van de vernietiging der flavernij gebeurd werd eene algemeene was; het het volkszaak; zij werd onderwerp in de vriendfchappelijke bijeenkomflen der aanzienlijken; en de Dames namen er deel in, aan wier hoofd zich bevond de begunftigde flen zuster des EerConfuls, de gemalin van den Generaal LE CLERC. Deze buitenfporige dwaasheid floeg met de heerlijkheden van het Confalaire hof naar Engeland zelfde over; en in datland, alwaar de flaatsdienaars en her volk de affchafing der flavernij begeerd blindelings hadden, ten koste van een gedeelte van het gebied huns tot het volfirekte bederf koophandels, en tal van een groot aanvolkplanters, zag men nu de natic, meer verblind, zich nog vereenigen met den algemeenen wensch, om die menfehen, welke hof naar Engeland zelfde over; en in datland, alwaar de flaatsdienaars en her volk de affchafing der flavernij begeerd blindelings hadden, ten koste van een gedeelte van het gebied huns tot het volfirekte bederf koophandels, en tal van een groot aanvolkplanters, zag men nu de natic, meer verblind, zich nog vereenigen met den algemeenen wensch, om die menfehen, welke --- Page 63 --- LAND DER ZWARTEN. kc reeds gehecl vrij geworden waren, wC- HOOFDST. V. derom onder het juk der flavernij tc bren1801. gen. BONAPARTE zag het tocnemen van dezc gezindheid met ftilzwijgen aan, en, misfchien, nièt zonder eenige bedenking aangaande het aanzien, hetwelk de zegepralende zwarte in het moederland had verkregen. Er liep cene verfcheidenheid van omflandigheden zamen, dic hem van de noodzakelijkheid overtuigden, om althans bij voorraad ecnige aandacht tc verleenen aan de dringende verzoeken, welke cr van alle kanten inkwamen: waarbij kwam, dat het voorbeeld van cenc magt, die hem tegenftand bood in een land, hetwelk nog 2 door geen regelmatig verdrag, onttrokken was aan dic regering, aan welker hoofd hij zich geplaatst vond, zeer krenkend was voor zijne gevoelens in den rang, waartoe hij verheven was. Mevrouw LE CLERC, met dezelfde eerzucht, welke nen aan haren broeder tocfchrijft, bezicld, drong op de onderneming om hct ciland te heroveren aan, ten cinde voor haren cchtgenoot en zich zelve iets meer te bekomen, dan er van de bloote koestering in de ftralen des Eer- --- Page 64 --- - Ie a X7re 44 Sr. DOMINGO, OF HET HOorDST. V. Eerfien Confuls te hopen noeming van den was; ; en de be1801. het Generaal LE CLERC, tot volbrengen van eene fehitterende overing, zou de verdienfte, vervoordeclen daarvan de eer en de tot de familie Toen men vernam, dat de bepalen, BONAPARTE gezindheid van der gunftig was voor de uitzigten volkplanters, werden er middelen vonden, om de getot derzelver vermogendite kooplieden zich belangen over te halen; en, gedrongen vindende door wier hulp hij wel wist, dat perfonen, op genwoordige hij, in het tetijdperk zijner veél verlaten regering, zich moest, gaf deze man, zonder fehrandere cenig ander herwelk hij uit zulk onderrigt, dan verkregen had, eenc cenzijdige bron zijne toeftemming tot eene ondereming, die eene onuitwischbare fond te werpen Op eenen vlek ke, indien al niet zelden levensloop, welonregevaardig of onmenschlievend, ten minfte altijd der befluurd en dikwerf fchranfchitterend weest. was geDaar ontwerp en ften Conful uitvoering bij den Eerhet befluit dezelfde zaak waren, ZOO was tot dezen verderfelijken togt naauwelijks krijgsgenomen, of men begon ook, ond te werpen Op eenen vlek ke, indien al niet zelden levensloop, welonregevaardig of onmenschlievend, ten minfte altijd der befluurd en dikwerf fchranfchitterend weest. was geDaar ontwerp en ften Conful uitvoering bij den Eerhet befluit dezelfde zaak waren, ZOO was tot dezen verderfelijken togt naauwelijks krijgsgenomen, of men begon ook, --- Page 65 --- LAND DER ZWARTEN. ook, na een ontwerp voor de regering der IlOoFDST. volkplantingen gevormd, en, ter voorkoV. ming van de ongerustheid, welke deze toe- 1801. rusting natuurlijk verwekken moest, derzelver beftemming voor de Britfche regering tc hebben opengelegd, gereedheid tot deszelfs uitvoering te maken, waardoor er eenc vermeerderde fchaduw op de donkerc zijde der menfehelijke natuur geworpen werd. De Generaal LE CLERC werd aan het Krijgstogt hoofd van den krijgstogt geplaatst 3 ZOO ran Fran/che de vast hield men zich van deszelfs goeden uit- republick tegen St. flag verzekerd, dat hij door zijne gemalin, Domingo. en haren jongften broeder JERONIMUS BoNAPARTE, vergezeld werd. De Generaal ROCHAMBEAU, die een landeigenaar was geweest, ftond den opperbevelhebber bij met zijnen raad, en voerde tevens het bevel over eene Divifie. De Generaals KERVERSAN en BoUDET werden hun toegevoegd, met eene krijgsmagt van twintig duizend man. De twee zonen van TousSAINT L'OUVERTURE, die in Frankrijk opgevoed waren, werden, onder het opzige der onderwijzeren 2 welke hen vergezeld hadden, medegezonden als gijzelaars voor de --- Page 66 --- 46 Sr. DOMINGO, OF HET IIOOFDST. V. de goede bejegening van het Franfche ger door derzelver vader. De le1801, Admiraal VILLARET, die in den dienst der ke regering van Frankrijk koninklijvoerde het bevel was geweest, over de vloor, en onder hem de fchoutbijnacht LATOUCHE en de kapirein MAGON. De vloot beftond uit eenige van de beste liniefchepen, en een geevenredigd aantal fregatten 2 Transportfelepen cnz. Het fcheen het heerfchende gevoelen te zijn, dat cr, na den cerften aanval, met TOUssAINT en de onderfcheidenc opperhoofden een troffen verdrag zou geworden, waardoor de Franfche krijgsmagt wel in de gelegenheid ftond komen, om overal in het eiland te te vasten voet verkrijgen, en de onderwerping van de gewapende zwarten te voltooijen In (*) De ongerijmdheid van dit denkbeeld, is baar, wanneer men den toeftand van St. blijkdezer tijd, en de vermeerderde Domingo te raal en Chefdoor de magt, welke de Genekomen nederlang van al zijne vijanden behad, benevens de groote ervarenheid, welke de onderfcheidene wortelingen hem hadden gegeven, in overweging neemt, en frekt tot een de onbotbchtzeanhcid, duidelijl bewijs van zen flechtverzonnen' waarmede BONAPARTE tot deen verderfelijken maatregel gedreven derde Domingo te raal en Chefdoor de magt, welke de Genekomen nederlang van al zijne vijanden behad, benevens de groote ervarenheid, welke de onderfcheidene wortelingen hem hadden gegeven, in overweging neemt, en frekt tot een de onbotbchtzeanhcid, duidelijl bewijs van zen flechtverzonnen' waarmede BONAPARTE tot deen verderfelijken maatregel gedreven --- Page 67 --- LAND DER ZWARTEN. In de maand December ging de krijgs- HOOFDST, V. magt onder zeil, in het midden der tocjuichingen van allen, dic belang hadden bij 1802. deszelfs goeden uitflag, of die zich dat inbecidden; en hij bereikre, op den 28ften van Januarij, de -baai van Samana, op de oostkust van het ciland. Terftond werd de Generaal KERVERSAN met cene Divifie naar de ftad St. Domingo afgevaardigd; de fchoutven werd. De fchrijver liet gecne middelen onbeprocfd, Z0O wel bij lieden van de regering als bij anderen, om hen van de kinderachtigheid van het ontwerp.te overtuigen, en de Britfche regering te waarfchuwen tegen de acnlokfelen, haar door den Admiraa! VILLARET voorgehouden, terwijl hij hare ondernemingen naar een meer bereikbaar doel wenschte tc rigten. Doch Z0O bevooroordeeld en fijfzinnig was het heerfchende gevoclen, dat zijne waarfchuwingen en zijne voorftellen even zeer werden verfmaad. Doch beide zijn ten volle bekrachtigd; en indien de 22 zwakke en verdeelde" zwarten geen beter verflag van den Franfchen krijgstogt gegeven hadden, Zoul men welligt ergere gevolgen van zulk eene achteloosheid hebben 011dervonden. Men zal, onder de danhangfels achter dit werk, vinden eene voorlpelling van het lot des Franfchen Generaals, in het begin van 1802 reeds in de Military Library te Londen uitgegeven, welke mon, om de aardigheid, met de Depdcles van dien Generaal moet vergelijken. --- Page 68 --- m - 48 ST. DOMINGO, OF IIET flOOFDST. fchoucbijinacht V. de LATOUCHE ontving last om troepen onder hct bevel 1802. raal BoUDET van den Genenaar Port-au-Prince te brengen, en de kapitein MAGON om vifie onder den Generaal cene DiMacenillo-baai ROCHANBEAU in op de noordkust te ontfchepen. De bewegingen dezer ZOO geregeld, dat troepen waren zij onderfcheidene ten van het eiland te gelijker puntijd en middelerwijl trok de Generaal bezetten; LE CLERC, met de rest der troepen, om de hoofdftad der voort, zwarten, de ftad Kaap François, aan te tasten, alwaar hij Op den vijfden dag aankwam. Op twee en eenen kotter, die fregatten den afgezonden waren om ingang der reede en de omgelegene posten te verkennen, werd uit Fort Piccolet gevuurd. Ondertusfehen waren de geheime ontwerpen van het kabinet des Confuls nict verzuimd: men wist in dat des lands, gedeclte ften waarop men beoogde den eeraanval te doen, een klein getal burgerlijke ambtenaren onder de verfcheidene zwarten, en blanken, cenigzins voor te bereiden, om de oogmerken der invallende krijgsmage te begunftigen. Doch TousSAINT colet gevuurd. Ondertusfehen waren de geheime ontwerpen van het kabinet des Confuls nict verzuimd: men wist in dat des lands, gedeclte ften waarop men beoogde den eeraanval te doen, een klein getal burgerlijke ambtenaren onder de verfcheidene zwarten, en blanken, cenigzins voor te bereiden, om de oogmerken der invallende krijgsmage te begunftigen. Doch TousSAINT --- Page 69 --- LAND DER ZWARTEN. SAINT was waakzaam geweést, en had in HOOFDST. alle gedeclten van het eiland, waar een inV. val kon verwacht worden, of waar zich 1802. flechts de geringfte teckenen van afvalligheid vertoonden, alle mogelijke middelen in het werk gefteld, om het doordringen in het binnenite des lands te beletten. Een groot aantal getrouwe aanhangers, wier vertrouwen op hem door niets kon aan het wankclen gebragt worden, had hij in de eervolle en gevaarlijke postcn verdeeld. Hoewel afkeerig van het nannémen van eenigerlei bloedige wet onder zijne regering, had hij echter, aan alle Oflicicren onder zijn bevel ftaande, cene proef gegeven van de onzijdige regevaardigheid, die hem befluurde, in het opofferen van zijnen eigen' neef den Generaal MoYsE, die van het plegen van geweldenarij befchuldigd cn overtuigd was. Ten tijde van het aanlanden der Franfche krijgsmagt was de Generaal TOUSSAINT niet tc Kaap François, dewijl zijne tegenwoordigheid elders vereischt werd, tot het bevorderen van de noodige maatregelen tot de binnenlandfche verdediging des eilands. De Generaal CHRISTOPIE, die in zijn II. DEEL. D af- --- Page 70 --- - à N 59 Sr. DOMINGO, OF HET HoorDST. afwezen het bevel V. voerde, zond, op her vernemen van de nadering der 1802, vloot, den kapitein der Franfche ren' Oflicier der haven, een' ervazwarten, SANGOS ten, om de geheeafivezigheid van den Generaal en Chef aan den bevelhebber van den togt bekend te krijgs: maken; met 22 dat het bijvoeging, noodzakelijk was de rerugkomst 27 van eenen Courier, dien hij aan denzel22 ven had gezonden, afté wachten, 27 dat er cenigerlei flappen voor gedaan werden 22 tot het ontfchepen van eene 22 of dat hij, bij weigering krligsmage; daarvan, de >2 blanke inwoners op zijn grondgebied zou 22 aanmerken als gijzelaars voor het >2 der Franfchen; en dat het gedrag 22 eenen aanval gevolg van op eene plaars >> dat dezelve zijn zou, 2 onmiddellijk werd in 79 geftoken." 9) brand Op deze kennisgeving vond de Generaal LE CLERC het dienflig voor eene poos te veinzen, tot dat de invloed van zijne heime geonderhandelingen, en de aanwas van zijnen aanhang (tot welken de eerfte overheidsperfoon der ftad reeds was overgehaald), zouden bekend zijn; en dienvolgens begon hij die verzachtende middelen toe 2 onmiddellijk werd in 79 geftoken." 9) brand Op deze kennisgeving vond de Generaal LE CLERC het dienflig voor eene poos te veinzen, tot dat de invloed van zijne heime geonderhandelingen, en de aanwas van zijnen aanhang (tot welken de eerfte overheidsperfoon der ftad reeds was overgehaald), zouden bekend zijn; en dienvolgens begon hij die verzachtende middelen toe --- Page 71 --- LAND DER ZWARTEN. 51 toe tc dienen, waarmede hij in Frankrijk HOoFDST. voorzien was. Hij fchreef. cen' vriendelijV. ken brief aan den Generaal CHRISTOPHE, 1802. inhoudende. de verzekering van des Eerften Confuls en zijne weldadige bedoclingen met het ciland, en hem met de fchognfchijnendfte beloften uimoodigende, om tot zijnen pligt als Fransch burger weder te keeren. Hij floot er affchriften in, van de Proclamatien, welke hij medebragt, en eenen eigenhandigen brief van den Generaal BoNAPARTE aan den Generaal en Chef, TousSAINT. In dezen brief ontvange de zwarte Generaal ecne volkomene kwijtfchelding wegens al hct verledene, en de aanmoedigendfte beloften voor het toekomende. 5, Wij hebben," zegt de regeerder van Frankrijk, 27 achting voor u opgevat; en 25 wij wenfchen de gewigtige dienften, wel2> ke gij aan het Franfche volk bewezen >, hebt, te erkennen en openlijk te verkon27 digen: dat deszelfs vlaggen nog op St. 2, Domingo waaijen, zijn wij aan u, en 99 uwe brave zwarten, verfchuldigd. Door 2> uwe bekwaamheden en den drang der 22 omflandigheden tot het opperbevel ge22 roepen, hebt gij een einde gemaakt aan Da 22 den --- Page 72 --- t - 52 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. 27 den binnenlandfehen V: oorlog, aan de vet27 volgingen van beestachtige wreedaarts 1802. 22 perk gefleld, en den dienst en de ver22 cering van God, van wien alle dingen 22 komen, in achting herfteld." Alsmede: 29 De tocfland, in welken gij u bevondt, 77 door vijanden omringd, en zonder dat 22 het moederland u kon te hulp komen of 22 onderfteunen, heeft de artikelen dier 27 flaatsregeling wettig gemaakt, welke zulks 22 anderzins nier zijn zou." (*) Deze brief werd door cenen Zeeoflicier, LE BRUN heetende, gebragt, die tot antwoord ontving cene herhaling in het wezen der zaak, macr fterker uitgedrukt, van de kennisgeving, met SANGOS gezonden. Er kwam een aantal afgevaardigden uit de ftad, met den eerften overheidsperfoon aan hun hoofd, in de vloot, welke met zigtbare ontfteltenis vertoonden, het 22 dat Op cerfte fein tot eene ontfcheping de 22 fad en de omgelegene landgoederen in >2 brand geftoken, en de blanke inwoners >> ter dood gebrage zouden worden; wes22 hal- (*) Zie den Moniteur (het Ofrcieele Fmukrijk) van 21 Maart Dagblad van 1802. - Briefvan LE CLERC, in de vloot, welke met zigtbare ontfteltenis vertoonden, het 22 dat Op cerfte fein tot eene ontfcheping de 22 fad en de omgelegene landgoederen in >2 brand geftoken, en de blanke inwoners >> ter dood gebrage zouden worden; wes22 hal- (*) Zie den Moniteur (het Ofrcieele Fmukrijk) van 21 Maart Dagblad van 1802. - Briefvan LE CLERC, --- Page 73 --- LAND DER ZWARTEN. 22 halve zij den Generaal LE CLERC fieek- HOOFDST. V. >> ten, om hunnen ongelukkigen toeftand 27 in aanmerking te nemen." Hij ontving 1802. deze afgevaardigden met de uiterfte vriendelijkheid, cn zond hen terug met eenen last, om de Proclamatie van den Eerften Conful in de ftad af te lezen, en deszelfs gunftige gezindheden jegens de inwoneren bekend te maken: CESAR TELEMAQUE, de eerfle overheidsperfoon, volbragt deze begeerte op de vrijmoedigite wijze. De uitflag was dezelfde als voorheen, in weerwil van het flourmoedige gedrag van den cerften ambtenaar der fadsregering en anderen, en de blijdfchap van cenige blanken, die voorheen door de zwarten befchermd en nangemoedigd waren, over het vooruitzigt van de herneming der volkplanting. De Genercal LE CLERC, van oordecl zijnde, dat zijne vrienden nu talrijk genoeg en rijp waren om hem te ontvangen, en ongeduldig verlangende om zijne fchitterende loopbaan tc openen, maakte fchikkingen om zijne troepen te ontichepen aan eenen uithoek des lands, Du Limbé genoemd, cen weinig (Engelfehe) mijlen ten westen van de ftad, van waar hij meende, D 3 dat --- Page 74 --- R 54 ST. DOMINGO, OF IIET flooFDST. V. dat hij de hoogte van de Kaap zou kun1802. nen bereiken, voor dat de negers hun bedreigd voornemen ten uitvoer waar hij althàns met minder bragten, of zou, dan hij konde doen in het gevaar landen cene welverfterkte gezigt van hoofdfad. De Admiraal VILLARET ontving last, om te zelfder tijd de flad van den zeekant aan te hetwelk, met de tasten, ontfeheping van ROCHAMBEAU aan Fort Dauphin, eene krachtige afiwvending in hun voordeel zou maken. In de uitvoering van dit ontwerp ontmoctte men zeer groote moeijelijkheden, de zwarten hunne bevelen dewijl welke inhiclden, dat opvolgden, Zij zich tot het al92 leruiterfte toc tegen de Franfchen verdep> digen; ZOO het mogelijk was, derzelver 92 fchepen in den grond boren; en als 29 zich niet langer in eenen zij post konden >2 handhaven, bij hun aftrekken alles >2 ten in den brand fteken." moesavonds, toen LE CLERC (*) Des Kaap in het gezigt van Frangois kwam, flond de flad in volle vlam. Ontfleld hielden de halte, om zulk een troepen verfchrikkelijk tooncel (") te Moniteur, 22 Maart, ond boren; en als 29 zich niet langer in eenen zij post konden >2 handhaven, bij hun aftrekken alles >2 ten in den brand fteken." moesavonds, toen LE CLERC (*) Des Kaap in het gezigt van Frangois kwam, flond de flad in volle vlam. Ontfleld hielden de halte, om zulk een troepen verfchrikkelijk tooncel (") te Moniteur, 22 Maart, --- Page 75 --- LAND DER ZWARTEN. 55 te befchouwen, welks voortgang en uit- IOOFDST. werkfelen zij niet ftuiten konden; en met V. fchrik en ontzetting werd het van de vloot 1802. over het water aangezien. Den volgenden morgen naderden zij de puinhoopen, waar zij al de overgeblevene woningen verlaten, en de velden verwoest vonden. Nu fchaarden de zendelingen der Franfchen zich. rondom derzelver opperhoofd, en onder hen CESAR TELENAQUE, die onmiddellijk in zijnen post als eerfte overheidsperfoon werd herfteld. De Generaal HUMBERT; die eene bende van twaalf honderd man an land gebragt, Çn cen fort had veroverd, om de inkomst van LE CLERC gemakkelijker te maken, had zijne manfchappen gebruikt, om den brand te blusfchen, en daardoor de ftad voor eene volkomene vernicling bewaard. Onmiddellijk werden er twee afzonderlijke benden afgezonden, om Port Paix en de Moclje in bezit te nemen; en deze gelukte het, door de middelen, welke reeds voor de landing der troepen waren in het werk gefteld, volgens haar cigen berigt, meer dan duizend zwarte foldaten onder harc vaandelen op tc fehrijven. Dezen, D + en --- Page 76 --- " 2P y 56 Sr. DOMINGO, OF IET HOOFDST. V. en verfcheidene van de ambtenaren fliadsregeringen, waren door der 1802. lijk verfpreide de alom rijkedende als Proclamatien verlokt, luivolgt: 2> Parijs, 8 IVoy. 1801, 2> Invoners van St. Domingot 57 Van welke afkomst of kleur 92 zijn moogt, gij zije allen gij ook Franfehen; >> zijt allen gelijk, en allen gij 22 en voor de vrij, voor God republiek. 27 Frankrijk hecft, even gelijk St. Do92 mingo, aan partijfchsppen ter prooi ver22 frckt; het is door inlandfehe 2, en buitenlandfche beroerten oorlogen verfcheurd. 2> Maar alles is veranderd: alle natien >2 ben de Franfchen hebde omhelsd, en hun vre22 en vriendfchap gezworen; de Fran25 fchen hebben elkander omhelsd, en 97 zworen, dat zij allen vrienden ge- >9 ders zijn. Komt dan, en broeomhelst ook de 22 Franfchen, en verheuge u, dat 97 Europeanfche vrienden gij uwe en broeders 2> derziet. we2> De regering zend: den Kapitein-Ge27 118- hebde omhelsd, en hun vre22 en vriendfchap gezworen; de Fran25 fchen hebben elkander omhelsd, en 97 zworen, dat zij allen vrienden ge- >9 ders zijn. Komt dan, en broeomhelst ook de 22 Franfchen, en verheuge u, dat 97 Europeanfche vrienden gij uwe en broeders 2> derziet. we2> De regering zend: den Kapitein-Ge27 118- --- Page 77 --- LAND DER ZWARTEN. 57 52 neraal LE CLERC tQt u: hij heeft cene HOOFDST. V. 97 genoegzame magt medegebragt, om u 72 tegen uwe vijanden, ook de vijanden der 1802. 97 republick, tc befchermen. Indien er tot >9 u mogt gezegd worden: hunne krijgs- >2 magt is beftemd, om u van uwe vrijheid 22 te berooven; antwoordt dan: de repu2> bliek zal niet dulden, dat dezelve ons 22 ontnomen wordt. 22 Schaart u rondom den Kapitein-Gene- >7 raal: hij brengt u overvloed en vrede. >2 Schaart u allen rondom hem. Al wie >> zich van den Kapitein-Geperaal zal dur22 ven affcheiden, zal cen verrader zijn tc27 gen zijn land; en de veronewaardiging 22 van het land zal hem verflinden, gelijk 51 het vuur uw gedroogd riet verflindt. 22 Gedaan te Parijs, enz. (Geteekend) >2 De Ecrite Conful, BONAPARTE. 2> De Secretarisvan Staat, H. B.MARET." Middelerwijl naderde TOUSSAINT 2 die zich lang tot deze gebeurtenis had voorbereid, de binnendeelen dcs lands naauwD 5 keu- --- Page 78 --- 58 Sr. DOMINGO, OF HET HlOOFDST. V. keurig onderzocht hebbende, van het toonecl 1802. verwoesting. In wecrwil van de delijke houding, waarmede vijankriigsmage den zetcl de Franfche derd was, verlangde zijner regering genahij met bekommering uit hunne angstvallige maken, of hij cen handelwijs op te lijk voorftel, of vriendelijk en aannemewachten cenig oogmerk in hen vermogt, om hem in de waarin hij tot zijne betrekking, goeder trouw te landgenooten ftond, te mct den handhaven. Wel bekend kon flackundigen toeftand van hij niet Europa, zich begriipen, dat de man, die openbaar (hoe zcer hct voor zijn land voordeclig Zijn mogt) van de oppermage in Frankrijk had onbepaalde maakt, de mcester geveredering kon hem, die tot eenc beoogen van was, door het gelijke magt geroepen onberwistbaarfte er beflaan kan, de flem gezag dat wist, dat, daar des volks. Ilij kust cr cene zeer voor hen uitgeftrekre openlag, het zou hun het landen onmogclifk zijn op het eene punt te beletten; en daarom ofandere ten, de Franfehen, had hij beflote laten ZOO zij daarop aan land ftonden, ten of komen, en hun uit de fornabligelegene posten flechts een' gcrin- gezag dat wist, dat, daar des volks. Ilij kust cr cene zeer voor hen uitgeftrekre openlag, het zou hun het landen onmogclifk zijn op het eene punt te beletten; en daarom ofandere ten, de Franfehen, had hij beflote laten ZOO zij daarop aan land ftonden, ten of komen, en hun uit de fornabligelegene posten flechts een' gcrin- --- Page 79 --- LAND DER ZWARTEN. 59 ringen tegenftand te bieden: maar tevens, HOOFDST. dat er, voor hunne landing, alle toebereidV. felen zouden gemaakt worden, om de eigen- 1802. dommen der inwoneren van de hoofdftad, of eenige andere flad, in veiligheid te bren-. gen, waarna dezelve moest in brand geftoken worden, hetwelk hun beletten zou die rust te nemen, welke zij na hunne reis natuurlijk zouden behoeven, en hun indringen in de binnenlanden zou verhinderen. Dcze ontwerpen waren zorgvuldig uitgevoerd, en wel met ZOO veel verfchooning van de blanken in het bijzonder, dat velen van dezelven, nadat de hoofdftad door de Franfchen was ingenomen, in het volle bezit van hunne goederen naar hunne huizen tcrugkeerden. Voldaan over den ftaat, waarin hij alle toebereidfelen tot verdediging in het binnenfte des lands had gevonden, befloot TOUSsAINT de verdere bewegingen van den Franfchen bevelhebber af te wachten. Dewijl dc bricf, dien de Eerlte Conful aan TOUSSAINT had gefchreven, hem nog niet was ter hand gefteld, blecf het ontwerp, hetwelk men op grond van TousSAINT's meer verlijnde gevoelens gefmeed had, --- Page 80 --- 60 ST. DOMINGO, OF HET HlOoFDST. V. had, nog onuitgevoerd. Van de andere Divifen waren er berigten 1802. zij hare landing ingekomen, dat met mocite hadden volbragt: doch zij bleven alle, ZOO wel LE CLERC, op de-kust, zonder als ging tc doen, om in het cenige pote dringen. Op het binnenland door SAINT's vernemen van Tousaannadering had men belloten, eene procf te nemen van de kunstenarij, welke men in gereedheid had. Dienvolgens werd COISNON, de ner der zonen opzieTOUSsAINT, en een getrouw werktuig in dezen togt, gelast om bijcenkomst tusfchen den Ceneraal eene zeifs kinderen te en desdoor de bezorgen, welke laatfte liefkozingen van den Eerften Conful, en door het begeerten, inwilligen van al hunne vader voorbereid waren, om hunnen te verleiden, om in de van denmaatregelen berusten. Kapitein-Ceneraal LE CLERC te TOUSSAINT bezat cene plantandje, Ennery genaamd, omtrent ticn van de Kaap, werwaarts mijlen hij thans keerde; en deze plaats had men terugde bedoclde bepaald tot daarheen: bijeenkomst. Zij begaven zich doch TOUSSAINT was nog nict terug gekomen, Intusfehen werden zij op, zulk atregelen berusten. Kapitein-Ceneraal LE CLERC te TOUSSAINT bezat cene plantandje, Ennery genaamd, omtrent ticn van de Kaap, werwaarts mijlen hij thans keerde; en deze plaats had men terugde bedoclde bepaald tot daarheen: bijeenkomst. Zij begaven zich doch TOUSSAINT was nog nict terug gekomen, Intusfehen werden zij op, zulk --- Page 81 --- LAND DER ZWARTEN. 61 zulk ectic wijze ontvangen, als geliefde IIOOFDST. V. kinderen, na cenc ZOO lange afwezendheid, van eene teedere cn licfhebbende mocder 1802. mogten verwachten, en ook hij, die daar als hun teregebrenger verlcheen. Van de dringende uitnoodiging dezer goede en gastvrije vrouw, om de terugkomst van harcn echtgenoot toch af tc wachten, bediende COISNON zich derwijze, dat hij ecn' magtigen invloed op haar weck en buigzaam karakter verkreeg, en, zich van hare vooripraak in zijne belangen verzekerde. Ondertusfchen was er een postbode naar TousSAINT afgevaardigd, oin hem de tijding van het aangename bezoek zijner kinderen, en den brief des Eerflen Confuls, te brengen. Dczel luidde als volge: 17 Aan den burger Tousfaint L'Ou27 verture, Generaal en Chef der >2 krijgsmagt van St. Domingo. 27 Burger Genernal! 27 De vrede met Engeland en al de mo- >2 gendheden van Europa, die de republick 22 tot den hoogfen trap van grootheid en 27 magt --- Page 82 --- 62 Sr. DOMINGO, OF HET HOorDST, V. 29 magt verheft, ftelt te zelfdcr tijd de 7> gering in fiaat, om hare re1802. 77 op St. Domingo te vestigen. oplettendheid 27 den derwaarts den Wij zenburger LE CLERC, on- >> zen fchoonbrocder, met den 9> Kapitein-Generaal rang van >> ften beklced, als den eeroverheidsperfoon der >2 Hij is van de noodige volkplanting. 22 zien, om de krijgsmage vooroppermagt. van het 22 fche volk te doen Franeerbiedigen. In deze 22 omflandigheden zijn wij >> hopen, dat geneigd om te gij aan ons en aan >> Frankrijk eene proef zult willen geheel 97 van de opregtheid der geven gevoelens, >2 gij in de verfcheidene welke bricven, door 27 aan ons u gefehreven 2 gefladig 2> hebt. Wij hebben betuigd - achting voor U 27 gevat, cn wenfchen de opgroote 22 welke gij aan het Franfche dienflen, 22 bewezen, te erkennen volk hebt en openlijk te ver22 kondigen. Dat deszelfs vlaggen 22 St. Domingo waaijen, nog op 22 uwe brave Zijn wij aan u en zwarten verfchuldigd. Door 2> uwe bekwaamheden, cn den 9, drang der omllandigheden, tot het opperbevel 22 roepen, hebt gij aan den ge2> cen cinde gemankt, burgeroorlog perk gefteld aan de 2> ver- ennen volk hebt en openlijk te ver22 kondigen. Dat deszelfs vlaggen 22 St. Domingo waaijen, nog op 22 uwe brave Zijn wij aan u en zwarten verfchuldigd. Door 2> uwe bekwaamheden, cn den 9, drang der omllandigheden, tot het opperbevel 22 roepen, hebt gij aan den ge2> cen cinde gemankt, burgeroorlog perk gefteld aan de 2> ver- --- Page 83 --- LAND DER ZWARTEN. 63 22 vervolgingen van eenige woeste cn wree- HOOFDST. 27 de menfchen, cn den diènst en de verV. 27 ecring van God, van wien alle dingen 180c. 77 komen, in achting herfteld. 27 De toeftand, waarin gij u bevondt, 29 aan alle zijden van vijanden omringd, en 22 zonder dat het moederland in ftaat was 27 om u te hulp te komen of te onderfteu27 nen, heeft de artikelen dier fhaatsrege59 ling wettig gemaakt, welke zulks buiten37 dien nict zou kunnen zijn. Maar nu de 2> omftandigheden ZOO gelukkiglijk veran99 derd zijn, zult gij de eerfte wezen, om 79 hulde te doen aan de wettige oppermagt 29 der natie, welke u onder hare doorluch2, tigfte burgeren telt, uit hoofde van de 77 dienften door u aan haar bewezen, en 27 om de bekwaamheden en fterkte van ka79 rakter, met welke de natuur U begaafd 7> heeft. Een tegenovergefteld gedrag zou 99 onbefiaanbaar zijn met het denkbecld, 97 hetwelk wij van u hebben gevormd. Dat 22 zou ll van uwe menigvuldige aanfpraken 22 op de dankbaarheid Cnl de gocde dienften 99 der republiek berooven, en onder uwe 7, voeten eenen afgrond delven, dic, ter3> wijl hij u verzwolg, mede de ellende dier 99 bra- --- Page 84 --- # apees 64 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. V. 99 brave zwarten bewerken zou, wier hel2> denmoed wij beminnen, en 1802. welke wij 29 ongaarne om weder/fpannigheid zouden 27 ftraffen. 22 Wij hebben aan uwe kinderen, en der22 zelver onderwijzer, de gevoelens bekend 22 gemaakt, waarmede wij bezield zijn. Wij 22 zenden hen aan u terug. Onderfteun den 72 Kapitein-Generaal met uwen. raad, uwen 29 invloed en uwe bekwaamheden. Wat kunt 72 gij verlangen? De vrijheid der zwar- >2 ten? Gij wcet, dat wij in alle landen, 29 waar wij geweest zijn, dezelve gegeven 92 hebben aan het volk, dat haar nict be52 Zat. Begeert gij achting, waardigheden, 22 gocderen? Na zulke dienften als gij be22 wezen hebt, de dienflen welke gij nog 79 kunt bewijzen, en bij de perfoonlijke 2 achting, die wij u tocdragen, behoort 99 gij geenen twijfel te voeden aangaande >2 uw aanzicn, uwe bezittingen en de eere- >2 posten, welke op u wachten. 22 Maak het volk van St. Domingo be22 kend, dat de zorgvuldige belangfleling 22 in deszelfs geluk, welke Frankrijk altijd 22 heeft aan den dag gelegd, dikwerfkrach- >> teloos is gemnakt door de gebiedende 72 om- tocdragen, behoort 99 gij geenen twijfel te voeden aangaande >2 uw aanzicn, uwe bezittingen en de eere- >2 posten, welke op u wachten. 22 Maak het volk van St. Domingo be22 kend, dat de zorgvuldige belangfleling 22 in deszelfs geluk, welke Frankrijk altijd 22 heeft aan den dag gelegd, dikwerfkrach- >> teloos is gemnakt door de gebiedende 72 om- --- Page 85 --- LAND DER ZWARTEN. 5> ouflandigheden ivan den oorlog; dat, in- HoorDST. 2) dien er van het vaste land lieden gekoV. 2> men zijh, die partijfchappen geteeld heb- 1802. 99 ben, het de gebroedfels zijn geweest van >> die partij(chappen, welke het mocdcr2) land verwoestten ; dat vrede en de magt 22 der regering voor het tockomende des75 zelfs voorfpoed en vrijheid verzekeren. 27 Zeg aan de menfchen, dat, indien vrij2> heid voor hen de ecrfte aller behoeften 22 is, zij die niet kunnen genieten, dan O11- >) der den titcl van Franfche burgers, en 7, dat elk bedrijf, ftrijdig tegen de belan29 gen van het moederland, tegen de gc22 hoorznamheid, welke zij verfchuldigd 22 zijn aan de regering en aan den Kapi22 tein-Genercal, die derselverafgevardigle $, is, eenc misdaad wezen zou tegen de 77 wettige oppermagt der natie, die hunne 99 verdienften verduisteren, en St. Domin- >> go tot het tooneel maken zou van een' >> wreeden oorlog, in welken vaders en 2> kinderen elkander zouden flagten. 77 En gij, Generaal, herinner u, dat, 22 indien gij de cerfte van uwe kleur zijt, 27 die tot zulk een hoog gezag is opgeklom97 men, cn zich door zijne dapperheid en II. DEEL. E 99 krijgs- --- Page 86 --- X 66 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. 27 krijgskundige bekwaamheden V. heeft doen 27 uitmunten, gij ook voor God en voor 1802. 99 ons de voornaamfte perfoon zijt, die ver27 antwoordclijk is voor hun aller gedrag 27 in het algemeen. 2) Indien er misnoegde perfonen zijn, die 22 aan dezulken, welke een voornaam deel 79 in de onlusten van St. Domingo gchad 2> hebben, trachten wijs te maken, dat wij 22 gekomen zijn om te onderzoeken, wat 29 zij gedurende de tijden van regeringloos77 heid gedaan hebben, ZOO moer gij hun 77 verzekeren, dat wij alleen kennis zullen 29 nemen van hun gedrag in deze laatite >2 omftandigheid, en da: wij nimmer naar 2> het verledene zullen terugzien, dan om 22 de trekken op te fporen, die hen in den 27 oorlog tegen de Spanjaarden en Engel27 fchen, voorheen onze vijanden, hebben 2> doen uitmunten. 99 Stel een onbepaald vertrouwen op on99 ze achting, en gedrang u, ZOO als een 22 der voornaamfte burgeren van de grootfte 22 natie in de wereld behoort te doen. >> De Eerfte Conful, BONAPARTE." Op verledene zullen terugzien, dan om 22 de trekken op te fporen, die hen in den 27 oorlog tegen de Spanjaarden en Engel27 fchen, voorheen onze vijanden, hebben 2> doen uitmunten. 99 Stel een onbepaald vertrouwen op on99 ze achting, en gedrang u, ZOO als een 22 der voornaamfte burgeren van de grootfte 22 natie in de wereld behoort te doen. >> De Eerfte Conful, BONAPARTE." Op --- Page 87 --- LAND DER ZWARTEN., 67 Op het ontvangen van deze brieven, nam HoorDST, TOUSSAINT zijne terugreis naar huis aan, V. waar hij den volgenden avond aankwam. 1802. Op den tusfchen beide verloopenden dag wendde COISNON al het vermogen zijner welfprekendheid bij de vrouw van TousSAINT aan, met eenen ijver geevenredigd naar de laagheid zijner bedoeling. Even gelijk de flang in het oor der algemeene moeder, ZOO fluisterde hij haar allerlei bedriegelijke redenen toe, welke uitgeleerde loosheid kon verzinnen, om de niets ergs vermoedende vrouw, wier omzigtigheid bezweek onder het genoegen der omhelzing van hare kinderen (die door den invloed der Europeaanfche zeden en gewoonten aanmerkelijk tot hun voordeel veranderd Waren), over te halen tot het gebruiken van haren zachten invloed bij haren echtgenoor. Voortgedreven door het nieuws, dat zijne Ontmoekinderen zich in hun vaderlijk huis bevon- ting ran den, kwam TOUSSAINT met grooter haast en Tousfaint sijne dan gewoonlijk te huis. Dc moeder gaf kinderen. een' gil, en bezwijmde, toen hij naar hen toekwam; zijne zonen fhelden hem te gemoet; en hij floot hen, met oogen, waarin de aandoeningen van het vaderlijke harc E 2 fchit- --- Page 88 --- MM a à 22 68 ST. DOMINGO, Of HET HOOFDST. fchitterden 3 fprakeloos in V. zijne armen. Van eene gebeurtenis, ZOO berekend voor 1802. de hoogfte kunst van den tooneeldichter, kan geene gefchiedenis eene befchrijving geven, zonder zich te bedienen van de taal der hartstogten, die altijd gevaarlijk is voor de waarheid. Doch men heeft, uit het zelfveroordeelende verhaal van den onderwijzer genocg vernomen, om zich te overtuigen, dat het een tooneel was van de aandoenlijkfte foort. Deze cllendeling aanfchouwde, met een hart ZOO koud als de cel waarin hij was opgevoed, de aandoeningen dier belangwekkende familic, ceniglijk om met derzelver toefland zijn voor-. deel te doen. Toen de cerfte uitberlting van vreugde en teederhcid voorbij de held zich naar hem keerde, was, en om den man, aan wien hij zijn tegenwvoordig genoegen verfchuldigd was, zijne erkentenis en liefde te betoonen, begon COISNON zijnen aanval. 52 Ik zag hen allen tranen ftorten," zegt hij, 29 en, voordecl wenfchende te docn 2> met cen tijdftip, hetwelk ik als gunftig 22 beC) Ferfag van Coisnon aan de Franfche Rcatsdienaars. keerde, was, en om den man, aan wien hij zijn tegenwvoordig genoegen verfchuldigd was, zijne erkentenis en liefde te betoonen, begon COISNON zijnen aanval. 52 Ik zag hen allen tranen ftorten," zegt hij, 29 en, voordecl wenfchende te docn 2> met cen tijdftip, hetwelk ik als gunftig 22 beC) Ferfag van Coisnon aan de Franfche Rcatsdienaars. --- Page 89 --- LAND DER ZWARTEN. 7, befchouwde, hield ik hem tegen op het HOoFDST. 2, oogenblik, toen hij zijne armen naar mij V. 77 uitfrekte." Nu herhaalde hij den in- 1802. houd der brieven van BONAPARTE en LE CLERC, en noodigde hem, om zich met hen te vereenigen. Hij fchilderde de bedoelingen van Frankrijk ten aanzien van het ciland in de betooverendfte taal; befchreef de voordeclen van het herftellen der betrekking met het moederland; en verklaarde, met de grootfte plegtigheid, dat men geen oogmerk had, om op de vrijheid der zwarten inbreuk te doen; ; befluitende met eene wonde, die TOUSSAINT in het hart trof, - de verklaring van zijne ontvangene bevelen, om onmiddellijk met den hem toevertrouwden last naar de Kaap terug te kceren, indien hij zijne tocflemming nict gaf. De vrouw van TOUSSAINT, bekomen van de overweldigende blijdfchap, die haar had aangegrepen, overviel hem nu met haar zachter fimecken, en, hoewel zij zeer gefchokt werd door ecn' toornigen blik van dat oog, hetwelk altijd van teederheid voor haar fchitterde, voer zij voort de voordeelen aan te dringen, waarmede men hare ziel vervuld had. De kinderen befchreve in E 3 hun- --- Page 90 --- 70 ST. DOMINGO, OF IIET HoorDST. V. hunne onwetendheid den gelukkigen waarin zij waren faar, 1802. opgevoed; en de held fchecn te aarzelen in het wederflaan zulke teedere aanzocken, van toen de doorgeoefende onderwijzer nog een' aanval op hem deed, maar, minder op zijne hocde cenen zijnde, wenk gaf, dat men deszelfs onmiddellijke verceniging met den Kapitein-Generaal verwachtte. trok zich Oogenblikkelijk ontTOUSsAINT, nu in zijne vermoedens bevestigd, aan het gezigt van zijne vrouw en kinderen; en toen COISNON, met een helsch vermaak, zijne finksch verkregene overwinning meende voltooid te zien, gaf hij hem dit verhevene antwoord, als zijn laatst befluit: >> Necm mijne kinderen 92 terug, indien het ZOO zijn moet; ik zal >> getrouw blijven aan mijne broederen en 92 mijnen God!" De karakters van vader en van held konden in deze beproevende omflandigheid niet met clkander beftaan. TOUSSAINT waagde her niet, zijne kinderen nog eens te zien, maar vertrok in minder dan twee uren na zijne annkomst, weder naar het kamp, van waar hij een flatelijk antwoord op den brief van den Generaal LE CLERC terugzond. Deze bijzonderheid fchijnt ederen en 92 mijnen God!" De karakters van vader en van held konden in deze beproevende omflandigheid niet met clkander beftaan. TOUSSAINT waagde her niet, zijne kinderen nog eens te zien, maar vertrok in minder dan twee uren na zijne annkomst, weder naar het kamp, van waar hij een flatelijk antwoord op den brief van den Generaal LE CLERC terugzond. Deze bijzonderheid fchijnt --- Page 91 --- LAND DER ZWARTEN, 71 fchijnt de bedoclingen der invalleren in een HOoFDST. helderder licht geplaatst te hebben, en is V. tevens cen bewijs van derzelver befliste vij- 1802. andelijke gezindheid in den ecrflen anaval, hoewel zij betuigden, eeniglijk de herftelling te bedoelen der oude betrekking van het ciland, als eene volkplanting van Frankrijk. Het antwoord werd door GRANVILLE, den leermeester der jongere zonen van TOUSSAINT, een'I Franschman, overgebragt; en er volgde ecne briefwisfeling, bchclzende' dezelfde cifchen aan den eenen kant, en een ontduiken van eenc voldoende verklaring aan de andere zijde. Toen de Generaal LE CLERC eindelijk bevond, dat TOUSSAINT door geene kunflenarijen kon overgehaald worden, begon hem de houding en plaatfelijke toeftand, binnen welken hij bepaald was, in ftede van de vermaken en cerbewijzen van cen hof te genicten, te vervelen; hij werd ongeduldig, en op de aankomst van den Admiraal GANTIEAUNE, met eene vcrfterking van twee duizend drie honderd man, dic hem het uitzigt gaf op een' nieuwen onderftand onder den Admiraal LINOIS, vaardigde hij, in een oogenblik van drift, E 4 op I --- Page 92 --- YM ogyre ST. DOMINGO, OF IIET den 17den van Februarij, eene ProclaHOOFDST. V. op maiie uit, die er toe aangelegd fcheen om in verachting te 1802. de Franfche krijgsmage brengen, en afltand tc doen van alle aandic bekwaamheid en kunst, waarfpraak op fukken doorgaans bij de mede dergelijke Franfchen plagren opgefteld te zijn. Tweede 2> Ik kom," zegt hij, 99 om voorfpoed Proclamaen overvloed terug te brengen! Iedereen tievanden Kapitein- 3> moet zien, welk een ongevoclig gedrogt Generaal 27 Ik bcloof de vrijLe Clerc. 99 hij is (TOUSSAINT)! dit ciland! Ik zal heid aan het yolk van 29 hetzelve blijde en gelukkig maken! En 99 ik zal de perfonen en cigendommen cer27 biedigen! Ik beveel ais volgt: >> Art. I. De Generaal TOUSSAINT en 27 Generaal CHRISTOPHE zijn buiten de 22 de Allen der wet gefteld. 22 befcherming wordt bevolen, ben te vervol92 burgeren der Franfche repuen als vijanden 27 gen, 9> bliek te behandelen. wanneer het Art. II, Van den dag af, 22 Franfche leger ergens post zal vatten, 92 zullen alle ambtenaren, het zij burgerlij29 welke andere 92 ke of in den krijgsdienst, Generaals van bevelen, dan die van de 97 het leger onder mijn bevcl fnande, ge2> 99 hoor- 22 befcherming wordt bevolen, ben te vervol92 burgeren der Franfche repuen als vijanden 27 gen, 9> bliek te behandelen. wanneer het Art. II, Van den dag af, 22 Franfche leger ergens post zal vatten, 92 zullen alle ambtenaren, het zij burgerlij29 welke andere 92 ke of in den krijgsdienst, Generaals van bevelen, dan die van de 97 het leger onder mijn bevcl fnande, ge2> 99 hoor- --- Page 93 --- LAND DER ZWARTEN. 73 >> hoorzamen, als wederfpannelingen behan- IooFDST. V. 27 deld worden. >> Art. III. De planters, die, tot de dwa- 1802. 9) ling vervoerd, en door de trouwvelooze 29 inboezemingen van den weder/pannigen 22 Generaal bedrogen, de wapenen mogten 22 opgevat hebben, zullen als afgedwaalde >> kinderen aangemerkt, en naar hunne 72 plantaadjen worden gezonden, mits dat 99 zij geenen opftand zocken aan te ftoken. 27 Art. IV. De foldaten der halve Briga2> de, die het leger van TOUSSAINT zullen 22 verlaten, zullen in her Franfche leger 27 worden nangenomen. (Gereekend, enz.) LE CLERC. DUGuA." Op deze afkondiging zag men den oorlog aan alle kanten beginnen, en allerlei kunftenarijen in het werk ftellen, welke men verzinnen konde, om het wegloopen in het leger der zwarten aan te moedigen. Mct vecl vrucht bediende men zich van geestelijken, om gemeenfchappelijk met lieden van hunne orde daarin werkzaam te E 5 zijn; --- Page 94 --- 74 Sr. DOMINGO, OF IIET HoorDsr. zijn; en aldus V. bevorderden Zij, die hunne bemiddeling moesten befteed 1802. de zaak des vredes, door hebben voor het van die magt, welke hen ondermijnen befchermde, eenen burgeroorlog vol ijsfelijkheden. De krijg werd door den raal Kapitein-Genevoortgezet met al de welke zulke trotfche wakkerheid, en groo:fprekende uitdrukkingen fchenen te voorfpellen: dezelfde trorschheid,die maar clamatien fterkklinkende Proingeeft, levert niet altijd de middelen op om dezelve uit te voeren het tegenwoordige ; en in geval kwamen zij meer voort uit de te leur geftelde van LE CLERC, dan uit het heerschzucht welk hij dadelijk in het ciland vermogen, hetbezat. Had TOUSsAINT tot hier toc zijn oordeel over hct oogmerk der Franfehe opgefchort, nu was er geene plaats regering om over hetzelve te twijfelen. meer, 2 Het is tans niet te nogverwonderen, da hij ZOO lang geaarzeld heeft om hen te befchouwen in het licht, waarin zij zich ZOO toonden. Dat er duidelijk verof eenig ervaren veldoverfte floatsdienaar zou te vinden zijn, zwak genoeg, om zich geheel en alleen te verlaten op de meening en de berigten van menfchen, plaats regering om over hetzelve te twijfelen. meer, 2 Het is tans niet te nogverwonderen, da hij ZOO lang geaarzeld heeft om hen te befchouwen in het licht, waarin zij zich ZOO toonden. Dat er duidelijk verof eenig ervaren veldoverfte floatsdienaar zou te vinden zijn, zwak genoeg, om zich geheel en alleen te verlaten op de meening en de berigten van menfchen, --- Page 95 --- LAND DER ZWARTEN, fchen, dic zulk een groot belang hadden HOOFDST. bij den goeden uitilag cener onderneming V. tegen St. Domingo, ZOO los als partijdig 1802. en ongenoegzaam, was naauwelijks te gelooven ; en LE CLERC's handelwijs was, van zijne aanlanding af, door en door wonderfpreukig geweest. Hij bragt eene krijgsmagt mede, naar het voorgeven om de plaatshebbende ftaatsregeling van het eiland te handhaven, en de betrekking tusfchen hetzelve en het moederland te vernieuwen, die door het onvermogen van het laatstgenocmde was afgefheden: - doch hij doet zijne krijgsmagt eene vijandelijke houding aannemen, dringe er op, dat alle posten hem moeten overgegeven worden, en bcgeert, dat de opperbevelhebber, wiens gedrag nimmer dubbelzinnig was geweest, zich onmiddellijk aan hem zal onderwerpen! Hij brengt de geliefde zonen van den Generaal met zich, als een onderpand van de goede gezindheden der Franfche regering jegens hem, doch vergunt hem naauwelijks den tijd om hen te omhelzen, waarna zij met de koudite ongevoeligheid aan, hem en hunne wanhopige moeder ontrukt worden! Hij zegt, dat hij komt, om den vrede en over- --- Page 96 --- 76 ST. DOMINGO, OF IIET HOorDST. overyloed te herftellen V. in een land, hetwelk rceds vrede en overvloed 1802, veroordecit deszelfs genier; en hij inwoneren ter en verwoest deszelfs dood, grondgebied ! De krijgsmagt, dic hem vergezelde, in afzonderlijke afdeclingen rondom de ftrektc kust verfpreid wijduitgezijnde, was zaam, en de aankomende ongenoegren te verfterkingen waonbeduidende, om cenige onderneming van belang uit te vond zij zich van allen voeren; ook bcvoorraad ZOO lang zij dien niet uit het ontbloot, land konden ingenomené de verzamelen, in ZOO verre, dat Admiraal genoodzaakt was om een fregat naar Jamaika te listigfte zenden, en met de derftand kunftenarijen allerlci foort van onte verzoeken Tous- (*) In eenen brief aan den Engelfchen aldanr het bevel voerende, Admiraal, van Februarij, zegt hij: De gedagreckend den 15den 5, binet van >> geneigdheid van het kaSt.James, en de welbekende 29 van uwe natie aan hare regering, laten getrouwheid >2 hopen, mijn heer, dat de havens mij toe te >> dien de omflandigheden het van Samaika (in- >2 vloedig voorzien vereifchen, en gij overzijt) ons mond- en >> zullen leveren, Een der flaatsdienaren krijgsbehoeften 93 Brittanni(che Majelcit heeft van Zijne gezegd, dat de pas ge22 flo- ende 29 van uwe natie aan hare regering, laten getrouwheid >2 hopen, mijn heer, dat de havens mij toe te >> dien de omflandigheden het van Samaika (in- >2 vloedig voorzien vereifchen, en gij overzijt) ons mond- en >> zullen leveren, Een der flaatsdienaren krijgsbehoeften 93 Brittanni(che Majelcit heeft van Zijne gezegd, dat de pas ge22 flo- --- Page 97 --- LAND DER ZWARTEN. TOUSSAINT zag weldra, dat men, in IlOOFDST. weerwil van al het gebrek, het dunne masV. ker, hetwelk men tot nog toc gedragen 1802. had, gehecl had ter zijde geworpen, en dat hij zich meer op zijne vooraf gemaakte fchikkingen met zijne eigene krijgsmagt, dan op de opregtheid of goedwilligheid der Franfchen, had tc verlaten. Hij bereidde zich derhalve tot eenen ftrijd, naar gelang van deszelfs uitgeftrektheid verfchrikkelijker, dan cenige andere, dien hij nog immer had doorgeftaan tegen de talrijke vijanden, met welke hij had moeten worftelen. De afgelegene punten genoegzaam voor99 flotene vrede geen gewone yrede, maar eene opregte 95 verzoening was tusfchen twee van de grootfte natien 9, in de wereld. Indien het van mij afhangt, mijn >9 heer, zal deze gelukkige voorfpelling zekerlijk be- >9 wanrheid worden; ten minste fchep ik vermaak in 29 mij te verbeelden, dat onze vreedzame onderbande9> lingen waardig zullen zijn der twee groote natien, 2 99 voor welke de oorlog ceniglijk gediend hecft om haar >, nieuwe en vermeerderde redenen te geven, om elk3) ander wederzijds hoog te achten: en om u ontwijfel9> bare proeven van ons vertrouwen te geven, deel ik 93 u eene nanuwkeurige opgave van onze inagt in de >5 havenen van St. Domingo mede." VILLARET's Bricf gon den Admiraal DUCKWORTH. --- Page 98 --- - 78 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST, voorzien rekenende, en V. de verwachtende, dat groote flag in de noorder 1802. geflagen worden, alwaar provincie zou het Franfche hoofdkwartier gevestigd was; ZOO zich met een uitgezocht leger begafhij om den derwaarts, Kapitein-Ceneraal het hoofd te bieden. Nogmans blecf zijne oplettendheid naar alle gewesten heen veelbevattende gewend, en zijn gecst flocg alle voorwerpen, welke met zijn bevelhebberfehap in verband ftonden, van alle kanten gade. Hoe zeer de zwarte troepen in het algemeen zeer oefend waren, waren dic, welke den gefoon van TOUSSAINT peromringden, zulks bij uittekendheid, zijnde met onbegrijpelijke nasuwkeurigheid onderwezen. Hoewel de foldaten in geregelde Diyifien gefchikt waren, werden die van de eene wederzijds in den dienst van de andere oefend, en zij verftondep allen het beftuur gevan zwaar gefchut met de uiterfte naauwkeurigheid. Doch hunne voornaamfte bekwaamheid was gelegen in het gebruiken der bajonet. Met dat vreesfelijke vastgemankt op fnaphanen van cene wapen, buitengewone lengte in hunne handen, konden geene ruiterij of kanoniers dit voetvolk over- ederzijds in den dienst van de andere oefend, en zij verftondep allen het beftuur gevan zwaar gefchut met de uiterfte naauwkeurigheid. Doch hunne voornaamfte bekwaamheid was gelegen in het gebruiken der bajonet. Met dat vreesfelijke vastgemankt op fnaphanen van cene wapen, buitengewone lengte in hunne handen, konden geene ruiterij of kanoniers dit voetvolk over- --- Page 99 --- LAND DER ZWARTEN. 79 overnicesteren, al was het minder in getal: HOOFDST. doch wanneer zij in hunne engten werden V. aangerast, was er gecne magt in ftaat om 1802. hen te overwinnen. Oncindig meer geocfend dan de Maroniers van Jamaika in hunne Cock-pits hoewel door de natuur niet meer begunftigd, vonden zij middel om geheele linien in hinderlaag te leggen, welke fomwijlen van den eenen post tot den anderen reikten, en fomtijds in de gedaante van cen hoefijzer aan hunne legerplaats waren verbonden. Bij deze linien werd geen zwaar gefchut gebruikt, omdat het al te veel belemmering zou kunnen veroorzaken, of ook om het gevaar van het te verliezen: maar de omgelegene hoogten van iedere legerplaats waren, , volgens de aanwijzingen van verfcheidene ervarene Europeaanfche vestingbouwkundigen, met grof gefchut van de beste foort, en in behoorlijke rigtingen, wel verfterkt. De befcherming, welke deze buitenwerken hun verleenden, moedigde de zwarten aan tot aller- (") Zie DALLAS, Hif. Pol. II. [Op eenc andere plaats heb ik dit woord vertaald; in dezen zancubnng wist ik er geen woord voor.] --- Page 100 --- 80 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST, lerlei betoon van V. bekwaamheid of dapperheid; terwijl de fnelheid hunner 1802. gen, welke zij bewegingefladig aan den dag den vijand verbijsterde, die, dikwerf leiden, en uirgedaagd, of door gefard vermocijenisfen afgemat, in wanorde zijne aanvallen of met moeite zijnen begon 2 aftoge kon volbrengen. Somwijlen liet men zich in een geregeld gevecht of cene fchermutfeling in, eeniglijk aangelegd om den vijand tot cen onvoorzigtig vertrouwen op zijne eigene meerderheid te verleiden, wanneer er eensklaps verfterkingen uit eene hinderlang in de nabijheid opdaagden, die de kans van den dag deden omkeeren. Wanneer zwarte troepen, in er foldij van den vijand flaande, naderden om te befpieden of er ook cene hinderlang ware, 2 en ontdekt werden, keerde er geen man van hen ZOO groot was de haat, dien hunne terug: weloosheid inboezemde. trouOok kon geen Oflicier zich ftraffeloos buiten de linien wagen. Met eene bende welgeoefende granadiers, benevens zulke troepen als hier befchreven zijn, wachtte TOUsSAINT in het kamp vari Breda, met geduldige bedaardheid, de komst ware, 2 en ontdekt werden, keerde er geen man van hen ZOO groot was de haat, dien hunne terug: weloosheid inboezemde. trouOok kon geen Oflicier zich ftraffeloos buiten de linien wagen. Met eene bende welgeoefende granadiers, benevens zulke troepen als hier befchreven zijn, wachtte TOUsSAINT in het kamp vari Breda, met geduldige bedaardheid, de komst --- Page 101 --- LAND DER ZWARTEN. komst der Franfchen af; nu cn dan flechts HOOFDST, cenige fnclle uitftappen doende, naar die V. punten in de noorder en noordwester ge- 1802. deelten des cilands, omtrent welke hij mecst bekommerd was. Den 17den van Februarij opende de Generaal LE CLERC van zijnen kant den veldtogt, met het overmeesteren van cenige weinige dorpen, en het vestigen van cenige posten; cn kort daarna verplaatfte hij Zijn hoofdkwartier naar het dorp Gros Mor11C, aan den oever der Drie Rivieren, omtrent twintig (Engelfche) mijlen ten zuidwesten van dc Kaap. Uit hoofde van den voorfpoed, dien hij gchad had in het treffen van overcenkomften met cenige ondergefchikte Generaals der zwarten, had hij nan zijne geheele krijgsmage bevelen gegeven, om overal, waar het met veiligheid konde gefchieden, onderhandelingen Omtrent de overgave der onderfcheidene posten aan te vangen; en hierin had hij grooteren voorfpoed, dan men bij mogelijkhei,d had kunnen verwachten; nogtans moet men zich herinneren, dat iedereen het tegenwoordige tijdftip als den aanvang van cen' langdurigen oorlog befchouwde; en voor II. DECL. F lic- --- Page 102 --- P 82 ST. DOMINGO, OF IIET doorzigt behelsden de Hloornst. licden van geringer der V. afkondigingen en mondelijke betuigingen de ftreclendfte vooruit1802. Franfehe krijgsmage welke het minfte niet was, zigren; onder verwachtren in hunnen rang dat de Ofliciers te zullen woren hanne posten bevestigd onnfhankelijk van hunne zwarte opden, perbevellicbberen. ligchaam der troepen, Nadat het geheele waren, welke in deze provincie ontfcheept bevel bekomen had om zich te vereenigen, de Divific onder den Generaal DEsging marsch naar Limbé; eene FOURNEAUX op Generaal HARDY naderde anderc onder den en die Grand Boucamp en de Mornets; ROCHAMBEAU trok voort van den Generaal het bosch van L'Antegen La Taunerie en uit Eene kleine bende, zamengefteld cC. / van de Kaap en Fort Daude bezettingen St. Luzanne, Le phin, trok op tegen hadden, Fren en Volliere. Deze Divifien volgens haar eigen berigt, 27 verfcheidene door tc ftaan, die zeer moeije27 gevechten werden door de gelegenheid 29 lijk gemaakt door de van den grond, en bewegingen welke zich in de ondoor97 der zwarten, de grendringbare bosfchen, aan valleijen 29 zen- de Kaap en Fort Daude bezettingen St. Luzanne, Le phin, trok op tegen hadden, Fren en Volliere. Deze Divifien volgens haar eigen berigt, 27 verfcheidene door tc ftaan, die zeer moeije27 gevechten werden door de gelegenheid 29 lijk gemaakt door de van den grond, en bewegingen welke zich in de ondoor97 der zwarten, de grendringbare bosfchen, aan valleijen 29 zen- --- Page 103 --- LAND DER ZWARTEN. 83 92 zende, verfcholen, en cene veilige wijk- IlOOFDST. 27 plaats hadden in de vastigheden." Zij V. kregen nogtans, voor eenen tijd, de plaat- 1802. fen in bezit, waar het haar bevolen was post te vatten. Den 18den floegen de Divifien van DEsFOURNEAUX, HARDY en ROCHAMBEAU zich neder nabij Plaifance, te Dondon en St. Raphacl, van waar zij, na eenigen tijd halte gchouden te hebben, met onftuimigheid tegen de zwarten optrokken. 99 Het 27 is," merkte LE CLERC aan in zijn verflag 27 volftrekt noodzakclijk, dat men 97 het land ziet, om cen volkomen denk-. 97 beeld te kunnen vormen van de zwarig27 heden, welke de grond bij iederen flap 22 opleverde. Nooit heb ik in de Aipifche 27 gebergten eenige hindernisfen gezien, ge77 lijk aan dic, welke zich hier alom voor97 doen." Den 19den kreeg de Divifie van DEsFOURNEAUX Plaifance zonder tegenfland in bezit. In die landftreek voerde cen Mulat het (*) Moniteur, - Depiche van LE CLERC nan den fiaatsdienaar van het zeewezen, gedagteekend dei 26ften van Februarij. F 2 --- Page 104 --- NX 84 ST. DOMINGO, OF HET het bevel, JAN PIETER DUMESNEL geHOOFDST. V. naamd, met wien het werk der afzondereenen aanvang nam. 1802. lijke verdragmakingen en Hij liep mct twee honderd man ruiterij drie honderd man voetvolk, tot den Franfchen Ceneraal DESPOURNEAUX over, en bchicld diensvolgens dc plaats, Arijdig met de bevelen van TOUSSAINT: HARDY Dc Divific van den Generaal maakte zich, voor dat zij Marmelade bereikte, door dezelfde middelen meester van de hoogte te Borpen, met eene kleine bende, die zich rondom dezelve had gelegerd. De Generaal CHRISTOPHE, zich bedrogen ziende, ontruimde met twaalf honderd man geregelde troepen de plaats in goede orde. De Generaal ROCHAMBEAU vatte te St. Michael post, alwaar hij geringen tegenftand ontmoette, terwijl zijne regter kolom eenen verfterkten post, Mare-d-la-Roche, door vier honderd man en grof gefchut verdedigd, mct de bajonet veroverde. Dewijl de Franfche Generaal begreep, dat het TOUssAINT's oogmerk was, de landftreck van Ennery en de Gonaiyes te verdedigen, verzamelde hij ZOO veel magt als hij konde op dat punt. Hij zond den Gene- ftand ontmoette, terwijl zijne regter kolom eenen verfterkten post, Mare-d-la-Roche, door vier honderd man en grof gefchut verdedigd, mct de bajonet veroverde. Dewijl de Franfche Generaal begreep, dat het TOUssAINT's oogmerk was, de landftreck van Ennery en de Gonaiyes te verdedigen, verzamelde hij ZOO veel magt als hij konde op dat punt. Hij zond den Gene- --- Page 105 --- LAND DER ZWARTEN. 85 neraal DEBELLE met cene Divifie naar Port HOOFDST. Paix, die bevel krecg, om den Generaal V. MAUREPAS in de nabuurfchap van de Go- 1802, naives aan te vallen: deze had twee duizend 1-man geregelde trocpen en twee duizend planters onder zijn bevel, in cen' welverfterkten post, binnen de twee mijlen van Port Pais, en in de engten van Les Trois Rivières. Hij verlangde grootelijks dic bende, welke den Generaal HUMBERT had afgeflagen, uit clkander te drijven, en gaf bevel aan den Generaal BOUDET, om naar La Petite Rivière voort tc rukken, ten cinde den aftogt van des vijands bende, op welker nederlaag bij dc Goncives hij . groote rekening maakte, af te fhijden, Doch TOUSSAINT kwam hetuitvoeren van deZC bewegingvoor, door cene kunflige afzondering van het eene gedecite der krijgsmngt van het andere. Den 2often van Februarij rukte de Generaal DEBELLE voorwaarts, om den Generaal MAUREPAS aan'te vallen: : doch een zware ftortregen belette de kolommen tijdig genoeg aan te komen, om den vleugel van dc Divifie der zwarten om te trekken, en hen daardoor tc noodzaken tot het verF 3 an- --- Page 106 --- >79 OF HET 86 ST. DOMINGO, flandplaats. De kolomIloorDsT. anderen van hunne waV. dic hen in het front aanviclen, men, Zoo uitgepur, 1802. ren door dc vermocijenisfen hunne vijdat zij buiten itaat waren,om op en dic, welke beflemd anden in te dringen; waren om hen van ter zijde tc befpringen, alle punten door de zwarte troepen aanop wordende, vonden zich genoodzaakt gevallen verlies om met moeite en ecn aanmerkelijk terug te wijken. BoUDET, De Divifie van den Generaal kwam, rigtte haren die uit Port-au-Prince hetmarsch. naar La Croix des Bouquets, derzelver nadering door de zwarwclk op ; en de Geneten werd in brand geftoken hèt DESSALINES, dic in dat kwartier. raal misleidde, in plants van terug bevel voerde, door over de gete wijken, den vijand, waar hij zich onverbergten .te trekken, hetwelk hij, hoeds naar Leogane wendde, den in het gezigt van een fregat, door Admiraal derwaarts gezonden Franfchen in den brand itak. om het te befchermen, dat de FranDeze zwarigheden mnakten, en kunftenarijen fchen hunne aanbiedingen waarvan een gevolg was, verdubbelden, Generaal der zwardat een veelvermogende ten, ijand, waar hij zich onverbergten .te trekken, hetwelk hij, hoeds naar Leogane wendde, den in het gezigt van een fregat, door Admiraal derwaarts gezonden Franfchen in den brand itak. om het te befchermen, dat de FranDeze zwarigheden mnakten, en kunftenarijen fchen hunne aanbiedingen waarvan een gevolg was, verdubbelden, Generaal der zwardat een veelvermogende ten, --- Page 107 --- LAND DER ZWARTEN. ten, met name LA PLUME, zich met zijne IlOOFDST, gehecle onderhoorige landftreek aan den V. Generaal BoUDET onderwierp. 1802. Den 22ften rukte de Divifie van DEsFOURNEAUX voort tot binnen twee (Engel- 7 iche) mijlen afftands van Plaifance, toen door LA PLUME verlaten, nicttegenflaande de pogingen van CHRISTOPHE, met de krijgsmagt welke achterbleef, om zulks te beletten, waarbij eenc ernftige fchermutfeling plaats grecp. Hij wist nogtans een gedeelCC van deszelfs benden af te fhijden, en nam den wijk nagr Bayannai. Dc Brigade van den Generaa! SALM, dic den 22ften cen' zeer vermocijenden marsch had afgclegd, trok desniettemin den geheelen volgenden nacht nog voort, cn bcreikte den 23ften, met het aanbreken van den dag, de plaats, welke CHRISTOPHE had verlaten om sich met het groote leger der zwarten te vereenigen; en hij werd voor zijne moeite vergolden door het overfchot van cen' aanzienlijken buit, dewijl deze plaats een Depôt der zwarten was geweest. Den 23ften betrok de Divific, van RoCHAMBEAU eene flelling aan den ingang der karin-i-Cuuleurre, waar hij de CorpeF 4 G:- --- Page 108 --- Py S3 Sr. DOMIXGO, OF HET, au-Linde, aan zijne linker-, en de vastigIloorDST. ftond, V. heden waarin CHRISTOPHE verfchanst zijde had. De Diyifien 1802. op zijne regter HARDY betrokken van DESTOURNEAUX en canc ftelling voor Ennèry. Den 24ften ontmoette DESTOURNEAUX, willende voortrekken, aan de Coupe-b-Pintade den vijand. Hij werd onderfteund door en die van den de Divifie van DESPLANQUE DESFOURGeneraal HIARDY. De Generaal tastte eenen buitenpost der zwarten NEAUX dien hij eerst tot Conaives, cn van aan, de rivier Ester vervolgde. De daar tot SALM, tot de Divifie van Brigade van nam ecne ftelling te HARDY bchoorende, Pateau, voor de Coupe-à-Pintade. denzelfden dag trok de Diyifie van Op ROCHAMBEAU in de Reine-a-Cauderre, de Generaa! TOUSSAINT, met zijne waar eene bende uitmakende van vijfHifwacht, honderd uit onderfcheidene tien granadiers, bchalve twaalf halve Brigades genomen, troepen en honderd man andere uirgelezene vier honderd dragonders, in perfoon gereed was om hem af te wachten. De Ravineà Couleuvre is uitftckend beveiligd, dewij! zij door trotfche gebergeen, met bosfchaad: jen zijne waar eene bende uitmakende van vijfHifwacht, honderd uit onderfcheidene tien granadiers, bchalve twaalf halve Brigades genomen, troepen en honderd man andere uirgelezene vier honderd dragonders, in perfoon gereed was om hem af te wachten. De Ravineà Couleuvre is uitftckend beveiligd, dewij! zij door trotfche gebergeen, met bosfchaad: jen --- Page 109 --- LAND DER ZWARTEN. S9 jen bedekt, omringd is. Ook waren er HOOFDST, meer dan twee duizend planters zcer voorV. declig geplaatst. Dezen maakten ecne aan- 1802, zienlijke bende ligte voortroepen uit, welke den ingang belemmerden, en de verfchanfte posten bezetten, waardoor de Ravines beheerscht werden. Voordcel doende met het overloopen uit het leger zijner vijanden, en geholpen door zijne kennis van de gelegenheid des lands, voerde de Generaal ROCHAMBEAU zijne bewegingen uit met cenc fnelheid, gelijk aan die van hen, welke hij beftreed; cn hij tastte hunne verfchanfingen aan. Hierop volgde cen ftrijd, waarin LE CLERC erkent, dat >5 man 3, tegen man vochten, cn de troepen 27 van TOUssAINT zich wel gedroegen. 29 Ilet was cen gevecht, hetwelk wel cene naauwkeurige befchrijving verdiende in de krigskundige jaarboeken van dien tijd. Hicr kwamen de geoefendheid cn dapperheid der Franfché troepen wel tc pas, cn fpreidden de zwarten iederen kunstgrepvanhune wijze van oorlogen ten toon. Dij het cinde van den dag bleef de overwinning op cen bloedig flagveld onbeflist; en iedere partij was meer bezorgd ten aanzien van hare volF 5 gen3 --- Page 110 --- TEN :: Sr. DOMINGO, OF HET yo bewegingen, dan wegens de eer van HloorDST. gende TousV. eene ZOO duur gekochte overwinning. trok terug naar de oevers van Le 1802. SAINT Rivière, en LE CLERC naar GonaiPetite MAUREPAS handhaafde ves. De Generaal magt in de weszich met eene aanzienlijke der en flocg de aanvallen ter provincic, DEBELLE en BoUDET af, tot dat Generaals die van Drsdezen door twee Divifien, verfterkt werTomssutsemtectaetee den, welke door den Franfchen Generaal om hunne verfpreide waren afgezonden, en te verzakrijgsbenden te onderfteunen melen. BoUDET Den 27fen was de Generaal van St. Marc: maar dewijl MAUmeester welke hij inhield, REPAS door de ftellingen, de provincie nog bcheerschte, ZOO ontbood LE CLERC al de magt, welke hij kon verzich zelven aan derzamelen, cn. maakte, zelver hoofd plaatfende, gercedheid om tCdien Generaal op te trekken. Hij gegen den Generaal HARDY, mct vijf Comlastte en acht honderd man pagnien granadiers, behoorende, naar Gros tot deszelfs Divifie deze bende Morne voort te rukken. Bij vocgde hij cene Compaguie van zijne cigene Iif de magt, welke hij kon verzich zelven aan derzamelen, cn. maakte, zelver hoofd plaatfende, gercedheid om tCdien Generaal op te trekken. Hij gegen den Generaal HARDY, mct vijf Comlastte en acht honderd man pagnien granadiers, behoorende, naar Gros tot deszelfs Divifie deze bende Morne voort te rukken. Bij vocgde hij cene Compaguie van zijne cigene Iif --- Page 111 --- LAND DER ZWARTEN. 91 lijfwacht, beftaande uit twee honderd man, 2 HoorDst. en nam in den nacht van den 27ften ecne V. ftelling op twee (Engelfche) mijlen af- 1802. flands. De Divifien van DESPOURNEAUX en DEBELLE waren op marsch om zich met hem te vereenigen, wanneer men de proef nam van eene minnelijke fchikking, - die een veel behagelijker aanzien had dan de twijfelachtige kans van een gevecht; met dat gevolg, dat MAUREPAS zich aan den Generaal DEBELLE onderwierp, onder voorwaarde van eene belofte des Generaals LE CLERC, dat de Officiers, die zich overgaven, hunnen rang zouden behouden. Deze punten tot ftand gebragt hebbende; was men nu in de gelegenheid om aan de beste middelen tot eenen aanval tegen den zwarten Generaal en Chef te denken, tegen wien het geheele ligchaam der Franfche krijgsmagt, alsmede de zwarte Officieren, die met derzelver troepen overgehaald waren, nu konden aangevoerd worden. De Generaal LE CLERC begon, na deze vergrooting Zijncr magt, enl de voordeelen welke hij daarvan trok, ZOO wel als de ontfteltenis, waarmede de inwoners den afval hunner landslieden aanzagen, zijnen toefand --- Page 112 --- : ST. DOMINGO, OF HET te befchouwen, en zich HOorDST. fland mct genoegen V. toe te geven in het vormen van uitgeftrek1302. tere uitzigten. In deze luim zette hij zich, voor de eerfte maal gedurende den veldtogt, neder, om aan den ftaatsdiengar van hct zeewezen te fchrijven, en des Eerften Confuls bekrachtiging van zijne verrigtinte verzocken. Het was een veldtogt, gen die reeds froomen bloeds en gelds had gekost, en dien niets, dan de verraderij van LA PLUME, DUMESNILS en MAUREPAS,, magt, die zij onder hun met de aanzienlijke hevel, en in de belangrijke posten, welke bezet hadden, een uur langer kon uitzij hebben. Maar de Generaal LE gerckt ander CLERC, die de zaken in een gcheel licht, meer met zijne wenfchen ftrookende, befchouwde, merkte zich zelven in dit oogenblik (hoewel hij met zijne ganfche krijgsmage flechts weinig mijlen lands in zijn bezit had, en nog gedurig in het gezigt der kust bleef) aan als 99 meester van de volkplanting! Hct leger van St. in den zegt hij, 22 heeft, 29 Domingo," letijd van vijf dagen, het voornnamfte zijner vijanden verflagen, en 99 gerhoofd derzelcene aanzienlijke hoeveelheid van >9 22 ver ganfche krijgsmage flechts weinig mijlen lands in zijn bezit had, en nog gedurig in het gezigt der kust bleef) aan als 99 meester van de volkplanting! Hct leger van St. in den zegt hij, 22 heeft, 29 Domingo," letijd van vijf dagen, het voornnamfte zijner vijanden verflagen, en 99 gerhoofd derzelcene aanzienlijke hoeveelheid van >9 22 ver --- Page 113 --- LAND DER ZWARTEN. 93 9) ver grof gefchut in bezit gekregen. In HOOFDST. >> de legerplaats der wederfpannigen heerscht V. 2) een algemeen verloop. CLERVAUX, LA 1802. 22 PLUME, MAUREPAS, behalve een groot 2> aantal andere zwarte legerhoofden en >5 lieden van de kleur, hebben zich onder- >2 worpen. De plantaadjen van het zuiden >> zijn in volkomene veiligheid gefteld; het 22 geheele Spaanfche gedeclte des eilands 29 heeft zich overgegeven." Ondercusfchen had, zijne krijgsmagt de Franfche plantaadjen van het zuiden nog in het geheel niet bezocht, bleven zijne troepen nog werkekeloos op de Spaanfche kust van het eiland, en had CLERVAUX flechts door den bisfehop van 9'ago tocgeftemd om zich over te geven. Zoodanig was de voortgang der Franfche wapenen in St. Domingo, en zoodanig de meening, welkez derzelver Generaal wegens -de behaalde voordeelen koesterde, Men.zal het hier' boven gegevene verflag bevestigd vinden door de brieven van den Kapitein- Generaal aan zijne regering, waarin hij de geheele uirgeftrektheid noemt van het grondgebied door hem veroverd; en dit was aan de zeekust gelegen, namelijk: --- Page 114 --- ST. DOMINGO, OF HET Mancinello Baai, Limbé, Port Pais, HoorDST. V. lijk: St. Marc, Port-au-Prince 2n Gonaives, bijna Hoewel de ontfchepingen 1802. Léogane. Poft-at-Pringelijktijdig te St. Domingo, Kaap Frangois en Fort Dauphin gece, fchied waren, en men nog in 't gehcel geetegen St. Domingo had gene ondernéming niet in ftaat gewaagd, waren zij nog daar te ftellen, weest, om eene vereeniging aanwinst vin de voor dat men, door de uit het zwarte leger, dat o0goverloopers en had men TOUSSAINT nog merk bereikte, middelpunt zijner niet uit het eigenlijke kunnen verdrijven. Het is reeds aanfterkte dat de zwarte Generaal en Chef gemerkt, had, zijne vijanden tot eenen grondregel marfchen te zich zelven door overhaaste afmatten, en onhoudbare of onnutte laten innemen. Meer dan dit hadden ftellingen hun cigen verflag, nog niet Zij, blijkens TOUSSAINT en zijne troeverkregen ; terwijl van ZOO dikwijls zij hetr verkozen, pen, veranderden, nimmer in ftelling of plaats of op eenen hunnen aftogt overvallen, werden, maar integenmarsch overrompeld weg deel dikwijls langs een' onverwachten vielen, en hem in de uiterop den vijand fte ftellingen hun cigen verflag, nog niet Zij, blijkens TOUSSAINT en zijne troeverkregen ; terwijl van ZOO dikwijls zij hetr verkozen, pen, veranderden, nimmer in ftelling of plaats of op eenen hunnen aftogt overvallen, werden, maar integenmarsch overrompeld weg deel dikwijls langs een' onverwachten vielen, en hem in de uiterop den vijand fte --- Page 115 --- LAND DER ZWARTEN. 95 fte verbaasdheid op de vlugt floegen. Ge- Hoorpsr. fladig werden er eene menigte van dergeV. lijke krijgsbedrijven verzonnen cn uitge- 1802. voerd: doch daar de zwarten niet vochten otl de loffpraak van Europeanen, Zijn dezelve onopgemerkt gebleven of vergeten, behalve bij hunne landgenooten en degenen, die er fchade door geleden hebben. De bijzonderheid, dat drie Generaals, die hoog in achting ftonden, binnen weinig dagen na.- cn op een' aanmerkelijken afiland van elkander, met ecne aanzienlijke magt tot den vijand overgingen, en hunne plaatfelijke kundigheden, en de hun eigene : krijgskunde, tegen hunne eigene zaak keerden, is eene ongehoorde gebeurtenis, en moet op den opperbevelhebber nog geweldiger gewerkt hebben, dan de fchok zelf van de komst eener onverwagte en aanzienzienlijke legermagt. In der daad ZOO groot was de invloed van het goud, en van beloften van verhoogden rang in het Franfche leger, dat TOUSSAINT eenen tijd lang, wanneer hij eene Divifie bevel gaf om op marsch te gaan, onzeker was, of dezelve zich niet bij den vijand zou voegen': terwijl hij zich toerustte tegen dezulken, die zich --- Page 116 --- - ST. DOMINGO, OF HET zich recds voor den vijandelijken inval tot HOoFDST. V. hadden laten overhalen, waren cen vérdrag welke hij, in hct aanvallen of 1802. anderen, op ftaat verdrijven van den vijand. , den groorften maakte, en naar welke het land met verbezig om het zwaard tetrouwen opzag, De Generaal LA gen hem te trekken. PLUME, cen der eerften, die het voorbeeld, de der Franfchen te omhelgaf van partij TOUSSAINT zen, was een man, van wien koesterde, en welken het hooglte gevoclen had toeverlandftreck hij cene uitgeftrekte : trouwd. Deze man fcheen niet te weten, hard genoeg hoe hij zijne verongelijkingen maken, om daar door den lof van zoude verdienen. Een der eerfte LE CLERC te was het bedrijven van dien ondankbaren van eenen brief, in welken van vertoonen melding hem zelven met toegenegenheid werd gemaakt, en die, benevens zijne onbevelen, gehoorzzamheid aan TOUSsAINT's oorzaak was van de uitbundigeene groote nicuwen opperhcid der loftuitingen zijns den behoofds. Dezelve was gerigt aan velvoerenden Officier in dc landfreck van den Generaal DOMAGE, en gegérémie, der zwardagreckend in het hoofdkwartier ten, onen melding hem zelven met toegenegenheid werd gemaakt, en die, benevens zijne onbevelen, gehoorzzamheid aan TOUSsAINT's oorzaak was van de uitbundigeene groote nicuwen opperhcid der loftuitingen zijns den behoofds. Dezelve was gerigt aan velvoerenden Officier in dc landfreck van den Generaal DOMAGE, en gegérémie, der zwardagreckend in het hoofdkwartier ten, --- Page 117 --- LAND DER ZWARTEN. 97 ten, tocn ter tijd te St. Mark; want Tous- HOOFDST, SAINT hield zijne bricfiwisfeling gedurig nog V. aan in al die deelen des cilands, tot welke 1802. de Franfehen waren doorgedrongen. 3, 9 Febr. 1802. 92 Mijn waarde Gencraal! 27 Ik zend u mijnen Aide-de-Camp, den Briefe en 9, brenger dezes briefs, met last om u mij- bevelen van Tous5> ne gevoelens mede te deelen. faint aan >> De blanken hebben befloten onze vrij- den ten Gene- zwar22 heid te vernietigen, en daartoc eene raal Domage. 22 krijgsmage, aan hunne bedoelingen ge22 evenredigd, in dit land gebragt. Na 29 eene behoorlijke verdediging is de Kaap 22 in hunne handen gevallen: maar de vijand 27 vond cr niets dan eene ftad en vlakte in 22 asfche gelegd: de forten had men in de 27 lucht doen fpringen, en alles was ver- >> brand. 27 De flad Port Republicain (Port-au99 Prince) is hun door eenen verrader over7> gegeven, den Generaal eener Brigade 92 AGé, alsmede Fort Bizotton, hetwelk, II. DEEL. G 97 zon- --- Page 118 --- 98 ST. DOMINGO, OF HET HOoFDST. 5 zonder eenige poging tot tegenweer, 9 V. werd overgegeven door de lafhartigheid 1802.. 2) en verraderij van den bevelhebber eens Bataillons BoUDET, cen' oud' Officier 99 van het zuiden: maar de Divifie-Generaal DESSALINES handhanft zich tot op >7 dit oogenblik in eene linie te La Croix 29 des Bouguets; en al onze andere plaatfen in een' goeden flaat van verde27 zijn A 22 diging. 27 Dewijl yérémie, door de natuurlijke 27 voordeclen zijner ligging, zeer fterk is, 22 zult glj u daar handhaven, en u verde29 digen met den moed, dien ik weet dat bezit. Mistrouw de blanken: - zij 29 gij 97 zullen u bedriegen, indien zij kunnen ; 29 hun duidclijk aan den dag gelegd verlan22 gen is de herftelling der flavernij. 27 Ik geef u dus een' oningevulden on97 bepaalden lastbrief om naar te handelen. 22 Al wat gij doen zult, zal wel gednan 22 zijn. Doe de planters in Masfa op29 flaan, en overtuig hen van deze waar29 heid, dat zij geen vertrouwen moeten 29 ftellen op die listige zendelingen, die de 22 afkondigingen der blanke mannen mis2> fchien ijk aan den dag gelegd verlan22 gen is de herftelling der flavernij. 27 Ik geef u dus een' oningevulden on97 bepaalden lastbrief om naar te handelen. 22 Al wat gij doen zult, zal wel gednan 22 zijn. Doe de planters in Masfa op29 flaan, en overtuig hen van deze waar29 heid, dat zij geen vertrouwen moeten 29 ftellen op die listige zendelingen, die de 22 afkondigingen der blanke mannen mis2> fchien --- Page 119 --- LAND DER ZWARTEN. 99 >7 fchien heimelijk uit Frankrijk ontyangen HOOFDST. 29 hebben, en dezelve onder dc hand zoeV. 2, ken in omloop te brengen, om de vrien- 1802. 27 den der vrijheid te verleiden. 22 Ik heb den Ceneraal eener Drigade, 22 LA PLUME, last gegeven, om de ftad 22 Cayes, en alle andere fteden en vlakten >> in die landftreek, in brand te feken, 29 ZOO zij buiten ftaat mogten zijn, om des >9 vijands krijgsmagt te wederflaan: : dus 22 zullen al de troepen der onderfcheidene 29 bezettingen, en al de planters, Ul te y6- >7 rémie kunnen verfterken. Gij zult zor29 gen, dat gij met den Generaal LA PLu2> ME in eene gocde verflandhouding blijft, 22 om gezamenlijk al wat noodig is onbe99 lemmerd te kunnen uitvoeren. Gij zult 23 tot het planten van levensmiddelen alle >, vrouwelijke perfonen gebruiken, die in 22 den landbouw arbeiden. 22 Doe uw best om ons ZOO veel mo92 gelijk is met uwen toeftand bekend te 9> maken. 72 Ik maak volkomen flaat op u, en gecf 99 u onbepaalde vrijheid, om alles te doen, >, wat gij noodig moogt achten, om ons G 2 >9 te --- Page 120 --- IOO ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. 22 te behoeden voor het afgrijsfelijke juk, V. 22 waarmede wij bedreigd worden. 1802. 22 Ik wensch u goede gezondheid. (Geteckend) 27 TOUSSAINT L'OUVERTURE." 22 Voor echte kopij. (Geteekend) 22 De Generaal eener Brigade, be22 velvoerende in het Departement 29 van het zuiden. 99 LA PLUNE." TOUSSAINT verwachtte, op zijne hulpmiddelen vertrouwende, de vervulling van zijne wenfchen, dewijl hij zag, dat zijne vijanden, in weerwil van de hulp welke zij ontvangen hadden, zich zelven uitputten. Ook wist hij wel, dat het lage hart, hetwelk zijne cer en alle aandoeningen, die den mensch allerdierbaarst zijn moesten, voor de ijdele"beloften van een' hoopvollen vijand verkocht, gemakkelijk zou herwon- iddelen vertrouwende, de vervulling van zijne wenfchen, dewijl hij zag, dat zijne vijanden, in weerwil van de hulp welke zij ontvangen hadden, zich zelven uitputten. Ook wist hij wel, dat het lage hart, hetwelk zijne cer en alle aandoeningen, die den mensch allerdierbaarst zijn moesten, voor de ijdele"beloften van een' hoopvollen vijand verkocht, gemakkelijk zou herwon- --- Page 121 --- LAND DER ZWARTEN. IOI wonnen worden, wannecr de tijd die eere- HOOFDST. posten, waardoor hetzelve bekoord was. 3 V. eens in andere handen plaatfte; en hij had 1802. cenige reden om te twijfelen, of de afval van,degenen, die hem verlaten hadden, niet uit andere oorzaken, dan die oppervlakkig gezien werden, voortkwame. De algemecne geest in Frankrijk werd, op het ontvangen der verdraaide berigten in LE CLERC's brieven vervat, meer en meer ongunflig voor de zwarten : zij, die hunne ijverigfte vrienden waren gewecst, werden hunne werkzeamite vijanden; en, behalve het gewone fchandelijke misbruik van de drukpers, hetwelk de partijfchappen in alle tijden doen geboren worden wer- (*) De laagheid van het fehenden van iemands karakter, cn, in der daad, alle verkortingen van de waarneid,- welke men zich veroorloft en in de ftaatkunde als nuttig befchouwt, is cene der in het oog loopendfte dwalingen in de Britiche wetgeving, eene dwaling, welke het te wenfchen ware, om de eer des lands, en de hoop op deszelfs duurzaam aanwezen, dat verbeterd werd. Hare uitwerkfeien zijn van de ergfte foort, Z0O wel voor de regering als voor degenen die geregeerd worden, voor de betrekkingen tusfchen beide, en ieder ander land, waarmede zij gemcenfchap houden, G 3 --- Page 122 --- IO2 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. werden er te Parijs bocken uitgegeven, V. openbaar beftemd om de dwalingen van het 1802. Negrophilisme, of de licfde tot de zwarten, ten toon te ftellen. In Engeland was hct cvencens, en de ftem der befcheidenheid of voorzigtige onderfcheiding werd door het algemeene gerocp verdoofd. Dc Admiraal DUCKWORTH ontving het fregat Cornelie, hctwelk hem opzettelijk door LE CLERC was toegezonden, met alle teekenen van cerbied, en overlaadde den kapitcin VILLEMANDRIN cn deszelfs Lieutenant met eerbewijzen; doch fchreef naar huis om bevelen ten aanzien van het onderfteunen van de Franfchen met krijgs- en mondbehoefien, dewijl hij zonder die aan het verzoek van den Franfchen bevelhebber nict kon voldoen. De Spaanfche Gouverneur te llavanna dced zijn uiterftc best om hun hulp toe tc brengen, hun beide geld en klecderen bezorgende, waaraan cen groot gebrek was in het leger. Dc volgende uitdrukkingen, ten aanzien van de krijgsmagt der zwarten, zijn aangehaald uit het antwoord van den Admiraal DuckWORTH aan den Franfchen Generaal ei3 Chef, en behelzen eene naauwkeurige fchets van ouverneur te llavanna dced zijn uiterftc best om hun hulp toe tc brengen, hun beide geld en klecderen bezorgende, waaraan cen groot gebrek was in het leger. Dc volgende uitdrukkingen, ten aanzien van de krijgsmagt der zwarten, zijn aangehaald uit het antwoord van den Admiraal DuckWORTH aan den Franfchen Generaal ei3 Chef, en behelzen eene naauwkeurige fchets van --- Page 123 --- LAND DER ZWARTEN. 103 van het algemeen heerfchende gevoclen tc HOOFDST. dier V. tijd: . >> Met eene fmartelijke anndocning ver- 1802. >2 nam ik de vijandelijke wijze, waarop >, uwe Eacellentie ontvangen is, en die >2 regeflreekfche fchending van alle pligten 22 der volkplantingen jegens derzelver moe7, derland. Ik kom voimaaktelijk met u 77 overcen omtrent de gevolgen van zulk >2. cen gedrag, en ik ben in der daad van 22 oordecl, dat al de mogendheden van Eu22 ropa er belang bij hebben. Doch met 22 zulk eene nanzienlijke magt, als gij on22 der uw bevel hebt, kan de opfland van 72 geen langen duur zijn: en de verwoes27 ting, door de oproerigen aaugerigt, kan 22 flechts een voorbijgaand onhcil flichten." De Kapitein - Generaal, Mevrouw LE PoortzetCLERC ter zee naar Port-au-Prince ge- ting den veld- van bragt, cn zijn hoofdkwartier daar gevestigd togt. hebbende, begon den veldtogt- weder met nieuwen nadruk, nadat hij allc mogelijke fchikkingen met zijne nieuwelijks verkregene magt had gemaakt. Port-au-Prince was dc belangrijkfte plants, welke zij tot nog toe hadden in bezit gekregen, zijnde in het minfte niet befchadigd, dewijl BouG 4 DET --- Page 124 --- ST. DOMINGO, OF HET zcer gemakkelijk had ingenoIlOOFDST. DET hetzelve ftad in het V. men: maar de daaraan volgende was door DESSALINES 1802. zuiden, Léogane, die verwoest; gelijk mede alle plaatfen, doortogt naar dat kwartier zouden eenen DESFOURNEAUX was kunnen begunftigen. om het noorden tc te Plaifance gelaten, beveiligen, terwijl HARDY, ROCHANBEAU, BOUDET en DEBELLE naar dc Spaanfche van de westelijke landftreck voortgrenzen trokken. La Créle à Pierrot, een vrij voordeclig gelegene post tusfchen St. Mark hetwelk eene magazijnen Port-au-Prince, plaats der zwarten, en onlangs hun fchijnbaar hoofdkwartier was geweest, werd het eerfle voorwerp, op hetwelk de Franfchen doclden; waardoor zij cenen misilag begindie zeer algemeen is în de krijgskungen, ftelde, wanneer men cene noodzakelijke ling door de begeerte naar buit verliest. De zwarte Generaal bemerkte dezen misfing; want terwijl hij gefehenen had ecn yermaard punt van aanval zorgvuidig te bewaken, vond hij intusfchen middel, om eerst al wat van ecnig aanbelang was weg vocren, en daerna de plaats te ontruige latende aan de zich zelve overwinmen, nend is în de krijgskungen, ftelde, wanneer men cene noodzakelijke ling door de begeerte naar buit verliest. De zwarte Generaal bemerkte dezen misfing; want terwijl hij gefehenen had ecn yermaard punt van aanval zorgvuidig te bewaken, vond hij intusfchen middel, om eerst al wat van ecnig aanbelang was weg vocren, en daerna de plaats te ontruige latende aan de zich zelve overwinmen, nend --- Page 125 --- LAND DER ZWARTEN. IO5 nend nocmende krijgsmagt een ledig Wa- HOOFDST. penhuis, ledige koffers en kwartieren over, V. die dikwerf geheelenal zonder befcherming 1802. waren Zoodanig was het geval met La Crête à Picrrot, in welks verdediging, ZOO wel als in de krijgsbedrijven daar onmiddellijk op volgende, de zwarten zich zelven met roem, cn hunne vijanden met fchande overdekten. Het gros des Franfehen legers was tegen deze flerkte in nantogt; en derzelver verdediging, volgens cen plan door den Generaal en Chef ontworpen, was den Generaal DESSALINES opgedragen. Of het uit een gebrek van vastheid van karakter in den Generaal LE CLERC, of uit de geestdrift zijner troepen bij de verwachting van den hier te behalen buit, zij voortgekomen, is onbekend: maar indien de wraak van (*) Een Gencraal kan niet te zeer bedacht zijn, om zijne foldaten in dit opzigt ten beste te gerijven. Voor brave en uitgeputte troepen zijn rust en verkwikking, wanneer men hun dezelve kan bezorgen, cene zaak ven groote asngelegenheid. Marr cene begeerte naar buit is, in cen' twijfelachtigen en gevaarlijken oorlog, even gelijk de flarp onder cene koude hemelftreck, alijd aenlokkciijl, maar doorgaans doodelijk. G 5 --- Page 126 --- 106 Sr. DOMINGO, OF HET HoorDsT, van cene teleurgeftelde perfoonlijke heerschV. zucht, en ecne opllapeling van allerlci 1802. fnoode driften, in de harten der foldaten waren uitgeflort geweest, zou zulks zich met geen meer wrecdheid kunnen geopenbaard hebben, dan in het voorgevallene tc La Crete à Pierrot. De Seytifehe kar van den ouden Brit, ofde vergiftigde fpiets van den woesten indiaan, zijn werktuigen van menschlievendheid, in vergeliiking met dc doodelijke bajonet, ZOO als de Franfchen zich op dezen dag daarvan bedicnd hebben; en de wanhoop der zwarten, in hunne cerfte worfteling om vrij te worden, kan de bittere wraakzucht van dezen, waarvan het bloote verhaal dc bladeren der gefchiedenis bevlekt, onmogelijk hebben te boven gegaan. In hct begin van Maart trokken dc Divifien van HARDY, ROCHAMDEAU, BoUDET en DEBELLE op tegen verfcheidene posten in de nabuurfehap van haar groot voorwerp, in de hoop, dat zij den aftogt cens vijands zouden voorkomen, van wiens te onder brenging zij zich verzekerd hiclden. ROCHAMBEAU tastte ecrst cen dorp aan 1 Kahows geheeren, van welks klein nantal on- an. In hct begin van Maart trokken dc Divifien van HARDY, ROCHAMDEAU, BoUDET en DEBELLE op tegen verfcheidene posten in de nabuurfehap van haar groot voorwerp, in de hoop, dat zij den aftogt cens vijands zouden voorkomen, van wiens te onder brenging zij zich verzekerd hiclden. ROCHAMBEAU tastte ecrst cen dorp aan 1 Kahows geheeren, van welks klein nantal on- --- Page 127 --- LAND DER ZWARTEN. 107 onbeleedigende inwoneren hij geenen tegen- HOOFDST. fand ontmoette: maar de Generaal HARDY V. omringde met eene aanzientijke magt zes 1802. honderd zwarten in de Cotipe de FInde, dic zich dapperlijk eenen wcg zochten te banen naar Trianon; deze werden allen gevangen gemaakt, en op de plaats vermoord: en HENIN, bevelhebbers eens Bataillons, tastte de legerplaats te Trianon aan, en veroverde die met de bajonet. Door zulk eene voorbeeldelooze manier van oorlogen verwocd geworden, deed DESSALINES cenen uitval uit het fort, en ontmoettc, tot aan La Petite Rivière doordringende, den Generaal DEBELLE op deszelfs marsch naar Verettes, welken hij, onderftellende dat zij tot dic wreede beulen behoorden, voor zich heen dreef naar La Créte à Pierrot: maar wel verre van het regt van wedervergelding tegen hen te oefenen, lict hij hen aan de genade des oorlogs over, en fchoot, in het fort teruggekecrd, cene hagelbui van fchroot in het midden van hen, waardoor DEBELLE en eene aanzienlijke menigte gekwetst werden. Dc bevelhebber van de Artillerie, PAMBOUR, nam het bevel over de Di- --- Page 128 --- 108 ST. DOMINGO, OF HET HoGFDST. Divifie op zich, en DEBELLE weck naar de V. achterhoedc. 1802. Nu trok de Generaal BOUDET over de Artibonite, met het oogmerk om Crête à Pierrot in te fuiten: maar nanuwelijks was hij tot binnen het gezigt van het Glacis genaderd, toen hij cene wond ontving, die hem noodzaakte terug te keeren; en zijne manfchappen werden overhoop geworpen. Ook werd de Generaal Duçua, die na hem voorwaarts rukte, met cen Battaillon van het 19de Regiment ligte troepen cn met het 74ftc van linic, om de influiting te bewerkftelligen, gevaarlijk gewond, en zijne benden volkomen verflagen. Om hiervan wraak te nemen, dccd LE CLERC, die zelf te naauwernood ontkomen was, 2 dewijl hij eenen fchoot in het midden van zijne fjerp gekregen had, waardoor cen gedeelte derzelve was weggenomen, met groote haast een gedeclte van zijn grof gefchut uit Portau-Prince aanvoeren ; cn ROCHAMDEAU bragt ecnen algemeenen brand en flag:ing in ieder dorp, hetwelk hij op zijnen weg ontmoette. Ook gelukte het den Generaal SALINES, met eene groote bende eene klcine eenen fchoot in het midden van zijne fjerp gekregen had, waardoor cen gedeelte derzelve was weggenomen, met groote haast een gedeclte van zijn grof gefchut uit Portau-Prince aanvoeren ; cn ROCHAMDEAU bragt ecnen algemeenen brand en flag:ing in ieder dorp, hetwelk hij op zijnen weg ontmoette. Ook gelukte het den Generaal SALINES, met eene groote bende eene klcine --- Page 129 --- LAND DER ZWARTEN. 109 ne legerplaats der zwarten te omfingelen, HOOFDST. en deed alle man over de kling fpringen. V. Den seften van Maart poogde ROCHAM- 1802. BEAU eene batterij van zeven flukken zwaar gefchut op een' rijzenden grond op te rigten: maar tc vergeefs; het vuur uit eene fchans, die hem beftreck, veegde al zijne manfchappen weg. Dienvolgens rukte hij voorwaarts, om de fchans aan te tasten, maar vond dezelve ZOO beveiligd op cenen grond, tot op een' gocden afftand met omvergehakte boomen bezaaid, dat het onmogelijk was dezelve weg te nemen. Dewijl intusfchen allc toebereidfels gemaakt waren, om het fort te ontruimen, trok DESSALINES in den nacht met een gedeelte zijner troepen uit, en ontmoette DESPLANQUES, dic de voorhoede van den Generaal HARDY aanvoerde, waarop ecne fchermutfeling volgde, doch die hem nict'verhinderde in het volbrengen van zijnen aftogt. De afwezendheid van DESSALINES blies den belegeraren nieuwe hoop in; en de dric volgende dagen bombardeerden zij het fort met groote wakkerheid, waardoor cr dikwerf brand in hetzelve ontitond. In den avond Van den laatiten dag deed de achtergelatene be- --- Page 130 --- - IIO ST. DOMINGO, OF HET bevelhecbber der zwarte troepen in La Créte HOOFDST. V. uitval, enl brak door de Francen' hevigen linien heen: doch Nlechts cen klein 1802. fchc voltooide zijn gedeelte zijner manfehappen de ontwerp, en trok over de Artibonite: overigen werden omfingeld, cn onmiddellijk ter dood gebragt. Dus cindigde deze belegering en influiting, die de Franfche krijgsmagt veel gekost had, door het verlies van cenige harer beste Generaals en cen gedeclte harer fchoonite troepen, maar door niets ZOO veel, als door het betoonen en involgen onder van cén' wreeden cn woestert geest, befchanfde volken onbekend. Behalve de in koelen bloede gepleegde wreedheden, enl welke de Generaal LE die verhaald zijn, CLERC in zijne berigten op eenen toon van zegepraal crkende, zijn er nog ontelbare in het verborgen, daden van barbaarschheid bedreven, van welke cn op cigen gezag kunnen dienen, het verhaal nergens toe zou terwijl de zwarten, in dit opzigt, zelfs met het plegen van door hunne vijanden, befchuldigd geene dier buitenfporigheden Ook bedienden zij zich, bij deze gezijn. welke legenheid, nict van de voordeelen, er kende, zijn er nog ontelbare in het verborgen, daden van barbaarschheid bedreven, van welke cn op cigen gezag kunnen dienen, het verhaal nergens toe zou terwijl de zwarten, in dit opzigt, zelfs met het plegen van door hunne vijanden, befchuldigd geene dier buitenfporigheden Ook bedienden zij zich, bij deze gezijn. welke legenheid, nict van de voordeelen, er --- Page 131 --- LAND DER ZWARTEN. III er nog uit de vastigheden in de gebergten Hoornsr. zijn te trekken. Dc forteres, welke zij V. bezetten, was door de Engelfehen, gedu- 1802. rénde derzelver verblijf in dit gedeclte van het ciland, in cen' geregelden finaak gcbouwd, en de verdediging van dezelve was echt Engeisch. Lang zal de gedachtenis van deze gebeurtenisfen aan de cevers der Artibonite bewaard blijven, tot fchande van de eene partij, en tot lof van de anderc. Zonder, gonillamenicophetgen nhij voor voorfpoed hield, ftrekte de Kapitein-Generaa! der Franfchen zijne uitzigten verder uit, en makte zich gereed tot het aanvaarden dier heerfchappij, op welke hij fleeds het oog had. Met openbare fchending van zijne eigene afkondigingen, vaardigde hij een bevel uit, gelastende den landeigenaren, of derzelver zaakbezorgers, hun oud gezag over de negers te herncmen Hij behandelde de inwoners, die hem oniringden, bij het minfte verfchil van begrippen, met onbefchofte trotschheid en geftrengheid, en de Amerikanen, die (*) Sournal de PELTIER, 1802. P. 521. --- Page 132 --- 112 ST. DOMINGO, OF HET HoorDST. V.- die gedurig op de kust bleven op eene onwaardige handelen, 1802. de wijze, hen noodzakenom hunne ladingen mecl en andere levensmiddelen voor wisfels op verkoopen, hetwelk Frankrijk tc flechts çen was van verdere voorfpel te beletten dat buiten@porigheden. Om zijne bedrijven ruchtbant werden, deed hij te Port-au-Prince Officieel nicuwspapier een uitgeven, op welks tijdingen men alleen acht zou mogen flaan. TOUSSAINT L'OUVERTURE was met waardiger bemocijingen onledig, dan met de ijdele overdenking van zijne veiligheid en magt. Hij had den verwaarloosden fand opgemerkt, waarin de noorder toevincie gelaten was, door het provan de gehecle Franfche bijeentrekken laatfie krijgsmagt tot de belegering; en hij befloot zich dien te nutte te maken. Terwijl de Generaal LE CLERC zich in het westen met fjdel gezwets op het ontzag der Franfche een wapenen vermaakte, en den Generaal BoCIAMBEAU afvaardigde, om Gonaives, dat voorheen het hoofdkwartier der zwarten was geweest, uit te plunderen, volbrage TOUSSAINT derhalve in de gebergten eene vereeniging met CHRISTOPHE, en daalde met zich dien te nutte te maken. Terwijl de Generaal LE CLERC zich in het westen met fjdel gezwets op het ontzag der Franfche een wapenen vermaakte, en den Generaal BoCIAMBEAU afvaardigde, om Gonaives, dat voorheen het hoofdkwartier der zwarten was geweest, uit te plunderen, volbrage TOUSSAINT derhalve in de gebergten eene vereeniging met CHRISTOPHE, en daalde met --- Page 133 --- EAND DER ZWARTEN. 113 met eene vermcerderde krijgsmagt in de IOOFDST, vlakte van de Kaap neder. Langs eenen V. bergweg tot Plaifance doorgedrongen zijn- 1802. de, wierp bij de troepen van den Generaal DESFOURNEAUX overhoop, trok zonder hinder door Dondon en Marmelade, bragt der planters welke hij op zijnen weg ontmoette op de been, en hield eerst halte op eenen afftand van anderhalf (Engelfche) mijl van de ftad Kaap François. Nu volgde cr eene algemeene ontfteltenis. Er werden brieven afgezonden, om de overwinnende Generaals te hulp te roepen; en LE CLERC zelf verliet zijnen nog ZOO onlangs verkregenen roem en waardigheden, en nam met groote haast ter zee de reis aan naar de Kaap. Als een gevolg der verzameling van eenc groote menigte volks, begon er zich in én omtrent de ftad eene verfehrikkelijke befimetting tc openbaren. De Ceneraal. BOYER ondernam het, dit verbazingwekkende legerhoofd, met zijne gehecle magt, de zeefoldaten en matrozen uic de vloot daaronder begrepen, te beftrijden, doch werd fpocdig tot onder de muren van het ziekenhuis terug gedreven; waarna de zwarten de geheele vlakte der Kaap, in II. DEEL. H fpijt --- Page 134 --- V : 7 OF HET 114 ST. DOMINGO, die in HoorDST. fpijt van den Kapitein-Generaai. Generacls HARV. de fad gebood, cn van de die met verhaaste mar1802. DY en ROCHAMBEAU, den grond verwoestfchen aankwamen, tot van naar de gebergten ten, en vervolgens Hincha terug trokken omflandigheden Terwijl deze verdrietige LE welke de Generaal de gelukzaligheid, nieuw hoofdCLERC zich zelven in zijn yerftoorden, rees er kwartier had beloofd, hock, andere zwarigheid op uit eenen ecne minst was verwacht. Onvan waar dezelve der tijd, toen deze gebeurtenisfen () In denzelfden BONAPARTE eene aanfprank aan het voorviclen, deed aan het Wergevend Frahfche volk, in eene boodfchap In St. Domingo zijo Ligchcam, van dezen inhoud: 29 groote onheionheilen voorgevallen, en moeten groote worden: maar de opftand wordt van dag leu herfteld beperkt. TOUSSAINT is tot deg binnen engere grenzen zonder geld, zonder krijgsthans, zonder fterkten, roover van woestijn tot magt, niets meer dan cen klein getal landloopers woestijn zwervende, met een landreinigers gelijk hij zelf; die door onze onverfiagde en verfrooid vervolgd worden, en weldra achterhaald Zoo groot was zullen zijn." Moniteur, 7 Mei. verblinding, wardoor deze venvconderemnvasiadige der de werd; en dat is de befanbecrheid man behecrscht fastkunde! , roover van woestijn tot magt, niets meer dan cen klein getal landloopers woestijn zwervende, met een landreinigers gelijk hij zelf; die door onze onverfiagde en verfrooid vervolgd worden, en weldra achterhaald Zoo groot was zullen zijn." Moniteur, 7 Mei. verblinding, wardoor deze venvconderemnvasiadige der de werd; en dat is de befanbecrheid man behecrscht fastkunde! --- Page 135 --- - LAND DER ZWARTEN. 115 - der andere voorwerpen, van welke men, HoorDst. bij den inval in St. Domingo, een ftaatV. kundig gebruik meende te maken, bevond 1802, zich de Mulatte - Generaal RIGAUD, de voormalige beftrijder van TOUSSAINT, wiens segenwondigheid.golijk eenige zijner vrienden te kennen gaven, zijne voormalige partij misfchien aan de Franfche belangen zou verbinden, doch hetwelk LE CLERC hield voor een al te gevaarlijk hulpmiddel, om het te durven gebruiken. RIGAUD, die verwachtte onmiddellijk in zijnen eigendom en zijn bevelhebberfehap te zullen herfteld worden, begon, toen hij zag, dat men hem heimelijk opgefloten hield op eenen aanmerkelijken afftand van de provincie zijner geboorte, aan middelen te denken, om zich zelven te herftellen. Naauwelijks was, derhalve, de Kapitein-Generaat naar de Kaap ontboden, of hij waagde het, eene briefwisfeling, het bezoeken van zijne vrienden ten onderwerp hebbende, met den Generaal LA PLUME aan te vangen, die zijnen brief oogenblikkelijk aan LE CLERC mededeelde. Razende van toorn over hetgeen hij begreep in zulk een beflisfend tijdftip trouwelooze verraderij te zijn ; gafhij H 2 on- --- Page 136 --- 116 .Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. onmiddellijk bevel, V. om den ongelukkigen Gencreal, niet deszelfs 1802, familie, aan boord van een fregat te brengen, en naar Frankrijk.over te voeren, als eenen man, wiens beginfelen 2> van geenen dienst konden zijn, >, tot herfelling der volkplanting van St. >, Domingo." Deze gebeurtenis was tans aan menige aanzienlijke nogperfonen onaangenaam 5 en LE CLERC vocgt er met, cene bij, ongedwongenheid, die de flaatkundige onderhandelingen van Europz in het begin der negentiende ectw gekenmerkt heeft, dat RIGAUD >> zendelingen naar het 29 zuiden had afgevaardigd, om den land72 bouw te belemmeren, en de vreedzame 77 inwoners door verfchrikkelijke tijdingen 27 ute ontrusten.". Dc Officier, wiens 5t 77 post (") Gazette de Dort-au-brince, Brief van den Kapitdn-Geuergal dan den Generaal DeGua, Opperoficier van den Staf te Port-au-Prince. De brief van Ricacb, dic' in dat nicusespapier ook wordt medegedéeld, buhelst cenige aandoenlijke pleitredenen, welke declneming verwekken, omdat zij komen uit de hand van vernederde grootheid: >2 Cedurende de laatfte tien jaren," zegt hij, 9 vervolgd; in de Inatfte twee jaren uit mijuen eigendom varbennen; door de Engelfchen en andere C bondgenooten af te Port-au-Prince. De brief van Ricacb, dic' in dat nicusespapier ook wordt medegedéeld, buhelst cenige aandoenlijke pleitredenen, welke declneming verwekken, omdat zij komen uit de hand van vernederde grootheid: >2 Cedurende de laatfte tien jaren," zegt hij, 9 vervolgd; in de Inatfte twee jaren uit mijuen eigendom varbennen; door de Engelfchen en andere C bondgenooten --- Page 137 --- LAND DER ZWARTEN. 117 post het was dezen last uit tc voeren (de HOoFDST. Generaal DUGUA), had de menschlievendV. hcid, dat hij den Admiraal VILLARET ver- 1802. zocht, om dezen nog onlangs Z00 geéerden man in deszelfs diep vernederden tocfland te geleiden. Het ten mijner vijanden krijgsgevangen genomen, heb ik volhard in dezelfde grondbeginfelen, welke ik te voren had. De Franfche regering, regt doende aan mijn godrag en mijne getrouwheid, gaf mij eenen post in de Franfche krijgsmagt; en mijne eerfte ftappen zijn gerigt geweest naar die brandflichtende en moorddadige wederipannelingen van het noorderdeel, welker voorbecld sij wijs genoeg geweest zijt niet na te volgen. Gij zijt niet onkundig van de diepe wonden, welke de menfchelijkheid ontvangen heeft, Ç11 van de vernicling mijner ongelukkige landgenooten; ik kan hun lot flechts betreuren; het kwaad is onlerflelbaar: maar zoujet gij, om den wil dergenen die nog leven, om den wil van jemand, die gevaar loopt van onder het gewigt des ongeluks te verzinken, het niet met regtvaardigheid beflaanbaar oordeelen, en het zelfs voor uwen plig: houden, bevel te geven, zonder dat gij vooraf daartoe hooger gezag inroept, om ons in het bezit te herftellen van alles, waarvan wij beroofd zijn? Ikbogaal mij, voor het tegenwoordige, bij het verzock, dat gij mijne zuster, O den heer DERONSERAY mijaen zaakbzorger, weder l1 het bezit van mijn vee en van dat mijner broeders doet ftellen; van onze landen en huiII 3 Zca, ven, zonder dat gij vooraf daartoe hooger gezag inroept, om ons in het bezit te herftellen van alles, waarvan wij beroofd zijn? Ikbogaal mij, voor het tegenwoordige, bij het verzock, dat gij mijne zuster, O den heer DERONSERAY mijaen zaakbzorger, weder l1 het bezit van mijn vee en van dat mijner broeders doet ftellen; van onze landen en huiII 3 Zca, --- Page 138 --- 118 ST. DOMINGO, OF HET HooFDST, Het eenige middel, V. hetwelk er overfchoot, om den fchok, dien de Franfchen 1802. ontvangen hadden, te wederflaan, was, het aantal en de magt der zendelingen te vergrooten, die onophoudelijk werkzaam waren geweest, in het verleiden der niets kwaads vermoedende planters, en in de landftreken, tot welke zij tocgang hadden, zeer voorfpoedig geflangd waren. LE CLERC zag den misflag, dien hij had bes gaan met zijne voorbarige poging, om her oude ftelfel weder in te voeren door zijn te Port-au-Prince uirgevaardigd bevel, hetwelk zen, en derzelver opbrengfien, van den tijd af, dat wij van dezelve beroofd zijn geweest." (*) 9 Wanneer de raovers in het noorderdeel uitgeroeid zijn, Zal ik mijnen koers naer het zuiden rigten, ik geboren ben, waar ik waar het gebied gewoond, wazr ik met roem gevocrd heb! Daar hoop ik niet dan broeders en vrienden te vinden, enz." >> A, RiGAUD." (") De nacuur van dit vorzoek wordt door het bevel van LE CLERC, in de volheid opgehelderd zijner Pert-au-Prince magt ce hunne gegeven, dat de oude landeigenaars, of bezit zaakbezorgers, hunne goederen weder zouden in nemen. --- Page 139 --- LAND DER ZWARTEN. 119 welk klaarblijkelijk zelfs de afgevallen ne- HOOFDST. gers had gencigd gemaakt om tot het verV. bond hunner broederen terug te keeren, en 1802. degenen, die nog volhielden, en ten minfte drie vierendeelen dcr bevolking van het eiland uitmaakten, in hun befluit verfterkt had. Om deze kwalijk overlegde daad te herftellen, nam hij ccn' anderen maatregel, die, hoewel maar al te dikwijls in de verwarde flaatkundige handelingen van trotfche mogendheden gevolgd, cene proef van de vernederendfte laagheid opleverde. Dit was eene afkondiging, waarin de vrijheid der zwarten verzekerd wordt, maar welke verzekering volitrekt van geener waarde wordt gemaakt, door de fchikking der woorden, waarin dezelve gegeven wordt. Tot cene proef van de manier, waarop dc Franfche krijgstogt tegen de zwarten befluurd is, wordt dit ftuk hier in deszelfs oorfpronkelijken vorm medegedecld: H 4 99 VRJ- de. Dit was eene afkondiging, waarin de vrijheid der zwarten verzekerd wordt, maar welke verzekering volitrekt van geener waarde wordt gemaakt, door de fchikking der woorden, waarin dezelve gegeven wordt. Tot cene proef van de manier, waarop dc Franfche krijgstogt tegen de zwarten befluurd is, wordt dit ftuk hier in deszelfs oorfpronkelijken vorm medegedecld: H 4 99 VRJ- --- Page 140 --- 120 Sr. DOMINGO, OF IET Hoorost. V. 29 VRIJHEID. GELJRHEID. 1802. 97 In den naam der Franfche regering. >> PROCLA M A T I E. 9) De Generaal en Chef aan de in22 woners van St. Domingo. 99 Burgers! 29 De tijd is gekomen, dat orde de zal plaats vervangen van dien bajert, dic het natuurlijke gevolg is geweest van den ftand, welken de tegenonze kriigsmagt, weder/pannelingen aan bij derzelver landing St. Domingo, geboden hebben. op 22 De fnelle krligsbedrijven en gen van het leger, en de voortganom voor deszelfs beftaan noodzakelijkheid en handhaving te zorgen, hebben mij tot hier toe verhinderd, mijne aandacht te vestigen volkomene op de regeling der zaken van de volkplanting. Ik konde geene vaste of zekere denkbeelden hebben van een land, waarmede ik geheel onbekend was, en konde bij ge- --- Page 141 --- LAND DER ZWARTEN. 121 gevolg, zonder rijp beraad, geen begrip HOOFDST, vormen van een volk, hetwelk, tien jaren V. lang, aan omwentelingen ter prooi verftrekt 1802. heeft. 92 Dc grondilag der -orde van zaken, welke ik bij voorraad aan de volkplanting zal geven, MAAR DIE NIET VAST BEPAALD ZAL ZiJN, VOOR DAT ZIJ DOOR DE FRANSCHE REGERING IS GOEDGEREURD, is: Vrijheid en gelijkheid voor al de inwoneren van St. Domingo, zonder canzien van kleur. In deze orde van zaken zijn bcgrepen. 25 I. De uirocfening van het regt. *7 2. Het inwendige beftuur van de volkplanting, verbonden 1 met de maatregelen, tot derzelver in- en uitwendige veiligheid noodzakelijk. 79 3- Het bepalen der belastingen, van de middelen om dezelve te hefTen, en derzelver toepasfing, 27 4. Wetten en voorfchriften aangaande den landbouw. 29 5. Wetten en voorfchriften aangaande den koophandel, 9> 6, Dc befturing der Nationale vaste H 5 goe- de maatregelen, tot derzelver in- en uitwendige veiligheid noodzakelijk. 79 3- Het bepalen der belastingen, van de middelen om dezelve te hefTen, en derzelver toepasfing, 27 4. Wetten en voorfchriften aangaande den landbouw. 29 5. Wetten en voorfchriften aangaande den koophandel, 9> 6, Dc befturing der Nationale vaste H 5 goe- --- Page 142 --- 122 Sr. DOMINGO, OF HET HOorDST. goederen, de * V. middelen, om dezelve meest voordeelig voor den ftaar, en min 1802. rende voor den landbouw bezwaen koophandel te maken. 9> Dewijl het voor u van oneindig aanbelang is, burgers, dat alle inftellingen, in eene gelijke mate, den landbouw en den koophandel begunftigen, Z0O heb ik omtrent dit aangelegene werk geene bepalingen gemaakt, zonder mij vooraf hebben gewend te tot, en geraadpleegd met, de uitftekendfe en verlichtfte burgers van de volkplanting. 29 In gevolge van dien heb ik bevel gegeven aan de Generaals der het Divifien in westen en zuiden, om, voor ieder dezer Departememten, zeven burgers, zijnde landeigenaars en kooplieden (sonder aaitzien van kleur), uit te kiezen, 2 dic met nog acht zulke perfonen, welke ik zelf voor het Departement van het noorden kiezen zal, in den loop dezer maand aan de Kaap zullen bijeenkomen, om mij hunne aanmerkingen mede te deelen op de plannen, welke ik hun dan ter overweging zal voorleggen. 99 Het --- Page 143 --- LAND DER ZWARTEN. vergadering, HOOFDST, > Het is geene randplegende V. ik oprigt. Ik ben al te wel kundig welke welke dergelijke bijeen- 1802. van de onheilen, hebkomften over de volkplanting gebragt dan dat de gedachte aan zulk eenen ben, in mij konde opkomen. Zijn de maatregel verkozene burgers eerlijke en verlichte dus ZOO zal ik hun mijne inzigten medelieden, zullen hunne aanmerkingen op deelen; maken, zij en in ftaat zijn om den geest dezelve eenen indruk te gehunner medeburgeren denkbeclden, waarven van de edelmoedige mede de regering bezield is. Laat hen, derhalve, die dus ftaan bij27 te worden, deze benoeming een geroepen proef van befchouwen als eene vlelijende achting voor hen. Laat hen overmijne indien zij hunnen raad en bewegen, dat, denkingen niet mededeelen, ik misfchien maatregelen zoude kunnen nemen, heilloos de volkplanting, en die eindelijk op. voor nederdalen. Laat hen dic behen zouden madenken, en zij zullen geene zwarigheid ken, om voor een' tijd hunne bijzondere bezigheden te ftaken. de Gedaan in het hoofdkwartier aan Kaap, at hen overmijne indien zij hunnen raad en bewegen, dat, denkingen niet mededeelen, ik misfchien maatregelen zoude kunnen nemen, heilloos de volkplanting, en die eindelijk op. voor nederdalen. Laat hen dic behen zouden madenken, en zij zullen geene zwarigheid ken, om voor een' tijd hunne bijzondere bezigheden te ftaken. de Gedaan in het hoofdkwartier aan Kaap, --- Page 144 --- 124 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. Kaap, den 5den van Floreal, in het Iode V. jaar der Franfche republick. 1802. (Geteckend) 2> De Generaal en Chef LE CLERC." Voor echte kopij, (Geteckend) 22 De Licutenant Adjudant Generca! D'AoUsT." Nimmer werd er door eenigen openbaren ambrenaar te gelijk ZOO veel kunftenarij en ZOO veel zwakheid ontdekt, als in dit fluk van LE CLERC, wiens ziel voor de verachtelijkfte laagheid vatbaar geweest, en in de noodzakelijkheid moet gebragt zijn 2 om eene allerfehandelijkte keus tc doen De (") Welk een nitmuntend en tegen deze vuile kunstgreep fterk afftekend beeld levert het gedrag van den Generaal WALPOLE in Jamaika op, die, een bedrijf ver- --- Page 145 --- LAND DER ZWARTEN. De afkondiging deed intustchen hare langde ver- HOorDST. uitwerking, en het onmiddellijke V. volg was, dat TOUSSAINT van gemenigte zijner eene groote 1802, aanhangeren, zelfs van dezulken, die hem in zijn' laatften tijd hadden vergezeld, verlaten werd. In hct begin van April verfchenen de lang verwachte Esquaders uit Hayre twee en Flisfingen 2 en verméerderden de zwakke voordeelen, waarop de Ceneraal LECLERC ZOO trotsch was. Nam hij, voor de laatfle vijandelijke beftoking, reeds eenel als of de zaken beflist houding aan overmoed waren; nu kende zijn geene palen; en gcheellijk bezield met dien geest van Jacobinismus, welken zijn fchoonbroeder zich beroemde te hebben, befchouwde hij alle uitgeroeid als welvoegelijk, waardoor maatregelen hij zijne beftrijdeverfinadende, wanrdoor lij fehijnen mogt menfchen te verfchalken, welke eens met weifelende kans Britiche troepen geftreden, en geregelde tegen gegaan hadden, de eervolle belooning verdragen aanen menschlievendheid zijner dapperheid hij gediend had, omdat weigerde van. het land, hetwelk nisfen, welke hij begreep, dat de verbindtevolkomen hij met die menfchen had gefloren, niet het vervuld werden! Men zie zijnen brief in Aanhangfel achter DALLAS's Hipory, iche troepen geftreden, en geregelde tegen gegaan hadden, de eervolle belooning verdragen aanen menschlievendheid zijner dapperheid hij gediend had, omdat weigerde van. het land, hetwelk nisfen, welke hij begreep, dat de verbindtevolkomen hij met die menfchen had gefloren, niet het vervuld werden! Men zie zijnen brief in Aanhangfel achter DALLAS's Hipory, --- Page 146 --- 126 Sr. DOMINGO, OF IET HOOFDST, deren vernielen, of zich V. zelven in zijne konde bevestigen. Ontdekte magt 1802, zameling verdachte men eene vernegers, ZOO wachtte dezelven een opcn graf, naar welks rand zij, onkundig van hun lot, gelcid werden, alwaar men of hen.Aagute, oflevend in den a verfehrikkelijken kuil fineet, naar dat het meeste gemak der uitvoerderen van dezen last het medebragt. Begoniemand, dieinde krijgsonderneming deel genomen, en wiens raad en oordeel men in den beginne zen had., omwijsgeerige inzigten bij gepre- den Kapitcin-Generaal te ontdekken, en waagde hij het, zijne verfchillende den ftaar van zaken te uiten gevoelens over in eene nabij ; ZOO lag er gelegene haven ecn fchip gereed, om zulk een nimmer tevreden wezen weg te voeren, De fchrik van het woordige beftuur fcheen tegenvoor eenen tijd eene vermogender uirwerking te hebben, dan al de voorfpoed der Franfche wapenen, of de verraderijen der zwarte legerhoofden. ar Verfcheidene ftoute ondernemingen waren er door TOUSSAINT gedaan, uit overweging van de gevaren, waaraan hij was blootgefteld, door het verlies van zijne dapper- --- Page 147 --- - LAND DER ZWARTEN. 127 ook HOOFDST. bevelhebberen, en bij gevolg V. perfte onderfcheidene inzigten en van derzelver het beftuur der krijgs- 1802. ontwerpen omtrent In weerwil van de voordeelen, bedrijven. onderneming behaald, bein zijne laatfte die gedurige vergonnen zijne aanhangers haaste marfchen met cen min geduldig 00g, en den toeftand hunner vijdan voorheen, van hun ongeanden, naar evenredigheid Tousnoegen, met naijver te befchouwen. zich in het bezit ziende van ontelSAINT, bleef onwrikbaar vast bebare voordeclen; het oog dan de raden, en had niets op voortzetting van den oorlog: maar vermobeweegredenen. hadden het oor gegender troffen van CHRISTOPHE, zijnen nabeflaande; I dat TOUSSAINT zich veroordeeld zag Z0O benaauwdheden van CESAR te onom de dervinden, en uit te roepen: 2> En gij ook, BRUTUS!" CHRISTOPHE ftelde zich de gevolgen van der Verdrag drie herwelk men onder de zwar- zwarte lehet misnoegen, gerhoofgezaaid had, voor oogen, den. te krijgslieden uitwerkfels zich tot een hoewel : deszelfs, het eiland bij vergelijking klein gedeelte yan be- zag Z0O benaauwdheden van CESAR te onom de dervinden, en uit te roepen: 2> En gij ook, BRUTUS!" CHRISTOPHE ftelde zich de gevolgen van der Verdrag drie herwelk men onder de zwar- zwarte lehet misnoegen, gerhoofgezaaid had, voor oogen, den. te krijgslieden uitwerkfels zich tot een hoewel : deszelfs, het eiland bij vergelijking klein gedeelte yan be- --- Page 148 --- 128 Sr. DOMINGO, OF HET Hoornsr. bepaalden. V. Hij nam de zwakheid van Le CLERC in 186z. in het annmerking, , en werd daardoor denkbeeld genwoordige gebragt 2 dat deszelfs tcafkondiging het lige nict in den aard welgemeend was: man, iemand te van cen' oprege" verdenken van dubbelzinnige freken, boven welke hij zelf verlieven is. verre Menigmaal had men ZOO wel als de andere hem, den', zwarte legerhoof anngezocht, en eindelijk liet hij zich tot eenc onderhandeling over een vredesverdrag in, waarvan de zijnen kant geeischt, voorwaarden, van waren eene ne vergiffenis voor zijne algemee. hij, en alle andere troepen, en dat Oficieren, hunnen zouden behouden; terwijl hij zijnen' rang genoot DESSALINES en den Generaal ambrChef mede, onder dezelfde en in dit verdrag voorwaarden, werd de begrecp. Op dezen voct tocfland der zwarten niet door ecne wapenfchorfing erger nicts meer 2 al kwam er van, terwijl de kunftenarijen der Franfehen ophielderi van cenige te zijn. Hard vicl het den Uirwerking bovelhebber, zich aan zulke hoogmocdigen tc voorwaarden onderwerpen, en het' was wel te voorzien, dar dezelve van geen langen duur kon- --- Page 149 --- - LAND DER ZWARTEN. 129 konden zijn. Maar LE CLERC, die niets IlOOFDST. dan zijne eigene grootheid beoogde, was V. van gevoelen, dar cen vrede, op welke 1802. voorwaarden. ook gefloten, hem in de gelegenheid zou ftellen om aanfpraak te maken op den roem, van de volkplanting voor Frankrijk herwonnen tc hebben; en wat de middelen aanging, even gelijk hij inSt.Domingo een bedrog gepleegd had met zijne afkondiging, Z0O kon hij het moederland ook misleiden, ten aanzien van de omftandigheden der verovering. Dus op hetzelfde fpoor van zwakheid, laagheid en eerloosheid voortgaande, flclde hij de voorafgaande punten met den Genergal CHRISTOPHE vast,, waardoor dit ongelukkige land nu voor eenen tijd den vrede verkreeg. De openbare vijandelijkheden hielden omtrent den eeriten van Mei op. Nadat het verdrag met CHRISTOPIE was getroffen, haalde men den Generaal en Chef over om in onderhandeling te treden, waarvan het cinde was, dat hij eene vriendelijke noodiging naar Kaap François ontving, welke hij ook aannam.. In zijne voormalige hoofdftad gedroeg hij zich miet eene waardigheid, en tevens met eene II. DEEL. I vrien- hielden omtrent den eeriten van Mei op. Nadat het verdrag met CHRISTOPIE was getroffen, haalde men den Generaal en Chef over om in onderhandeling te treden, waarvan het cinde was, dat hij eene vriendelijke noodiging naar Kaap François ontving, welke hij ook aannam.. In zijne voormalige hoofdftad gedroeg hij zich miet eene waardigheid, en tevens met eene II. DEEL. I vrien- --- Page 150 --- 130 ST. DOMINGO, OF HET HOoFDST vriendelijkheid, waardoor hij aller harten V. won, en eenen algemeenen cerbied inboe1802. zemde. Met LE CLERC was het anders gelegen ; - waren de zwarigheden met CHRISTOPHE groot geweest, zij waren het in eenen nog veel hooger' trap met den man, die het eiland gedurende een lang en moeijelijk tijdperk geregeerd had; en TousSAINT keerde naar zijne legerplaats terug, zonder tot een verdrag gekomen te zijn, hoewel hij nicts meer verlangde, dan hetgeen CHRISTOPHE verkregen had, benevens de vrijheid, om zich op eene wijze zijner waardig aan alle openbare bezigheden te onttrekken. 2 - den wensch der grootite mannen van alle landen en ecuwen. De braveDESSALINESbleef nu alleen over, zonder deel te nemen in het vredesverdrag. Hij zag het plan tot eene onnatuurlijke verbindtenis ontwerpen, en hij wist, dat er nog legers in gereedheid waren om te veld te trekken, wanneer zij opgeroepen werden tot verdediging van hun land : maar hij wilde den wensch zijner broederen niet dwarsboomen, en gafdaarom zijne toeftemming aan hetgeen de Generaal en Chef doen zou; en, hem in dit licht befchouwende, --- Page 151 --- LAND DER ZWARTEN. 131 de, moet men hem het regt doen van te IlOOFDST. erkennen, dat hij zich door de beruigingen V. van den Franfchen Generaal niet heeft la- 1802. ten misleiden; want hij vertrouwde"die gecne van alle, en hij is nict verantwoordelijk wegens eenigerhande onopregtheid, in het geven van zijne toeftemming tot den vrede, op cenen tijd toen hij wist, dat de zwarten zich over den afval hunner aanvoerderen niet zouden bekreunen. LE CLERC hield zich niet 'lang op met het onderwerp tegen TOUSSAINT te betwisten, er vielen cen weinig fchermutfelingen van gering belang voor, waarna de kapitein-Gemeraal, ongeduldig naar het oppergezag hakende, deszelfs begecrten inwilligde. 2> Gij, Generaal, en uwe troc2> pen 2 97 zeide hij, 72 zullen gebruikt 2, en behandeld worden als de rest mijner 22 krijgsmagt. Wat u zelven aangaat, gij 25 verlang: naar rust, en gij verdient de5, zelve: cen man, die verfcheidene jaren 22 lang den last der regering van St. Do22 mingo gedragen heeft, befef ik wel, dat 22 rust behoeft. Ik laat u de vrijheid, om, 2> waar gij verkiest op uwe landgoederen, 22 in flilte te guan leven. Ik verlaat mij I2 29 Z0O ner 22 krijgsmagt. Wat u zelven aangaat, gij 25 verlang: naar rust, en gij verdient de5, zelve: cen man, die verfcheidene jaren 22 lang den last der regering van St. Do22 mingo gedragen heeft, befef ik wel, dat 22 rust behoeft. Ik laat u de vrijheid, om, 2> waar gij verkiest op uwe landgoederen, 22 in flilte te guan leven. Ik verlaat mij I2 29 Z0O --- Page 152 --- 132 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. 27 ZOO zeer op de genegenheid, welke gij V. de volkplanting van St. Domingo toe99 1802. 29 draagt, dat ik gaarne gelooven wil, dat 2> gij uwe ledige oogenblikken, in uwe wel zult willen befteden, 22 afzondering, 29 om mij uwe denkbeelden mede te dcelen 29 over de meest gepaste middelen, om den 99 landbouw en koophandel op nieuws in 27 bloei te brengen. Zoo dra mij eene lijst 22 en opgaaf van de troepen onder den Ge22 neraal DESSALINES ter hand komen, zal 99 ik mijne bevelen uitvaardigen omtrent de 22 flandplaatfen, waarin dezelve moeten ver8 Mei. 27 deeld worden TOUSSAINT nam met zijne familie zijn verblijfop eene plantaadje van zijn' eigenen naam, L'Ouverture, gelegen op de westkust bij Gonaiyes; de brave en getrouwe DESSALINES bleef nabij hem, in de ftad St. Mark, waar hij het genot had van eene verftandige en aangename verkeering. Nooit zag men cen'belangrjker'afiogt, dan die van deze twee groote mannen, welke. de fchitterendfte eereposten en bevelhebberfchappen, en de bekoringen van eene onbe- (*) Gazette du Cap. --- Page 153 --- LAND DER ZWARTEN. bepaalde oppermagt. 2 aan den vrede van HOOFDST, hun land opofferden. Zij werden van het V. volk met verdubbelde toegenegenheid 1802. eerbiedigd, èn de Europeanen konden genalaten hen met niet . verwondering te aanfehouwen. Maar bij de verachtelijke van den Kapitcin-Generaal ijverzucht was zulk eene verwondering gevaarlijk 2 en zij ont/napte zijne opmerking niet. Om de verfchrikkelijke koorts te befinetting der ontwijken, die chans aan de en in derzelver omtrek Kaap buitengéwoon hevig woedde, deed de Kapitcin-Generaal uittap naar het kleine eiland eenen vooraf zijnen. Tortuga, na dide-du-camp, met een van de overgaye der zwarten, berigt naarFrankrijk gezonden te hebben. In dit berigt befehrijft hij dezelve, als fmeekende om lijfsbehoud, en zich op befcheidenheid gevende, als opge/poord, overover hoop geworpen en in hunne onderfcheidene plaadfen verblijfgevangen; en dat in hetzelfde tijdfip, toen zijn brief aan TOUSsAINT, die dat alles regelregt werd tegenfprak 7 te Parijs uitgegeven Om de uirvardiging zij- (") Zic het Aanhangfel. I 3 , als fmeekende om lijfsbehoud, en zich op befcheidenheid gevende, als opge/poord, overover hoop geworpen en in hunne onderfcheidene plaadfen verblijfgevangen; en dat in hetzelfde tijdfip, toen zijn brief aan TOUSsAINT, die dat alles regelregt werd tegenfprak 7 te Parijs uitgegeven Om de uirvardiging zij- (") Zic het Aanhangfel. I 3 --- Page 154 --- Sr. DOMINGO, OF HET ontelbare., elkander tegenfprekende HoorDST. zijner V. bevelfchriften gemakkelijk te maken, rigt1802. te hij omtrent dezen tijd eene drukkerij op onder den titel van van cen nieuvspapier, Gazette officielle de St. Domingue, waarin alle openbare fukken geplaatst werden, daardoor kracht van wetten hadcn gelijke den, als of zij op de flatelijkfte wijze waen uitgeveardigd. In dit ren afgekondigd papier moesten alle-berigten, het krijgswezen of ftantsbeftuur betreffende, geplaatst worden; terwijl die van Port Republicain en andere plaatfen niets dan handelkundige berigten mogten mededeelen. Tortuga oefende LE CLERC zijne Op pas verkregene magt met zijn gewoon gebrek van oordeelkunde uit; en, hetwelk zelfs van eenen ZOO zwakken flaatsbeftuurder naauwelijks geloofelijk was, wederom fchond hij diezelfde Proclamatie, welke hij met zulk eene onbefchaamde dubbelzinnigheid had uitgevaardigd, zonder derzelver uitwerking of gevolgen af te wachten, door last te geven, dat de zwartent, die zich op verfcheidene plantaadjen bevonden, onder het bevel van hunne oude mcesters, met dwang aan het werk zouden ge- --- Page 155 --- LAND DER ZWARTEN. 135 gezet worden. Bij TOUSSAINT (die door IOOFDST. V. geen verdrag kon beroofd worden van het regt, om ten aanzien van diegenen, welke 1802. aan zijne zorg toevertrouwd bleven, naar de ftem der menschlievendheid te hooren) vervoegden zich gehcele menigten met hare tegenbetigingen, en anderen gaven hem in eerbiedige uitdrukkingen hun befluit te kennen om niet te dulden, dat zij van die regten beroofd werden, welke zij ZOO duur hadden gekocht. Hij fchreef derhalve, den 27ften van Mei, over dit onderwerp cenen brief aan eenen ambtenaar der regering aan de Kaap, FONTAINE genaamd. 99 Men zegt," fchrijft hij, 27 dat de Ge22 neraal LE CLERC zich op Tortuga in 22 cen' flcchten ftaat van gezondheid be2> vindt: hiervan zult gij mij wel willen 2> berigt geven. Wanneer gij den Gene22 raal en Chefziet, vergeet dan niet hem 22 te zeggen, dat de arbeidslicden in den 2> landbouw nict langer gezind zijn mij te 97 gehoorzamen, omdat depplanters hen op 79 Hericourt aan het werk willen zeten, 92 hetwelk zij in der daad niet behoorden 22 te docn. 22 Ik moet u nog vragen, of er niet icI 4 27 mand an zult gij mij wel willen 2> berigt geven. Wanneer gij den Gene22 raal en Chefziet, vergeet dan niet hem 22 te zeggen, dat de arbeidslicden in den 2> landbouw nict langer gezind zijn mij te 97 gehoorzamen, omdat depplanters hen op 79 Hericourt aan het werk willen zeten, 92 hetwelk zij in der daad niet behoorden 22 te docn. 22 Ik moet u nog vragen, of er niet icI 4 27 mand --- Page 156 --- Sr. DOMINGO, OF HZT mand omtrent den perfoon van den GeHonrDST. 99 die overgehaald kan V. neraal en Chef is, 22 worden om het ontilag van D 1 te be1802. 59 die mij, door zijnen invloed, 99 zorgen, La Nouvelle en elders 2 van zeery 27 op dienst zou kunnen zijn. 99 grooten weten, dat hij La Doe GENGEMBRE niet behoort te verlaten, en dat 27 Borgne ook daar de arbeiders niet aan het 77 men 79 werk moet zetten. Of FONTAINE de gunst van LE CLERC hebbe, door hem dezen brief ongebedeld dan of dezelve middellijk mede te deelen, in zijne handen gevallen zij door middel van dat felfel van fpionnering, waarin zijn behagen laag en achterdochtig gemoed fchiep, is onzeker; of mogelijk had hij wel vooraf befloten, zijn perfoonlijk verdrag met TOUSsAINT, ZOO wel als zijn gewoord ten aanzien van de vrijheid geven te breken, hetwelk wel het der zwarten, waarfchijnlijkfte is. Hoe dit ook zij, weinig dagen na het afgaan van dezen brief, en voor dat de eerfte maand der afzondering van TOUSSAINT verloopen was, kwam in het holfte van den nacht het fregat La Créole, onder befcherming van Le Héro, een --- Page 157 --- LAND DER ZWARTEN. 137 een fchip van 74 ftukken, van Kaap Fran- HOOFDST. V. çois, digt onder den wal bij Gonaives ten anker, en deed in een oogenblik een 1802. aantal troepen landen, die de ftille WOning van TOUSSAINT omfingelden. 7 alwaar Gerangenneming Cit zijn onfchuldig huisgezin lag te flapen 2 verbanonbewust van het lot, dat op hen wachtte. ning Tousfaint. van Aan BRUNET, bevelhebber cener Brigade, en FERRARI, cen' Mide-du-Camp van LE CLERC, was deze verraderlijke last aanbevolen, welken zij op zulk ecne wijze volbragten, dat zij den lof huns meesters verwierven Zij drongen met een gelid granadiers in dc kamer van den héld, en vorderden zijne onmiddellijke overgaaf. En nu was de groote man, wien gcheele logermagten nooit hadden kunnen bedecsd maken, voor de cerfte maal in zijn leven verrast, door eene bende gewettigde moordenaren. TOUSSAINT verklaarde onverfchillig te zijn omtrent Zzijn eigen lot. - 2 maar deed de erniftigfte voorftellingen ten voordecle van zijne familie. >9 Ik zal mij te29 gen de magt, welke gij over mij verkre22 gen hebt, niet verzetten. 2 99 zeide hij: 22 maar (*) Gazette de St. Domingue. I 5 E fte maal in zijn leven verrast, door eene bende gewettigde moordenaren. TOUSSAINT verklaarde onverfchillig te zijn omtrent Zzijn eigen lot. - 2 maar deed de erniftigfte voorftellingen ten voordecle van zijne familie. >9 Ik zal mij te29 gen de magt, welke gij over mij verkre22 gen hebt, niet verzetten. 2 99 zeide hij: 22 maar (*) Gazette de St. Domingue. I 5 E --- Page 158 --- 19 : 138 Sr. DOMINGO, OF HET IlOOrDST. 97 maar mijne vrouw is zwak, 2 en mijne V. 27 kinderen kunnen niemand lced doen. 1802, 27 Staat hun derhalve toe tc huis te blij77 ven." Redeneringen van dezen aard vielen niet in den fmnaak hunner ftaatkunde of gcheele denkwijze; de wacht werd verfterkt; en voor dat de menfchen in de nabuurfchap op de been waren, bevonden de gevangenen zich rceds aan boord van het fchip, en onder zeil, Twec brave hopmannen, door het gerucht wakker gemaakt, vielen onmiddellijk op de roovers aan : doch hunne kloekmocdighcid was vruchteloos; zij werden fpoedig overweldigd, en daarna doodgefchoten. Zoo dra TOUSSAINT was van de hand gezonden, begonnen dc zendelingen van den Kapitein-Generaal, onder het beftuur van ROCHAMBEAU, die te St. Mark het at bevel voerde, onderzoek te doen naar allen, dic met den ongelukkigen Generaal in betrekking geftaan, of die hem flechts van nabij gekend hadden; als ofzij 's mans nagedachtenis zelve in de volkplanting wilden uitrocijen: maar deze rustte op cen' al te' vasten grondflag, de billijkheid en dankbaarheid van het geheele land, en was ZOO dicp: --- Page 159 --- LAND DER ZWARTEN, 139 diep in de harten der inwoneren geprent, Hoornsr. dat dezelve hun nict dan met hun leven V. kon ontrukt worden.' Dc brave DESSALI- 1802. NES werd voor het tegenwoordige uit faatkunde gelpaard: maar er werden meer dan een honderdtal derzufken, dic tot den verflandigen vriendenkring van TOUSSAINT behoord hadden, of die anderzins in wetenfchap of menschlievendheid uitmuntten 2 gegrepen, en aan boord van verfcheidene in de haven liggende fchepen gebragt, waarna men nooit iets meer van hen gehoord hceft: naar alle waarfchijnlijkheid zijn zij onmiddellijk geflagt of in zec geworpen; althans' heeft men zich naderhand - openlijk van deze manier van regtsoefening bediend. De verbaasdheid, welke deze openbare fchenddaad van de Franfche regeering verwekte, was zoodanig, dat de geest van het geheele volk daardoor mocst beroerd worden. Er volgde eene terfchrikkelijke kalmte. Wederom beroemde de KapiteinGeneraal zich bij den misleiden BONAPARTE wegens buitenfporigheden, 2 welke alleen genoegzaam waren, om zijn beftuur door de nakomelingfehap tc doen vervloeken. Hij daad van de Franfche regeering verwekte, was zoodanig, dat de geest van het geheele volk daardoor mocst beroerd worden. Er volgde eene terfchrikkelijke kalmte. Wederom beroemde de KapiteinGeneraal zich bij den misleiden BONAPARTE wegens buitenfporigheden, 2 welke alleen genoegzaam waren, om zijn beftuur door de nakomelingfehap tc doen vervloeken. Hij --- Page 160 --- IAM E ST. DOMINGO, OF HET als IlOoFDST. Ilij vocr voort in zijne berigegevingen, in V. of hij die beftemde om al hetgeen er 1802. dit eiland verrigt werd als befpottelijk ten de handrastelijkfte valschtoon te ftellen, verhalen heden en allerlei tegenttrijdige hier bemede tc deelen: in eene derzelve, verzekerde hij, dat het vertrek van doeld, TOUSSAINT aan de Kaap eene algemeene had veroorzaakt. Indien er zich blijdfchap waarlijk zulk eene aandoeop dezen tijd terwijl de ftad een alning vertoond heeft, pesthuis was, en de Franfche krijgsgemeen ZOO kan magt van uur tot uur verfimolt, men dezelve met meer waarfchijnllikheid bloedtoefchrijven aan den dood van den Generaal HARDY, den tweeden dorltigen die op den in rang onder de bevelhebbers, verfocid 2den van Junij overleed, algemeen aan oorzake van zijn voiflagen gebrek ter in welke de echalle zulke hoedanigheden,, zijn genoegen vindt. te krijgsman voor ZOO ver het de omHet berigt is, een daarin befchreven aangant, flandigheid ftuk, om hier al te treffend en belangrijk luidt als uitgelaten te worden. Hetzelve volge: 27 In --- Page 161 --- LAND DÉR ZWARTEN. 141 99 In het Hoofdkwartier aan HOOFDST. 29 de Kaap, II Junij. V. 1802. 92 In een' mijner laatite brieven gaf ik 25 u berigt, dat ik mij had laten overha29 len om den Generaal TOUSSAINT vergif22 fenis te fchenken. Deze heerschzuch22 tige man hield, van het oogenblik af 22 dat hij dezelve verkregen heeft, niet op 29 verraderlijke ontwerpen tc fmeden. Dat 99 hij zich overgegeven had, was alleen, 22 omdat de Generaals CHRISTOPHE en 22 DESSALINES hem te kennen gaven, dat 22 zij duidelijk Zagen, hoe hij hen bedro22 gen had, en dat zij befloten hadden den 22 oorlog niet verder voort te zetten; wes27 halve hij, zich door hen verlaten zien22 de, oproer onder de arbeidende negers 27 zocht te verwekken, en hen in Masfa 22 te docn opflaan. De berigten, welke 27 ik van alle kanten, en van den Generaal 22 DESSALINES zelven, ontving, ten aan22 zien van het gedrag, hetwelk hij federt 22 zijne onderwerping gehouden had, lic22 ten geene plaats over, om aan de zaak 22 te twijfelen. Ik onderfchepte brieven, door hem gefchreven aan zekeren FoxR 22 TAI- zocht te verwekken, en hen in Masfa 22 te docn opflaan. De berigten, welke 27 ik van alle kanten, en van den Generaal 22 DESSALINES zelven, ontving, ten aan22 zien van het gedrag, hetwelk hij federt 22 zijne onderwerping gehouden had, lic22 ten geene plaats over, om aan de zaak 22 te twijfelen. Ik onderfchepte brieven, door hem gefchreven aan zekeren FoxR 22 TAI- --- Page 162 --- ST DOMINGO, OF HET TAINE, eenen ambtenaar der regeering IIOOFDST. V. de Kaap. Deze leverden een onwe92 aan' bewijs op, dat hij in eene 1802. 97 derfpreekbaar gewikkeld was 2 en, zij27 zamenzwering nen vorigen invloed in de volkplanting Hij wachtte alte herkrijgen. 92 poogde de uitwerkfelen der befmette29 leen naar lijke ziekte onder onze troepen. 77 In deze omflandigheden ware het on57 ftaatkundig, hem tijd te. geven om zijne ontwerpen tot rijpheid te doen 22 misdadige Ik bevel, om hem gevan27 komen. gaf taak, te nemen, eene moeijelijke 29 gen die wel is door de uitmun97 maar gelukt tende fchikkingen van den Divifie-Gene12 BRUNET, wien de uitvoering was 22 raal en door den brandenden 22 toevertrouwd, FERRARI, bevelvan den burger 27 ijver ruiterij, en hebber van een Esquadron 27 Aide-du-Camp in mijnen dienst. 22 Ik heb dezen ZOO door en door trou27 weloozen man, die, met Zoo veel hui29 chelarij, ons ZOO veel onheils berokkend familie naar Frank29 heeft, met deszelfs Het zij der regecring 72 rijk gezonden. lot te befchikover zijn 29 nanbevolen, 29 ken. De --- Page 163 --- LAND DER ZWARTEN. 143 99 De gevangenneming van den Generaal HOOFDST. 22 TOUSSAINT verwekte cenige opfchudding. V. >2 Twee aanvoerders der oproerigen zijn 1802. 29 rceds in verzekerde bewaring, en ik heb 22 last gegeven, om dezelve dood te Ichie97 ten. Men heeft zich van ongeveer hon27 derd zijner vertrouwde aanhangers mees29 ter gemaakt, van wclke er cenige aan 22 boord van het fregat Muiron, dat be22 vel heeft om naar de Middellandfche zee >2 te zeilen, gezonden, en de overige op 25 de onderfcheidene fchepen van het Es22 quader verdeeld zijn. 27 Ik ben dagelijks bezig met de zaken >2 der volkplanting, ZOO vcel mogelijk met 5, vermijding van alle ongelegenheid, op 92 een' geregelden voet te brengen : maar 22 de onmatige hitte en de ziekten, waar22 mede wij gekweld worden, maken dit 97 tot cene allermoeijelijkite taak. Ik ver97 lang met ongeduld naar de maand Sep2 tember, wanneer het faizoen onze werk- >> zaamheid weder zal begunfligen. 27 Het vertrek van TOUSsAINT heeft aan 99 de Kaap ecne algemeene blijdfchap ver22 oorzaakt. 22 De Justitie-Canmifarin MoNT PE22 SON brengen : maar 22 de onmatige hitte en de ziekten, waar22 mede wij gekweld worden, maken dit 97 tot cene allermoeijelijkite taak. Ik ver97 lang met ongeduld naar de maand Sep2 tember, wanneer het faizoen onze werk- >> zaamheid weder zal begunfligen. 27 Het vertrek van TOUSsAINT heeft aan 99 de Kaap ecne algemeene blijdfchap ver22 oorzaakt. 22 De Justitie-Canmifarin MoNT PE22 SON --- Page 164 --- 144 Sr. DOMINGO, OF HET HOoFDST. 22 SON is dood. De Prefect der volkV. BENEZECH uiterfte. 2> planting ligt op zijn 1802. 97 De déjudan-Commandans DAMPIER is >9 dood ; hij was ecn jong Officier van 22 groote hoop. Ik heb,de eer u te groe99 ten. (Geteekend) 92 LE CLERC." Le Clerc Zich van TOUSSAINT ontflagen, en bij Generaal den titel van:. Kepitein-Generaai, waaren Chef en Kapitein- mede hij in het eiland was gekomen 2 Generaal. dien van Generaal en Chef aangenomen hebbende, gelict LE CLERC zich, als of hij de regeling van een nieuw ftaatsbeftuur voor St. Domingo zou ondernemen, eenen arbeid, waarin veel groote mannen kwalijk gellaagd waren. Doch in de uitvoering daarvan wachtte hij zich wel van zijn aanzien in gevaar te brengen, gelijk gene gedaan hadden, door het maken van befpicgelende ontwerpen van wergeving: want hij decd bij een flaatsbefluit de orde van zaken, ZOO als hij die onder de regering van den verbannen Generaal gevonden had, --- Page 165 --- LAND DER ZWARTEN. 145 had, , in al derzelver deelen voortdurên, HOOFDST. behalve ten aanzien van de regten op den V. uit- en invoer ; en zelfs dacromtrent liet 18o2. hij fchikkingen toe, die de Engelfchen begunfligden, hetwelk aanleiding gaf tot ecn fterk tegenvertoog van de zijde der huizen van koophandel te Parijs. Den 22flen van Junij werd dit ftaatsbefluit afgekondigd, 92 in naam van den Ge- >> neraal en Chef en Kapitein-Ganeraat." De krijgswet blecf onder zekere bepalingen in kracht. Krijgsbevelhebbers hadden, gezamenlijk met dc plaatfelijke regeringen, het gezag over zekere bepaalde landitreken; iédere gemeente moest voor de kosten harer regering zorg dragen; en al de onderfcheidene deelen des lands ftonden in eene algemeene verfandhouding met elkander Het onderwerp, hetwelk thans de ernftiglte cn nanuwkeurigfte oplettendlieid vereischte, was de gezondheid der troepen, welke in zulk eene hooge mate geleden had, dat er op verfcheidene plaatfen, alwaar, uit hoofde van de noodzakelijkheid om (*) Zie het Aanhangfel. II. DEEL. K onderfcheidene deelen des lands ftonden in eene algemeene verfandhouding met elkander Het onderwerp, hetwelk thans de ernftiglte cn nanuwkeurigfte oplettendlieid vereischte, was de gezondheid der troepen, welke in zulk eene hooge mate geleden had, dat er op verfcheidene plaatfen, alwaar, uit hoofde van de noodzakelijkheid om (*) Zie het Aanhangfel. II. DEEL. K --- Page 166 --- - ST. DOMINGO, OF HET dezelve door de geheelc volkplanting HooFDST. om klein geral manfchapV. te verfpreiden, cen naauwe1802. pen op cenen post was gefteld, de zicken op overbleven om lijks genoeg dooden te begraven, zonte pasfen en de kunnen doen; der eenigen krijgsdienst te anterwijl men zich genoodzakt zag.om dienst op te legderen den moeijelijkiten het zuiden en in de nabijgen, vooral in alwaar nog heid der Spaanfche grenzen, zich in partijen zwarten, 2 zonder groote gevecht in te laten, in de wapenen eenig den dreven met het denkbleven, en fpot De Generaal beeld van onderwerping. om LE CLERC volhardde in zijne pogingen fchrik door de willekeurigite mnatregelen den terwijl hij gedurig bij in te boezemen, annhield. Eerften Conful om verfterkingen ZOO men dit een cinde mogt Dus cindigde, de cerfte veldtogt van het leger noemen, van St. Domingo. naderde de verongelijkte Middelerwij! met fnelheid de zwarte Generaal en Chef Gedurende de plaats zijner ballingfchap. zijn huisreis werd het hem niet vergund wacht voor gezin te zien, en was er eene iiden de deur zijner kajuit geplaatst. Den van --- Page 167 --- LAND DER ZWARTEN. 147 van Junij landde het fchip te Brest nan, HOOFDST, en het werd den grooten man flechts verV. gund, op het dek zijne onfchuldige en 1802. achtenswaardige familic voor het lantst tc aanfchouwen. Lang zal hunne hartverfcheurende fcheiding bij de zeelieden, die dit tooneel aanfchouwden 2 in geheugen blijven, in weerwil van de middelen, welke men had aangewend, Oi1 dezen een ongunftig gevoelen van de zwarten in te boezemen, en hen ongevoelig te maken voor de aandoeningen van menschlievendheid: de natuur verbrak de banden, welke men op zulk eene helfche wijze gefinecd had, en drukte harcn afkeer van het cerlooze bedrog ZOO krachtig uit, dat het noodig geacht werd, den doorluchtigen gevangene haastiglijk weg te voeren. Hij werd in een digt rijtuig, onder bedekking van ecne fterke bende ruiterij, naar het kastesl van youx in Normandie overgebragt, en aldaar geheel aan zich zelven overgelaten, - van alle middelen om zijne befchuldiging of zijn noodlot te leercn kennen verftoken, en Alcchts door cenen bediende opgepast, die mede gevangen, en buiten alle gemeenfchap met andere menfchen, werd gehouK2 den, werd in een digt rijtuig, onder bedekking van ecne fterke bende ruiterij, naar het kastesl van youx in Normandie overgebragt, en aldaar geheel aan zich zelven overgelaten, - van alle middelen om zijne befchuldiging of zijn noodlot te leercn kennen verftoken, en Alcchts door cenen bediende opgepast, die mede gevangen, en buiten alle gemeenfchap met andere menfchen, werd gehouK2 den, --- Page 168 --- 148 Sr. DOMINGO, OF HET HoorDST. V. den, en die , naderhand, het gevangen fehap moede geworden, zijne vrijheid 1802. te verkrijgen, door voor te wenden, wist dai hij zijnen meester verraden, en verborgend fchatten in het eiland zijner geboorte zot ontdekken. Van Jous werd TOUssAINT naar, Befançon overgebragt, en als de erg. fe misdadiger behandeld. Hij, die de weldoener van het geflacht der blanken wa: geweest, in een land, alwaar derzelver bui tenfporigheden den algemeenen. hant ver wekt had; de man, wiens regering nimme door eenig bedrijfvan boosheid bevlekt, er die grooter was in zijnen val, dan zijn vijanden in derzelver aangematigd werd in eenen gezag vochtigen en naren kerke gevangen gehouden, zonder dat hij de ver troosting van een' eenigen vriend mogt ge nieten, en zonder dat hij teregt gefteld C zelfs verhoord werd: een bewijs van zijn verhevene onfehuld, en een ceuwigduren gedenkteeken der flaatkundige dwaling va den overwinnaar van Italie, waardoor del zelfs vergode becidtenis verduisterd, C er eene vlek geworpen wordt op eer regering, anderzins niet van deugden or bloot. I --- Page 169 --- LAND DER ZWARTEN. 149 De vrouw en het huisgezin van Tous- IlOOFDST. SAINT bleven twec maanden lang onder V.. naauwe bewaring tc Brest, van waar zij 1802. overgebragt werden naar Bayonne, in dezelfde provincie, alwaar hun ongelukkige aanhoorige gevangen gehouden werd, en waar zij langen tijd onopgemerkt en onkundig van zijn noodlot werden bewaard Deze gevangenis mag als het graf van TOUSsAINT befchouwd worden. Frankrijk vergat voor cene wijle de zeden van een befchaafd volk, terwijl het cenen man levend begroef, welken het met openlijke eerbewijzen behoorde ingehaald te hebben; en Engeland moest, in plaats van cene gemeene zaak te maken, in het verdelgen van cene natie van helden, cn het onderdrukken van den menfehelijken gcest in het tijdftip, toen deze zich tot den hem tockomenden rang verhief, zich onthouden hebben van het fchenden van de regten der (") Na een aanmerkelijk tijdverloop heeft zich een gerucht verfpreid, dat dit ongelukkige huisgezin de vergunning bekomen had, om nazr zijn geboorteland terug te keeren: hoe ellendig de terugrcis onder zulke omftandigheden ook moest geweest zijn, is het berige toch nog onzcker. K 3 den hem tockomenden rang verhief, zich onthouden hebben van het fchenden van de regten der (") Na een aanmerkelijk tijdverloop heeft zich een gerucht verfpreid, dat dit ongelukkige huisgezin de vergunning bekomen had, om nazr zijn geboorteland terug te keeren: hoe ellendig de terugrcis onder zulke omftandigheden ook moest geweest zijn, is het berige toch nog onzcker. K 3 --- Page 170 --- 150 Sr. DOMINGO, OF HE T HOOFDST. der menschheid in den perfoon dezes mans. V. Ilct is het lot des fchrijvers, wiens zwak1802. ke hand eenc fchatting van dankbaarheid, cerbied en geregrigheid aan deszelfs karakter poogt te betalen, ook geweest in deze bladeren het flecht vergolden leven van den ontdekker der nicuwe wereld, en de ramp/poedige pogingen van den verlichten en menschlievenden D'OGERON te betreuren; ZOO wel als den ontijdigen dood te befchrijven van menige brave en verhevene perfonaadjen, omgekomen in de cbbe en vloed der gebeurtenisfen, gedurende de onderfcheidene ondernemingen tot het veroveren van cen eiland, welks gefchiedenis ZOO fchitterend is als die van den beroemdften flaat der oudheid: maar bij geen onderwerp wordt het gemoed van zulke fcherpe aandocningen getroffen, als bij het ongelukkige lot van den grooten, den goeden, den Godvruchtigen en menschlievenden TOUSSAINT L'OUVERTERE Hoe (*) De dood van TOUSSAINT is zonder bijgevoegde aanmerkingen gemeld in de Parijsfche nicusspapiereni van 27 April 1803, en men vond Çr een kort berigt van in de Londenfche van den eden Mei diens jaars. In --- Page 171 --- LAND DER ZWARTEN. 151 Hoc rampfpoedig de tocftand der volk- HOOFDST. planting ook was, fcheen de Generaal V. LE CLERC ongezind om zijn beftuur in 1802. een ongunflig licht te vertoonen, door de erkentenis, dat hij aan het einde van verfcheiIn een van de meest geachte derzelve las men een artikel, bijna in de volgende bewoordingen, welker kortheid zeer gépast was voor eene gebeurtenis 2 wacrbij men niet dan met fchaamte langer had kunnen ftilftaan: 29 TOUSSAINT L'OUVERTURE is dood. Ilij ftierf, >2 luidens brieven van Belangon, weinig dagen geleden 92 in de gevangenis. Het lot van dezen, man is zon92 derling ramplpoedig, en de bchandeling hem aange99 daan allerwreedst geweest. Hij flierf, gelooven wij, 72 zonder ecnen vriend, die hem de oogen look. Wij >> hebben nimmer vernomen, dat hct zijne vrouw en 2> kinderen, hoewel zij met hem van St. Domingo zijn 9) overgebragt, eens vergund is, hem gedurende zijne 39 gevangenis te zien." Times, May 2, 1803. Men heeft vermoedens geopperd, dat deze gebeurtenis door vergift zou verhaast zijn. Doch de fchrijver van een fraai gefchrevene algemeen gezocht werkje gecft, als op goed gezag, Rellige verzekering Vail eene bijzonderheid, welke de noodzakelijkheid van zulk een middel zou ophefen. 29 De vloer der onderaard- >> fche gevangenis," (waarin TOUSSAINT was opgefloten) zegt hij, >> flond werkelijk onder water." BoNAPARTÉ in the West Indies Bc. K 4 . Doch de fchrijver van een fraai gefchrevene algemeen gezocht werkje gecft, als op goed gezag, Rellige verzekering Vail eene bijzonderheid, welke de noodzakelijkheid van zulk een middel zou ophefen. 29 De vloer der onderaard- >> fche gevangenis," (waarin TOUSSAINT was opgefloten) zegt hij, >> flond werkelijk onder water." BoNAPARTÉ in the West Indies Bc. K 4 --- Page 172 --- 152 ST. DOMINGO, OF HET IIOOFDST. fcheidene maanden V. nog nier had volbmgr, hetgeen hij verklaard had dat het 1802. de eerfte vijf dagen werk van zijn zou. Reeds was het gezonde jaargetijde, lang hem ZOO fterk door verlangd, ingevallen, en nog was de befmettelijke ziekte in geenen deele afgenomen, dan alleen door het getal harer flagtoffers, hetwelk van dag tot dag kleiner werd. Hij was zelf naauwelijks in ftaat van beterfchap eenen ; zijne beste Stafofficieren waren hem ontvallen; en de nieuw aankomende, onbckend met het land, mer, de taak waartoe zij veroordeeld en ren, verzonken in moedeloosheid, waden hunne en volgvoorgangers naar de In het begin van October zond ceuwvigheid! Aide-du-Camp hij eenen naar het hof des om bevelen en raad te Confils, dit maal vragen : en voor droegen zijne brieven cens den fchijn der waarheid. dezelve Dienvolgens werden zorgvuldig voor het publick heim gehouden: maar kwaad nieuws gezich eencn weg door duizend baant terwijl het goede te toegangen, vergeefs met angstvallige oplettendheid gezocht wordt. Het was derhalve weldra CHRISTOPHE bekend, dat zich met DESSALINES, dic nooit --- Page 173 --- LAND DER ZWARTEN. 153 nooit als een verlater zijner partij had kun- HOOFDST, nen befchouwd worden, wederom bij de V. zwarte krijgsmagt hadden gevoegd. Hun 1802. cerltç maatregel was, dat zij de houding aannamen, als of Zij, in hunne onderfcheidenc hoedanigheden, als bevelhebber der negers in de noordelijke landfreck, en als opperbeftuurder der negers, voor de vijandelijke benden terug trokken, zorg dragende, dat zij gedurig aanzienlijke magazijnen van krijgs- en mondbehoeften achter zich licten. Meteen waren er een aantal nieuwe Generaals, , uit het binenfie des eilands, in de wapenen gekomen, die van tijd tot tijd uitvallen deden uit de gebergten. Onder deze was een vermogend opperhoofd der negers 2 van den Congo ftam, met name SANS Souci, die, na het plegen van aanmerkelijke frooperijen, nimmer konde ontdekt worden. KAREL BELLAIR en zijne vrouw, eene echte Amazoon, maakten, eenen tijd lang, ook eene magtige afwending, tot dat zij beide gegrepen, en onder de onbedenkelijkfte pijnigingen ter dood gebragt werden. Nu verklaarde CLERVAUX, op. wiens onderwerping, met het oostelijke gedeelte des cilands, men zich voorK5 heen plegen van aanmerkelijke frooperijen, nimmer konde ontdekt worden. KAREL BELLAIR en zijne vrouw, eene echte Amazoon, maakten, eenen tijd lang, ook eene magtige afwending, tot dat zij beide gegrepen, en onder de onbedenkelijkfte pijnigingen ter dood gebragt werden. Nu verklaarde CLERVAUX, op. wiens onderwerping, met het oostelijke gedeelte des cilands, men zich voorK5 heen --- Page 174 --- 154 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. heen zonder grond beroemdhad, zich openV. lijk voor de partij der wederfpannigen; en 1802. MAUREPAS, die zich voorheen had overgegeven, werd ontdekt in eene zamenzwering betrokken te zijn, en ter dood gebragt. En de afval van de Franfche krijgsmagt bepaalde zich niet tot de zwarten, of tot de lagere Officieren onder de blanken: men ontdekte, dat de Generaal DuGUA, opperbevelhebber van den Franfchen itaf, geèrgerd door de ijsfelijkheden van dezen oorlog, en meer bijzonder door de verfchrikkelijke firafoefening van BELLAIR en deszelfs vrouw, welke hij verhoord had, fchikkingen maakte om de Franfche krijgsmagt te verlaten; waarna hij de geweldige handen aan zich zelven floeg. Omtrent dezen tijd nam dc regering (indien er in zulk eenen faat van algemeene ongehoorzaamheil, welken alle dingen vertoonden, cenige regering kon geacht worden aanwezig te zijn) een bloeddorftiger en verfchrikkelijker aanzien nan, dan men onder cen befchaafd volk kan befeffen, en ftelde cen nicuw tijdvak daar in het regt van den oorlog. Tot het ontwapenen van de zwarte troepen, die in de Franfche waren --- Page 175 --- LAND DER ZWARTEN, 155 ren ingclijfd, waarvan men de noodzake- Hoerrst. V. lijkheid te laat ontdckt had, werden de allerbarbaarschfte maatregelen in hct werk 1800. gefteld: men verzamelde gehecle fcheepsladingen, en deed dezelve in het ruim verfinoren. Eens had men er zeshonderd omfingeld, cn, toen zij tegenweer wilden bieden, werden zij op de plaats geflagt: en dagelijks viclen cr in de nabuurfchap van Kaap Frangois ZOO groote flagtingen voor, dat de lucht door de verrottende ligchamen befnet werd. En dewijl tc zelfder tijd de Franfche troepen uit hct veld gedreven, en genoodzankt werden, om zich in de voornaamfte fteden te verfterken, verfpreidde de befmetting zich alom, en werd de ellende en fchrik algemeen. Tot het uiterfte voortfchrijdende, en oin de maat zijner buitenfporigheden vol te meten, nam hij zijne toevlugt tot het gebruiken van bloedhonden, dat verfchrikkelijke hulpmiddel, welks sanwending voor eenen tijd in eene naburige volkplanting reeds de verontwaardiging der mogendheden van E.uropa had gaande gemaakt (5. Fort (*) Met dezen wenk ten aanzin der bijzonderheid, dat uiterfte voortfchrijdende, en oin de maat zijner buitenfporigheden vol te meten, nam hij zijne toevlugt tot het gebruiken van bloedhonden, dat verfchrikkelijke hulpmiddel, welks sanwending voor eenen tijd in eene naburige volkplanting reeds de verontwaardiging der mogendheden van E.uropa had gaande gemaakt (5. Fort (*) Met dezen wenk ten aanzin der bijzonderheid, dat --- Page 176 --- 15G ST. DOMINGO, OF HET HOOrDST. Fort V. Dauphin, Port Paix en dene andere verfchei1802. belangrijke posten werden, omdat het gebruik van bloedhonden fche volkplanting cens in cene Engeleen ooggetuige is'ingevoerd, heeft de fchrijver (die was) geen ander oogmerk, dan getuigenis der waarheid te om regtfchapenheid geven, ten aanzien vah de V2R den Gouverneur van in het nemen van dezen Jamaika in mantregel. Het eene gelukkige, eene gevaarlijke was, hoewel hopen is, dat nooit weder door proef, en die het te zal genomen worden: doch Eritfche krijgslieden zulke mannen, als Lord onder het beftuur van WALPOLE, kunnen de BALCARRAS'eh de Generaal regten der min als hct hoogfte punt van menfchelikheid even fchonden worden. De krijgseer of krijgstucht gede angstvallige fchrijver is getuige gewcest van bekommering, waarmede de edele verneur tot cenigerkei Goubefloot, gebruikmeking van de honden bekommering, die zijnen man van eer en als krijgsman gevoelens als een firekt, terwijl die van den tot ceuwige eer verGeneraal ze gelegenheid even lofivardig WALPOLE bij dehet dengenen, die waren. Hoe vreend waarheid gelegenheid badden onn van de onderrigt te zijn, ook liet publiek moge toefehimen; (gedreven door eene allerlofklijkfle er cenvaardigfte ijverzucht voor het Nationale is nooit op eene voldoende karrkter) dat de Maroniers niet wijze verzekerd getveest, als wilde beesten werkeljk door de bloedhonden' dat gejangd en verdelgd zijn: en het is darom, te dezer plants wordt, dat er geen ander allerplegtigst verklaard gebruik van dezelve gemaskt is, reven door eene allerlofklijkfle er cenvaardigfte ijverzucht voor het Nationale is nooit op eene voldoende karrkter) dat de Maroniers niet wijze verzekerd getveest, als wilde beesten werkeljk door de bloedhonden' dat gejangd en verdelgd zijn: en het is darom, te dezer plants wordt, dat er geen ander allerplegtigst verklaard gebruik van dezelve gemaskt is, --- Page 177 --- PL.VI. Wyze, ar oD leger der verdelgd. Zwarien door de Franiches a --- Page 178 --- RPJCB --- Page 179 --- a LAND DER ZWARTEN. 157 omtrent het midden van October, door de HOOFDST. Franfchen onherftelbaar verloren; en het V. werd bij de zeclieden, die de bogt van 1802. Léogane bezochten, bekend, dat, na dat er eene nanzienelijke menigte zwarten in de nabuurfchap van Port Republicain ter dood gejaagd waren, men hen naar het boord der fchepen, in de baai ten anker liggende, gefleept, en in het ruim derzelve heeft zamengepakt; dat deze onteerde fehepen onder begunftiging van den nacht in zee zijn geftoken, en men, na vooraf of zwavel in het ruim aangeftoken, en het gevoel door verftikking verdoofd te hebben, of niet, de ellendige ladingen in de zee is, dan dat men hen in de achterhoede van het leger heeft laten optrekken, om den zwarten fchrik aan te jagen, gelijk ook in een berigt, door den heer QUARREL aan een' geachten historiefchrijver medegedeeld, gemeld is, hoewel de fchrijver niet verzekerd is, dat de zorg, door Lord BALCARRAS gedragen om het te beletten, volmanktelijk met de neigingen van dien heer ftrookte. Er hebben eenige toevallen plants gehad, en misfchien meer dan de door den heer DALLAS opgegevene: : maar nooit zijn deze dieren, door eenigen Britfchen Ceneraal, zonder bedwang of onderfcheid losgelaten, tot die onmenfchelijke oogmerken, waartoe men dezelve aanfokt. --- Page 180 --- 158 Sr. DOMINGO, OF HET IlUOFDST. zce hceft geftort in zulke menigten, dat V. eindelijk, (als of de Almagrige Regter van 1802. allen hun hunne fchande wilde voor oogen ftellen) het getij de lijken in de baai bragt, en zelfs op het flrand voortfuwde. De menfchelijke natuur deinst voor de befchrijving terug, maar nog is het toonccl nict gecindigd: onder de duistere bedekking van dcn nacht zag men de teedere vrouw 2 den bejaarden vader of moeder, en zelfs den meer ruwen krijgsmakker, de waakzame befpieding hunner mcesters ontdoken, op de kust wandelen, om ieder lagtoffer, hetwelk de golven opwierpen, tc verkennen. Tegen het einde van October viel er ecne gebeurtenis voor, dic, hoezeer wel verwacht 2 buitengewone gevolgen na zich fleepte. De Generaal en Chef, wiens gezondheid federt lang gekrenkt was, en die tot derzelver herftelling alle mogelijke middelen had beprocfd, werd censklaps erger: de lucht der flad was volftrekt flinkend geworden; en in Tortuge, thans geheel in de magt der zwarten zijnde, had hij geene Dood van wijkplaats meer. In den nacht van den den Gene- cerften van November ftierf, na zijne begeer- fleepte. De Generaal en Chef, wiens gezondheid federt lang gekrenkt was, en die tot derzelver herftelling alle mogelijke middelen had beprocfd, werd censklaps erger: de lucht der flad was volftrekt flinkend geworden; en in Tortuge, thans geheel in de magt der zwarten zijnde, had hij geene Dood van wijkplaats meer. In den nacht van den den Gene- cerften van November ftierf, na zijne begeer- --- Page 181 --- LAND DER ZWARTEN. 159 geerten ten aanzien van het toekomende HOOFDST, beftuur der volkplanting te kennen gegeven V. tc hebben, VICTOR EMANCEL LE CLERC, 1802. niet. meer dan elf maanden Generaal en raal en Chef Le Chef en Kapitein-Generaal der volkplan- Clerc. ting van St. Domingo geweest zijnde. In den morgen van den 2den van November werd door den eerften ambtenaar van de" regering der volkplanting de volgende afkondiging gedaan: 9) LEGER VAN Sr. DOMINGO. 99 De Prefect der volkplanting aan 22 het leger ên de inwoners van 99 St. Domingo. >> Burgers! Soldaten! 29 De afgeloopene nacht is een treurige nacht voor ons geweest. 29 De Generaal en Chef, LE CLERC, uw Kapitein-Generaai, is niet meer. Hij is gevallen; het onwederflanbare geweld eener zickte heeft hem van u afgefcheurd. 22 Naauwelijks den middag des levens bereikt --- Page 182 --- 160 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. reikt hebbende. 3 was hij reeds cen overV. winnaar in den ftrijd en magtig in -den 1802. raad, - tevens een held en een wijze. 97 Achtbaarheid bezittende zonder trotschheid, en groormoedighcid zonder praalvertooning, had hij een regtvaardig hart; uwe Zorgen en de zijne waren altijd dezelfde. 99 Soldaten, hoewel de broeder van BoNAPARTE niet meer is, zal hij in uwe harten leven. De roovers, wier fchrik hij was, zullen zich over zijnen dood verheugen; gij zult hunne gevlockte vreugde ftraffen. 92 Dc Divifie - Generaal ROCHAMBEAU faat den Generaal LE CLERC op te volgen. Reeds heeft hij het zuiden en westen verlost van de roovers, die deze declen verwoestten. Hij is het voorwerp der keuze van, de regering, en van den Generaal, welken gij betreurt. 79 Onder zijnen ftandaard zult gij voortvaren te overwinnen; en uwe harten alleen kunnen u zeggen, wat verlies gij geleden hebt. 99 Inwoners van St. Domingo, fchaart u met vertrouwen rondom het nieuwe opperhoofd, hetwelk u gegeven is, - dikwils hebt verwoestten. Hij is het voorwerp der keuze van, de regering, en van den Generaal, welken gij betreurt. 79 Onder zijnen ftandaard zult gij voortvaren te overwinnen; en uwe harten alleen kunnen u zeggen, wat verlies gij geleden hebt. 99 Inwoners van St. Domingo, fchaart u met vertrouwen rondom het nieuwe opperhoofd, hetwelk u gegeven is, - dikwils hebt --- Page 183 --- LAND DER ZWARTEN. 161 hebt hij den voorfpoed zijner wapenen gc- Hoornst. zegend.. Gij zult niguwe/zegepralen toe te V. juichen hebben. Vergeet niet, foldaten en 1802. inwoners, dat cendragt magt maakt, en dat het . cenige middel om den man, welken gij beminder en die u beminde, te verecren, is - u ZOO te gedragen, als of hij nog in uw midden Was. >7 De Franfche regering waakt voor u; zij zal u nooit verlaten. 22 De Prefect der volkplanting D'AURE." Ware deze bekendmaking beftemd geweest, om de' fchim van LE CLERC te bevredigen, zoo.konde zij nimmer beter met zijne denkwijze geftrookt hebben, of meer vervuld geweest zijn met pralerij en valschheid. Het lijk werd onmiddellijk geopend, om naar de natuur zijner zickte naauwkeurig onderzock te doen, en vervolgens gebalfemd en: aan boord van het oorlogfchip Swiftfure geplaatst. Mevrouw LE CLERC, die geene neiging had 2 om op een ciland tc blijven, alwaar zij, in plaats van een beloofd paradijs tc. vinden, de finarteII. DEEL. L lijk- --- Page 184 --- 162 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. V. lijkfte verliezen had ondergamn, weinig dagen daarna begaf zich 1802. de Admiraal te fcheep > terwijl LATOUCHE, bevelhebber der zeemage in St. Domingo, op zich nam haar huiswaarts te geleiden, in van den bevelhebber gezelfchap cener Brigade NeTHERWOOD, 2 cerfien den overleden Mde-da-Comp van hoed Generaal. Zijn fabel en werden, met veel boord op de doodkist flatelijkheid, aan de geplaatst, terwijl al Officiers deze plegtigheid Het bijwoonden. fchijnt, dat hij alleremnfligse gewild heeft, dat de voorfchriften, welke aanzien van het toekomende hij ten het eiland befluur van noodzakelijk achtte, zouden volgd worden, en men heeft dezelve, geZOO ver als het fommigen voor perfonen niet ongelegen was, gehoorzaamd. Zoo dra de lijkplegtigheden van den overleden Ceneraal verrigt waren, werd her de cener of andere zich noodzakelijk, dat den gereed maakte omn zwarten het hoofd te bieden, die met een luid vreugdegefehrei zelfs flad Kaap tot aan de François waren Rocham- De Generaal vooregerukt. bemnepper. ROCHANBEAU, die tot opperbevelheb- bevelhebber was benoemd, bevond ber. zich te Port-au-Prince, en kon met geene waarfehijo- her de cener of andere zich noodzakelijk, dat den gereed maakte omn zwarten het hoofd te bieden, die met een luid vreugdegefehrei zelfs flad Kaap tot aan de François waren Rocham- De Generaal vooregerukt. bemnepper. ROCHANBEAU, die tot opperbevelheb- bevelhebber was benoemd, bevond ber. zich te Port-au-Prince, en kon met geene waarfehijo- --- Page 185 --- LAND DER ZWARTEN. 163 fehijnlijkheid tijdig genoeg verwacht wor- HOOFDST. den, fchoon de Generaal WATRIN reeds V. op reis was gegaan om hem in het wes- 1802. ten en zuiden op te volgen. Dienvolgens poogde dc Generaal CLAUSEL, het bevel in het noorden voerende, aan het hoofd eener moedelooze krijgsmagt, zich tegen hen te verzetten, maar met weinig vrucht. Een jonge Ceneraal, met name BOYER, die onder de Gens d'Armes een bevelhebberfchap had bekleed, en in plaats van DucUA tot bevelhebber van den flaf was aangefteld, vond zich met de uitvoering van alle bevelen gelast; weshalve hij het noodig achtte, den Franfchen faatsdienaar der volkplantingen een verflag toc te zenden van de verrigtingen en lotgevallen der Franfche krijgsmagt van St. Domingo, federt den tijd der gevangenneming van TousSAINT L'OUVERTURE. In dit berigt bckent BOYER, onder menigerlei andere Zaken, welke het in de gewoonte was naar Frankrijk over te fchrijven, den verfchrikkelijken toeftand, waarin de volkplanting zich toen bevond. Van de eerfte ondernemingen na het vertrek van TOUSSAINT L 2 fpre- --- Page 186 --- 164 ST. DOMINGO, OF HET HOorDST, V. fprekende, zegt hij: >7 De hitte gaande; het was werdhoog1802. onmogelijk, cenigerlei beweging tc maken:' de laagfte Mornes (hoogten) flelden ons beletfelen weg, in den . geèvenredigd aan de van het ongunfligheid jaargetijde. a De roovers in menigte aan. Onze grociden met zieken Hospitalen waren opgepropt, en dagelijks de befimetting nieuwe rigtte Vervolgens maakte verwoestingen aan.' > den bij melding van te Mermelade, Dondon opfanen niet terwijl alleen deze Mouatique, gehcele vlakte der posten. 2 maar de Kaap, door de zwarte trocpcn bezet waren, van welke zij wel voor cenen tijd eene klcine, plants konden winnen, maar nict, dan om dezelve der te verlarer. weHij' erkent, dat de oorlog tegen de perhoofden, die door LE CLERC opwas, werd voortgezet; begonmen gedurende welken DOMAGE, de vriend vai tot hicr toc alle Toussatitr, die zuiden ondernemingen tegen het gelukkig had afgeweerd, in handen van den Generaal DESBUREAUX viél. Mec de befehuldiging van. eene naauwe vriendfehap met deszelfs verbannen, bezwaard, was het niet genoeg opperhoofd dezen man 22 aan opwas, werd voortgezet; begonmen gedurende welken DOMAGE, de vriend vai tot hicr toc alle Toussatitr, die zuiden ondernemingen tegen het gelukkig had afgeweerd, in handen van den Generaal DESBUREAUX viél. Mec de befehuldiging van. eene naauwe vriendfehap met deszelfs verbannen, bezwaard, was het niet genoeg opperhoofd dezen man 22 aan --- Page 187 --- LAND DER ZWARTEN. 165 27 aan boord der vloot te zenden HoorDST. gelijk het uiteinde zijner landgenooten V. genoemd werd ; voor hem waren de 1802. uitgezochtfte pijnigingen bewaard, welke befchaafde barbaren konden aandoen. De eankomst van den nieuwen opperbevelhebber in het hoofdkwartier maakte weinig verandering in den ftaat der zaken 7 hocwel men van deszelfs meerdere kennis aan de gefteldheid des lands cn het karakter der zwarten veel verwachtte: maar die kennis konde geene verandering in de hoofdftoffen te wege brengen, of eene dagelijks afnemende magt beftand maken tegen eene andere, dic uit de voortduring van den oorlog geftadig nietwe fterkte verkreeg. Hij fcheen allerernftigst gezind, om denzelven op cen' anderen voet, dan Waaraan men gewoon was 7 voort te zetten, en dienvolgens vicl er cen vrij hevig gevecht voor in de verdroogde vlakten der Mocljc van St. Nicholas, 2 alwaar het fchijnt, dat de Franfchen eene zwakke ftelling hadden genomen. Men zette het gevecht gedurende den (*) D. I, Eeavoudig te verdrinken. L 3 --- Page 188 --- C 166 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. den nacht voort, en drcef elkander in V. de zec. Doch de uitlag was, Z00 als hij in 1802, dergelijke omflandigheden altijd zijn moct, dat al de voordeclen, welke de blanken mogten bchaald hebben, fpocdig wederom door hcn werden opgegeven. De Generacl CLAUSEL had beteren voorfpocd voor Fort Dauphin, herwelk, na cenen tijd lang den vereanigden aanval ter zee en te land te hebben doorgeftaan, zich aan hem overgaf. Voor deze verovering waren Por: Republicain en Les Cayes de cenige ficden, behalve de hoofditad, welke de Franfchen nog bezaten. Het cerite openbare bedrijf van ROCHAMBEAU, als Kapitein - Generaal der volkplanting, was, dat hij den jongen opperbevelhebber van den ftaf, die cen kweekeling van LE CLERC was geweest, en mcer door de gunst des Generaals dan door zijne bekwaamheid tot dien rang fchijnt opgcklommen tc zijn, ter verantwoording, ricp. Hij was jong en vol vuur; en de fouren, waarmede hij befchuldigd werd, fchijnen mecr uit dwalingen aan dienlceftijd cigen, 2 dan uit een volftrckt wellustig karakter te zijn voortgelproten. Zijne fchor- ERC was geweest, en mcer door de gunst des Generaals dan door zijne bekwaamheid tot dien rang fchijnt opgcklommen tc zijn, ter verantwoording, ricp. Hij was jong en vol vuur; en de fouren, waarmede hij befchuldigd werd, fchijnen mecr uit dwalingen aan dienlceftijd cigen, 2 dan uit een volftrckt wellustig karakter te zijn voortgelproten. Zijne fchor- --- Page 189 --- LAND DER ZWARTEN. 167 fchorfing werd bij cen dus luidend Arrété HooFDST, afgekondigd: V. 1802. 9> ARRÉTÉ VAN DEN GENERAAL EN CHEF. 92 8 December. >> De Generaal en Chef beveelt de afzetting van den Drigade-bevelhebber BOYER, voormalig' bevelhebber van het eerite Legioen Gens d'Armes. Hij zal, tot dat zijne rekeningen ingeleverd zijn, aan de Kaap gevangen gehouden 2 en vervolgens naar Frankrijk gezonden worden." (Geteekend) 29 ROCHAMBEAU Kort (*) Deze jonge Generaal, cen gelukkiger lot verkrijgende, dan hetwelk men onder het tegenwoordige beftuur gemecnlijk trok, werd naderhand naar Frankrijk ingefcheept, doch, dewijlyde oorlog wederom uitgeborften was, genomen, en in Engeland opgebragt. Met de grootle hevigheid voer hij uit tegen de be handeling hem anngedann! - Mear tocn hij bemerkte, L 4 dat --- Page 190 --- 168 Sr. DOMINGO, OF HET HOorDST. Kort daarna vérnieuwde-de Generaal C1B V. Chefhet ftaatsbefluit van LE CLERC, hct1802.. welk dthij van eene fom gelds, wearfehijn'ijk de vracht ven gepleegde ongeregtighcid in zijne Cwbrsbedicuing, fond beroofd te worden, verloor hij olle geduld. Hoewel alles, wat bijzondere cigendom Was, aan hem, zoowel als aan de ridercgevangenen, was terug gegeven, beklangde hij zich met veel boosaardigheid bij zijne regering, 27 dat de Engelfchen hem geplunderd haddcn!" Jlij verkreeg nogtans zijne vrijheid, op het woord van eer, te Tiverton in Devonsitire, waar ziju gedrag dilwerf zeer kluchtig was tot buitenipo: igheid toc; cil de brieven, welke hij aan zijne regering fchreef, gavenanlciding tot menige valfche gevolgtrckkingen in de Franfche nicuwspepieren, In wecrwil van deze onacngenamc bijzonderhcid. bezorgden zijn guflig voorkomen, zijue jeugd en levendigheid hem ecne zonderlinge onderfthsiding. Tocn de gevangenen cens, op cenenzondag, Mlusijs-iuframenten hadden ontboden, en cen Concort hielden, begreep het Engelfche boerenvolk, dat zulks efbreuk deed aan hunnen Gods dienst ssen drong Cl' op azn, dat let Zou gefteakt worden; Z0o dat de regering verpligt was, er zich mede te bemocijau. Met groote hofelijkheid betuigden de lranfehen te hopen, dat, fchoon zij genoodzaakt werden om ven hume muzijk af te zien, de kerk van Engeland hun het genoegen niet weigeren zou, van cenige flesfchen uitmuntenden wijn, welken zij hadden, met de overbeidsperfonen te drinken. De laatiten floegen dit af; maar ttonden verbaasd, dat zij al dien tijd van BOYER niets jau. Met groote hofelijkheid betuigden de lranfehen te hopen, dat, fchoon zij genoodzaakt werden om ven hume muzijk af te zien, de kerk van Engeland hun het genoegen niet weigeren zou, van cenige flesfchen uitmuntenden wijn, welken zij hadden, met de overbeidsperfonen te drinken. De laatiten floegen dit af; maar ttonden verbaasd, dat zij al dien tijd van BOYER niets --- Page 191 --- LAND DERZWARTEN, 169 welk in Frankrijk ZOO veel berisping vond, IIOOFDST. V. en waarbij de invoer van vreemde goederen in de volkplanting werd vrijgefteld, 1802. zonder uirzondering van cenigerlei waren of koopmanfchappen, maar met cene verhoo-. ging van de inkomende regten op dezelve tot twintig ten honderd Met dit fiaatsbeluit cindigde het rijkfte jaar in gebeurtenisfen, hetweik men ooit in St. Domingo belccfd had. Dc Franfche trocpen fchenen / te vorderen met hct jaargetijde, in hetwelk zij geland waren, - toe tc nemen met den voortgang van het jaar, - en, tc gelijk met hunnen Generaal, te vallen bij het naderen van. den winter. Voor de maand December, geen tien maanden na hunne aankomst, berekent men, dat er omtrent vecrtig duizend man van de Franfche troepen waren omgekomen, cn eene aanzienlijke menigte (hoewel op verre na Z0O groor nict) van de zwarten. Nog was Cr bij aanhoudendueid cen aanvoer van trocpen niets hoordea. Hij zat fil in cenen hock, ijverig bezig om eene fpotprent van de gehecle partij tc teckenen. (") Zic het Aanhangfel, L 5 --- Page 192 --- 170 ST. DOMINGO, OF HET IlOOFDST. pen uit de havens van Havre en V. Cher. bourg: maar iedere nieuwe verfterking was 1802. zwakker dan de voorgaande, en cindelijk beltonden de opgefchrevenen flechts uit ongeoefende jonge lieden, Polen, Piemontezen en Vlamingen. Bij oude geoefende foldaten was het leger van St. Domingo een fimadelijk fpreekwoord geworden : en van de voorheen algemeen geliefkoosde zaak van het veroveren der volkplanting werd niets meer gehoord, of, ZOO hetzelve het onderwerp al eens werd, was het flechts cene ftof van beklag of van fpotternij. 1803. Ilet begin des jaars 1803 kenmerkte zich door een' wrokkigen flilftand in de krijgsbedrijven, verfehrikkelijker dan een dadelijke oorlog, dewijl dezelve gelegenheid gaf tot heimelijke wreedheden, wel minder gerucht makende, maar juist daardoor algemeener. Dc Generaal ROCHAMBEAU was, door het lot des oorlogs, tot een bevelhebberfehap geroepen, Waarvoor hij, niettegenflaande de plaatfelijke en natuurkundige ervarenis, welke men wel in * hem heeft willen crkennen, op verre na niet bekwaam was, en waarvoor misfchien de voortreffelijkfte begaafdheden niet berekend zou- er gerucht makende, maar juist daardoor algemeener. Dc Generaal ROCHAMBEAU was, door het lot des oorlogs, tot een bevelhebberfehap geroepen, Waarvoor hij, niettegenflaande de plaatfelijke en natuurkundige ervarenis, welke men wel in * hem heeft willen crkennen, op verre na niet bekwaam was, en waarvoor misfchien de voortreffelijkfte begaafdheden niet berekend zou- --- Page 193 --- LAND DER ZWARTEN. 171 zouden geweest zijn. In den aanvang der HOOFDST. V. onderneming had hij cen' zeer ondergefchikten rang bekleed, Wanneer men zijn 1803. belang in de zaak als cen landeigenaar in aanmerking neemt, en hct was flechts aan den dood zijner opperhoofden, dat hij zijne tegenwoordige aanftclling had te danken. Hij leide geene begeerte aan den dag, om het ftelfel (indien het ZOO hecten mogt), waarnaar de oorlog gevoerd was, te veranderen; noch gaf hij blijk van eenige bekwaamheid, om cr iets aan te verbeteren. Den 4den van Maart ontving de Franfche fhaatsdienaar der volkplantingen eene kennisgeving van dennieuwen Kapitein-Geucradl, zonder ccnig ander berigt van aanbelang, dat men, na de aankomst van nog vier duizend man troepen, welke verwacht werden, de krijgsbedrijven weder aanvallenderwijze zotL kunnen beginnen. De zwarten integendeel ontvingen, gedurende al den tijd van dezen onheilfpellenden filftand, van allc kanten verfterkingen, onder het belcid van DESSALINES, die cenparig tot, Generaal en Chef benoemd was, 2 en befloten had den oorlog mct wakkerheid ten cinde te brengen. Te dien --- Page 194 --- 172 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST, dien cinde verzamelden zij cenc aanzienlijke V. magt in de vlakte van de Kaap, hetwelk, 1803. door ROCHAMBEAU opgemerkt zijnde, hem bewoog om zijne trocpen van alle andere punten op te ontbieden; en onverwachts kwamen beide legers in eenen ftand, waarin zij gereed waren tot een' algemeenen veldilag. Dit was de bedoeling van gecne der partijen; weshalve DESSALINES zijnc onfiuimige zwarten terug hield, en de Franfche krijgsbenden zich vereenigden om Kaap François tc verfterken. Na dat er Gevecht in den omtrek van Acul verfeheidene fchervandeul. mutfelingen waren voorgevallen, kwam RoCHAMBEAU cindelijk tot het befluit, om een gevecht tc wagen, waartoe hij menige om(landigheden in zijn voordecl had. De troepen, tot dit gevecht uitgekozen, waren wederzijds op twee naburige Mor- #12S verwonderlik wel geplantst: de eer- (*) Dit woord, in de Franfche Provincien gebruikelijk, hetwelk in de openlijke gelprekken over den corlog in St. Doiingo een kunstwoord geworden is, meent de fchrijver dat hoogten beteekent, door onderfehcidene bergen gevormd, dic door vermekelijke vlkten van elkander gefcheiden, en welke in groote menigre op het ciland gevonden worden, ijds op twee naburige Mor- #12S verwonderlik wel geplantst: de eer- (*) Dit woord, in de Franfche Provincien gebruikelijk, hetwelk in de openlijke gelprekken over den corlog in St. Doiingo een kunstwoord geworden is, meent de fchrijver dat hoogten beteekent, door onderfehcidene bergen gevormd, dic door vermekelijke vlkten van elkander gefcheiden, en welke in groote menigre op het ciland gevonden worden, --- Page 195 --- LAND DER ZWARTEN. 173 ecrfte bewéging was ongelukkig voor de IIOOFDST. Franfchen, dewijl cen aanzienlijke hoop V. volks, op marsch gegaan zijnde om cenen 1803. van de vleugels te verfterken, omfingeld en in de legerplaats der zwarten gedreven werd. ROCHANBEAU begon den aanval met onftuimigheid , en de zwarten deinsden eenen tijd lang terng : maar toen hij zijn voordeel poogde tc vervolgen, dreven zij hem met verlies terug; waarmede de dag ten einde liep. Toen de Franfchen door de linic der zwarten heen braken, hadden zij een aantal gevangenen bckomen; en op deze befloten zij de wraak te doen nederkomen, die hun in het gevecht mislukt was. Of dit befluit voortkwame uit het denkbeeld, dat dat gedeclte van den vleugel des Franfchen legers, hetwelk afgefneden was, ontwijfelbaar reeds zonder genade was opgeofferd, dan of het uit de kwalijkberadene ftaatkunde van verdelging ontftonde, kan hier niet beflist worden: maar de ongelukkige flagtoffers werden, zonder ecnige de minfte bedenking uit hoofde van hunne cigene, in de legerplaats der zwarten gevangene, manfchappen, onmiddellijk ter dood gebragt. Dewijl men geene zorg o8 droeg, --- Page 196 --- 174 ST. DOMINGO, OF IIET .HooFDST, V. droeg, om hun met zekerheid het leven benemen, bleven er velen den te 1803. nacht door in cenen flaat gehcelen van op het veld liggen, wier verminking luid gekerm en gegil genoeg waren, om op een' wijden affland rondom de plaats gehoord te den, en het gehecle land met worsan Tergelling de vullen. Zoo dra de ijzing tc verwrecdheid ten hiervan kennis bevelhebber der zwarder Frankreeg, kon hii, hocftipfchen het door telijk men tot nog toc den leger den grondregel van der zwarmenschlievenden ten. TOUSsAINT, geene wedervergelding te docn, gevolgd had, zich daar nict langer van onthouden:. deed oogenblikkclijk cene hij menigte galgen oprigten, koos uit zijne Ofliciers uit, vulde het gevangenen de ontbrekende met gemeenen aan, en hing getal aanbreken hen, met het van den dag, in onderfcheidene kwartieren op, in het gezigt van. de legerplaats der Franfehen, welke zich daar nier mede durfden bemoeijen. de zwarten Daarop fiortten met de verbazendfte onverfehrokkenheid en geregeldfte orde van hunne bergen af, tastten de legerplaats zelve aan, wierpen de gehcele linie overhoop, en dreven de Franfche onder de wallen kriigsmage tot dige van Kaap Frangois. Zulk ieren op, in het gezigt van. de legerplaats der Franfehen, welke zich daar nier mede durfden bemoeijen. de zwarten Daarop fiortten met de verbazendfte onverfehrokkenheid en geregeldfte orde van hunne bergen af, tastten de legerplaats zelve aan, wierpen de gehcele linie overhoop, en dreven de Franfche onder de wallen kriigsmage tot dige van Kaap Frangois. Zulk --- Page 197 --- PL.VII. - a Wiaak doorhet leger Tantels hun door de Franichen derzwartm genomen van de wreedheden, aangedamn. --- Page 198 --- --- Page 199 --- LAND DER ZWARTEN. 175 Zulk eene vergelding verkrecg deze bloed- HOoFDST, dorftige maatregel, eene vergelding, waarV. van de billijkheid, hoc zeer betreurens- 1803. waardig zij ook is, niet in twijfel kan getrokken, worden. Gedurende de laatite maanden namen de dobberende flaatkundige zaken van Europa, welke nog nooit gemist hadden ecnige verandering in dit ongelukkige ciland te wege te brengen, wederom eenen kcer, en de vrede, die in den Britfchen raad niet ongepast 29 eene proef van vrede 29 genocmd was, had een einde genomen. In het midden der volgende maand Mci was de oorlog tusfchen Grootbritranje cn Frankrijk hervat, waarop iedere mogendhcid hare aandacht wendde naar die punten van den vijand, waar dezclve meest kwetsbaar was, en de ecrstgenoemde derhalve natuurlijk op de krijgsmagt in St. Domingo het oog flocg. Ten tijde, tocn dit nieuws den bevclhebbers in hunne onderfcheidene posten ter ooren kwam, had ROCHANBEAU zijn hbofdkwartier fints ecnigen tijd onveranderlijk aan de Kaap gevestigd, cn DESSALINES het land rondom de flad ZOO voikomen bezet, dat --- Page 200 --- 176 ST. DOMINGO, or IET HOoFDST. -dat de Franfehe grenzen tot binnen twcc V. (Engeifehe) mijlen- rondom de Kaap be1803. paald waren. Naar gelang hunne magt verminderde, nain hunne woeste wreedheid toc, waarin blijkbaar het oogmerk doorRraalde, Oiil het geflacht der blanken door al de Antillifche cilanden in' verfocijing tc brengen; want cr werden geenc middelen, hoe buitenfporig ook, onbeprocfd gelaten, om dei vijand tc befchadigen. Niet tcvreden met het gebruiken van ccn aanzienGebruik bloed- lijk getal bloedhonden (waarvan zij cenige ran londen. uit het Spaanfehe gedeclte des eilands, maar de meeste van Kuba, gelregen hadden), welke zij afzonden or jage tc maken op de kleine benden, dic, op verkenning uitgezonden, zich wel cens binnen hunne linien waagden: maar als men deze gevangen kreeg (de pen aarzelt tegen de taak om het te bafchrijven!) wierp men hen aan deze beesten, minder wocst en- redeloos dan derzelver barbaarfehe meesters 7 voor, om levende tc worden verflonden! Al de kunftenarijen, welke: het vernuft, in dezen erger dan onbefehnaftheid, verzinnen kon onder een volk, dat deze dieren onophoudelijk tot ceile zelden geziene blocd- vangen kreeg (de pen aarzelt tegen de taak om het te bafchrijven!) wierp men hen aan deze beesten, minder wocst en- redeloos dan derzelver barbaarfehe meesters 7 voor, om levende tc worden verflonden! Al de kunftenarijen, welke: het vernuft, in dezen erger dan onbefehnaftheid, verzinnen kon onder een volk, dat deze dieren onophoudelijk tot ceile zelden geziene blocd- --- Page 201 --- a PL. VIIL. NAN - Blniloaden,d dic eene zwarte fawilic ies in debosichen overvallen. --- Page 202 --- --- Page 203 --- LAND DER ZIVARTEN. 177 blocddoriligheid aanhitfte, : - werden cr HOOrDST, V. aangewend om hen voor de zwarten verfchrikkelijker in den oorlog te maken. 1803. Zoo ver gaat de bedorvenheid van het menfehclijke hart, onder eenen drang van omftandigheden. In weerwil van menigvuldige verliczen, met de verfchrikkelijkite omflandighedem vergezeld, welker bloot verhaal genoegzaam zijn zou om het bloed van den lezer in de aderen te doen ftollen, volhardde DESSALINES mct de ftad ingefloten tc houden, en vond hij gelegenheid, om den Franfchen meer en mecr de middelen te bcnemen, tot het doen van cenigerlei krijgsbedrijven, ZOO wel van verdediging als befchadiging. Zoo dra er in Julij cen En-. gelsch Esquader op de kust ontdckt werd, zond hij gemeenfchappelijk met CHRISTOPHE cenc vredevlag daarheen, met een voorftel om gezamenlijk de Franfchen tc beftrijden, en, in geval zulks aangenomen werd, eenigen onderftand van krijgs- of mondbehoeften te vragen. Het is waarfchijnlijk, dat dit verzoek tevens met een berigt van de wreedheden der Franfchen vergezeld ging; want kort daarna verfcheen Cr een II. DEEL. M Es- --- Page 204 --- 178 Sr. DOMINGO, OF HET HoorDST. Esquader, onder bevel van eenen ComV. modore, hetwelk Kaap Prançois in de 1803. volgende maand van den zeekant infloot; waarop ROCHANIBEAU weldra den Commodore begon te ondertasten omtrent de voorwaarden, waarop de Franfche troepen zich zouden kunnen overgeven. Omtrent dezen tijd fchenen de Franfche zaken ZOO hagchelijk te flaan, datJeRONINUS BONAPARTE, broeder des Eerften Confuls, die tot hier toe (met wat nut is onbekend) gebleven was, het eiland verliet, en te Daltimore, op het vaste land van Amerika, aanlandde; cen jongeling, meer begecrig naar onderfcheiding in de fatfoenlijke wereld, dan naar oorlog, en meer berckend voor de genoegens van het leven, dan voor deszelfs hagchelijke bemocijingen De Onder andere karaktertrekken van dezôn jongen man was ook dit, dat hij zich met veel moeite, en misfchien niet zonder bedrog, had mcester gemaakt vanl een Londensch tijtuig, aan cen? Engelfehen koopman op het ciland tocbehoorende; hetwelk hij op eene zonderling buitenfporige wijze gebruikte in de fad, waar hij naar toe verhuisd was, terwijl de boedelredders van den eigennar den weg van regten infloegen, om de waarde van hetzelve weder te krijgen. dat hij zich met veel moeite, en misfchien niet zonder bedrog, had mcester gemaakt vanl een Londensch tijtuig, aan cen? Engelfehen koopman op het ciland tocbehoorende; hetwelk hij op eene zonderling buitenfporige wijze gebruikte in de fad, waar hij naar toe verhuisd was, terwijl de boedelredders van den eigennar den weg van regten infloegen, om de waarde van hetzelve weder te krijgen. --- Page 205 --- LAND DER ZWARTEN, 179 De Franfche zaken bleven al achteruit IIOOFDST. gaande, terwijl met elkc verandering de V. zwarigheden flechts toenamen, en men in- 1803. tusfchen mct hetzelfde fchandelijke gebruik van de wreedfte maatregelen voortvoer; tot dat ROCHAMBEAU eindelijk alle andere cer en uitzigten varen liet, behalve die van de Kaapfad in zijn bezit te houden, en dezelve, door alle mogelijke middelen, welke menfehelijke kunst verzinnen of annwenden kon, te verfterken. In ecnen brief van den 29ften van October merkt hij aan: dat 22 er nog eenige verdienfte is in het 27 verdedigen van cene verwoeste volkplan2> ting tegen een? burgerlijken oorlog aan 2> de eene zijde, en een' buitenlandfchen 22 vijand aan de andere." Tot zulk cenen toefland vonden zich de hoofdbelciders eener onderneming gebragt, welke het Franfche volk met de hecrlijkftc uitzigten gevleid, - de mogendheden van Europa deelneming ingeboezemd, 11 cn de eigenlicfde van iederen Generaal, die door zijne"betrekkingen bij dezelve werd in dienst gefteld, gevoed had. Dewijl de zegevierende zwarten inmiddels onophoudelijk met verfterkingen tot de vlakM 2 te --- Page 206 --- 180 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. tc der Kaap inftroomden, befloot DESSAV. LINES de flad aan tc tasten, en nam zij1803. nc maatregelen tc dien cinde. Er daalde cen fterke hoop van dc Morne du Cap neder, trok de buitenfte linien en verfcheidenc blokhuizen door, waarop cen fcherp gevecht volgde, en zij tocbercidfelen maakten om de flad binnen zes en dertig uren formenderhand in te nemen. ROCHAMBEAU, cer het te laat was, overwegende, dat de zwarten nict tc wederftaan waren, en op billijke gronden verwachtende, dat alleman over de kling zou moeten fpringen, bood artikelen van verdrag aan, welke, tot cer van den Generaal der zwarten, met achterftelling der zucht, om wraak te nemen van der Franfchen gedrag, door denzelven werden aangenomen, en waarin hij hun tien dagen toeftond, om in hunne cigen fchepen, met kriigscer en al hunne bijzondere cigendommen, de flad, en daarmede het gehecle ciland, tc ontruimen, alles Jatende in den ftant waarin hct was, en hunne zieken aan de zorg der zwarten toevertrouwende cen voorbceld van tocgeef- (") Zie het Aanhangfel. door denzelven werden aangenomen, en waarin hij hun tien dagen toeftond, om in hunne cigen fchepen, met kriigscer en al hunne bijzondere cigendommen, de flad, en daarmede het gehecle ciland, tc ontruimen, alles Jatende in den ftant waarin hct was, en hunne zieken aan de zorg der zwarten toevertrouwende cen voorbceld van tocgeef- (") Zie het Aanhangfel. --- Page 207 --- LAND DER ZWARTEN. 181 geeflijkheid cn cdeimocdigheid, waarvan HOOFDST. V. maar zelden eene wederga gevonden wordt in dc jaarbocken der oude of hedendang- 1803. fche gefchiedenis. Schoon hct Britfche vlootdcel onder den Commodore LORING, dat zijnen post voor Kaap Francois op den duur inhicld, op het aanzock der zwarten geen ftellig verdrag mct dezelve floot, voer het echter voort, derzelver belang cen' onberckenbarcn dicnst te doen, door het bclctten van den toevocr van allerlci verfterkingen en onderftand. Onderrige geworden van de wijze, waarop men in Kacp François, uic hct Spaanfche gedeelte des eilands 9 nog allcrlei voorraad verkrecg, door de zecêngte van Kurakol, welke in den 0OStelijken mond van dc haven der ftad uitkwam, plaatfte het cen fregat in zulk ecnen fland, dat men dicn toevoer kon onderfcheppen, waardoor er in korten tijd dertig kleine fchepen, en onder dic verfcheidene met osfen gcladen 2 genomen werden Dus van zijnen onderfand van de zeezijde beroofd, en zijne gemeenfchap met (") London Gazette, Febr.7, 1804. M 3 - --- Page 208 --- 182 ST. DOMINGO, OF HET HoorDST. met het Jand afgefneden ziende, werd de V. Generaal ROCHAMBEAU cindelijk tot dicn 1803. benaauwden tocfland gebragt, welken hij bij cene latcre gelegenheid in zuike krachtige bewoordingen befchrijft: 92 Bijna ter 22 dood toe geperst, 2 zegt hij, 2> door 22 cen' volftrekten hongernood, en tot dien 29 droevigen flaat gebragt, dat wij de wan22 hopige eifchen van den honger ftiiden, 97 door het opeten van onze paarden, muil27 ezels, ezeis en zclfs onze honden 2 72 Tchoot er, na lang gewacht te hebben, 22 geen ander middel voor onS over, oin 29 de dolken der verwoede negers te ont92 fhappen, dan dat wij ons noodiot aan %9 de zee toevertrouwden Op denzeifden dag, toen hij een verdrag met DESSALINES gefloten, en met denzelven gijzelaars gewisfeld had, vond ROCHAMBEAU goed, cenen Land- en cenen Zeeofficier aan den Engelfchen Cominodore te (*)Op welke," voegt hij er op eene lage wijze bij, 29 wij door de Engelfche roovers genomen WCr99 den." Zie Midavit 4 AUGUSTUS STENSON, taken at Asitbourne in Derbysitire, 012 the erth fFebreary 1804, in welken tijd ROCHANEEAU aldaar krijgsgevangen waS op zijn woord van ecr. AU goed, cenen Land- en cenen Zeeofficier aan den Engelfchen Cominodore te (*)Op welke," voegt hij er op eene lage wijze bij, 29 wij door de Engelfche roovers genomen WCr99 den." Zie Midavit 4 AUGUSTUS STENSON, taken at Asitbourne in Derbysitire, 012 the erth fFebreary 1804, in welken tijd ROCHANEEAU aldaar krijgsgevangen waS op zijn woord van ecr. --- Page 209 --- a P - - A LAND DER ZWARTEN. 183 te zenden, om te handelen over artikelen HOOFDST, ter ontruiming van de Kaap, met eene V. ontveinzing onteercude voor den geringflen 1803. bevelhebber. Deze waren de Generaal Bové en de kapitein BARNE, Zij ftelden voor. 2 dat de Generaal ROCHANBEAU zijue lifvachten, ten getalle van omtrent en vijf honderd man, in twee fchepen, den Surveillant en den Cerf, naar Frankrijk zouden overgevoerd worden, zonder als krligsgevangenen te worden befehouwd, Op dit voorftel, waartoe niets, dan de cdelmoedigheid, welke zij ZOO onlangs hadden ondervonden, cenigen grond kon ven, gaf de Commodore LORING gegerend een weiantwoord, en zond tevens den kapirein Moss van de Défirée, met uiterfte voorwaarden. Deze zijne waren eene onbepaalde overgaaf, - dat de Franfche Officieren en troepen, die gezond waren, naar Jamaika, en de zieke naar Frankrijk en Amerika zouden vertrekken, mits dat er borgtogt gefteld werd voor de fchepen waarmede zij weggebrage werden, en dat het dén blanken inwoneren der Kaap niet zou vrijflaan zich naar Jamaika te begeveri. M 4 Op --- Page 210 --- 184 Sr. DOMINGO, OF IIET IlOorDST. Op deze opening gaf de Generaal RoV. CHAMBEAU het volgende antwoord: 1303. 2> De Generaal en Chef des legers van St. Domingo aan den Commodore LORING, enz. ens. 29 Mijn heer! 9> Ik heb den bricf, welken gij mij de cer deedt mij te zenden, wel ontvangen. Dewijl uwe voorftellen ondannemelijk ziju. 2 moct ik lI verzocken, den vorigen brief aan te merken als niet bij u ontvangen. >2 Ik hcb de cer tc zijn cnz. 22 D. ROCHAIBEAU." De Franfche Generaal vleide zich cene gunflige gelegenheid te zullen vinden, om uit de Kaap te ontfnappen; en dicnvolgens onthield hij zich van alle verdere gemeenfchap, terwijl hij het verdrag, hetwelk hij met DESSALINES had gefloren, nog voor de Engelfchen verborgen hield: doch zij waren tc waakzaam om hem zijn oogmerk tc laten bereiken. Den cb de cer tc zijn cnz. 22 D. ROCHAIBEAU." De Franfche Generaal vleide zich cene gunflige gelegenheid te zullen vinden, om uit de Kaap te ontfnappen; en dicnvolgens onthield hij zich van alle verdere gemeenfchap, terwijl hij het verdrag, hetwelk hij met DESSALINES had gefloren, nog voor de Engelfchen verborgen hield: doch zij waren tc waakzaam om hem zijn oogmerk tc laten bereiken. Den --- Page 211 --- LAND DER ZWARTEN. 185 Den 2den van December cischte de kapi- IOOFDST. V. rein LORING den Drigaue-GemeraalNOAILLES, die zich nog ongemocid in cenc foort 1803. van afzonderlijk bevelhebberfchap op de Moelje handhaafde, op om zich over te geven : doch deze wist de onderhandeling, door het gebruiken van dubbelzinnige bewoordingen, tc rekken, en fcheepte zich des nachts, met zijne bezetting, aan boord van zes vaartuigen in, 2 waarvan er vijf den bevelhebber van La Pique in handen vielen, terwijl het zesde, met den Generaal NOAILLES aan boord, ontfhapte, Port-au-Prinee, hetwelk op onderfcheidene tijden allengs ontruimd was, ftond thans onder het bevel van den Divific-Generaal PETION, ecn' zwarten Officier van * ervarenis en bekwaamheid, die in de krijgskundige fchool in Frankrijk eene geregelde opvoeding had genoten: dus kwam St. Domingo wederom gehecl in het bezit van de krijgsmagt der inboorlingen. . Dat gedeclte der troepen, hetwelk met de cerfte bezending aangekomen, cn onder den Generaal KERVERSAN in de Spaanfche hoofdfad was in bezetting gelegd, had zich daar buiten flaat beyonden, om in den ooriog M 5 decl --- Page 212 --- 1S6 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. dcel te nemen, en vergenoegde zich met V. de vertooning tc maken, als of hct de ge1803. meenfchap tusfchen de Franfche en Spaanfche inwoneren, alsmede met het eiland Kuba, beveiligde, 2 waartoe hetzelve genoegzame bezigheid vond in die kleine flaatkundige freken, welke men beter doen zou altijd na te laten, als nadeclig ZOO wel voor het karakter als de belangen van de landen, die dezelve gebruiken. Onmiddellijk na de fchorfing der vijandelijkheden, die het aanzien had van langer te zullen duren dan cenige voorgaandc, begon de Generaal en Chef met de twee Generaals, tusfchen welke het gebied over het ciland nu verdeeld was 2 CHRISTOPHE en CLERVAUX, tc denken aan eene afkondiging van de onafhankelijkheid, en aan de noodzakelijke maatregelen voor de openbare rust. In eene Proclamatie, op den 29ften November door deze drie Officieren uit het hoofdkwartier gedaan, kondigden zij, in naam van het zwarte volk en van dat van de kleur, de ALGEMEENE VRIJHEID af, en noodigden alle landeigenaars, die gedurende den krijg gevluge waren, om terug tc keercn, ZOO zij zich door hankelijkheid, en aan de noodzakelijke maatregelen voor de openbare rust. In eene Proclamatie, op den 29ften November door deze drie Officieren uit het hoofdkwartier gedaan, kondigden zij, in naam van het zwarte volk en van dat van de kleur, de ALGEMEENE VRIJHEID af, en noodigden alle landeigenaars, die gedurende den krijg gevluge waren, om terug tc keercn, ZOO zij zich door --- Page 213 --- LAND DER ZWARTEN. 187 door geene wreede behandeling van hunne HOOFDST. V. onderhoorigen gchaat gemaakt, of hunne gezindheid aan den dag gelegd hadden, 2 1803. om de flavernij te doen voortduren; tevens crkennende, dat denzulken, welke eene tegenovergeftelde denkwijs waren toegedaan, gecne befcherming kon beloofd worden; en dat er voor de krijgslieden, welke zich in cenige volgende onderneming gebruiken lieten, geene genade zou te wachten zijn. Zij gaven hunne afkeuring te kennen van, en ecnige verontfehuldiging voor, de wreedheden, die in alle landen het gevolg zijn van burgerlijke onlusten; en felden voor, een nieuw fclfel van regering, op den grondflag van regrvaardigheid gebouwd, in St. Domingo in te vocren Met de uitvoering van doze voorftellen, cn voorbereidfelen voor de herftelling van den flaat varr vrede in het ciland, liep het jaar 1803 ten cindc. Naauwelijks zal hct geloofd worden, dat men in deze hartftreelende bemoeijing, om orde in plaats van de uiterfte verwarring te herftellen, eene gefladige omzigtigheid van nooden had, tegen (*) Zie het Aanhngfel, --- Page 214 --- 188 ST. DOMINGO, OF HET ITOOFDST. gen cenige verdwaasde lieden, dic, aan de V. Kaap gebleven, zich nog vleiden met de 1803. hoop, om de oude faatsregeling en het ftclfel van flavernij weder in te voeren. De Engelfche Commodore, niets mcer van den' Generaal ROCHANDEAU hoorende, fchoon hij door DESSALINES van het geflotene verdrag had berigt gekregen, en geenerlei beweging befpeurende, gaf, toen de bepaalde tijd bijna was verftreken, in cenen brief aan den laatstgemelden Generaal, zijnc hoop te kennen, dat er geene verandering in het verdrag zou plaats grijpen, en zijn verlangen om eenige lootfen te mogen hebben, ten cinde een gedcelte van zijn Esquader in de haven tç brengen, Çn de fchepen in bezit te nemen. Hij ontving het volgende antwoord: 99 Va- lei beweging befpeurende, gaf, toen de bepaalde tijd bijna was verftreken, in cenen brief aan den laatstgemelden Generaal, zijnc hoop te kennen, dat er geene verandering in het verdrag zou plaats grijpen, en zijn verlangen om eenige lootfen te mogen hebben, ten cinde een gedcelte van zijn Esquader in de haven tç brengen, Çn de fchepen in bezit te nemen. Hij ontving het volgende antwoord: 99 Va- --- Page 215 --- LAND DER ZWARTEN. 189 2> VRIHEID or DoOD! IloOFDST. V. 29 De Commandant cn Chef van 1803. de krijgsmagt der inboorlingen Gan den Commodore LORING, enz. enz. 27 Mijn heer! 27 Ik beken uwen brief ontvangen te hebben ; en gij moogt u verzekerd houden, dat mijne gezindheid te uwen aanzien, en tegen den Gomoras/Rocisomneat, onveranderlijk is. Morgen ochtend zal ik aan het hoofd mijns legers de Kaap in bezit nemen. Het moeit mij zeer, dat ik u de lootfen, welke gij begeert, nict kan toezenden. Ik onderftel, dat gij dezelve niet zult van nooden hebben, dewijl ik de Franfche fehepen noodzaken zal om de reede te verlaten; en dan zult gij met dezclve kunnen doen, hetgeen u goeddunkt. 79 Ik heb de eer te zijn enz. enz. 22 DESSALINES." Den --- Page 216 --- 190 Sr. DOMINGO, OF HET HoorDsT. Den goften woeijen de ilaggen der zwarV. ten van al de forten, herwelk den Com1803. modore LORING bewoog 2 om kapitein BLIGII naar den zwarten Generaal te zenden, om naar de omflandigheden dezer omkeering te vernemen:. deze ontmoctte 2 bij het inkomen van de haven, 2 den kapitein BARRE, die hem dringend verzocht aan boord van den Surveillant te komen, en een verdrag met de Franfchen te fluiten, om hen onder de befcherming van de Engelfche vlag te brengen, dewijl de zwarten gedreigd hadden, hen met glocijende kogeis in den grond te boren, omdat de artikelen van het verdrag, ten aanzien van den tijd, niet waren nagekomen. Hij gaf hier gehoor aan, en na dat men de artikelen had opgefteld, waarin de Engelfchen, hen met dezelfde grootmoedigheid behandelende, weike zij reeds van de zwarten hadden ondervonden, hun tocftonden onder Franfche vlaggen de haven uit te zeilen, en de volle icag af tc fchieten, voor dat zij zich overgaven, + ging kapitcin BLIGH heen, om den zwarten Generaal berigt te geven van het geflotene verdrag, en hem te verzocken, dat hij zich van fchie- had opgefteld, waarin de Engelfchen, hen met dezelfde grootmoedigheid behandelende, weike zij reeds van de zwarten hadden ondervonden, hun tocftonden onder Franfche vlaggen de haven uit te zeilen, en de volle icag af tc fchieten, voor dat zij zich overgaven, + ging kapitcin BLIGH heen, om den zwarten Generaal berigt te geven van het geflotene verdrag, en hem te verzocken, dat hij zich van fchie- --- Page 217 --- LAND DER ZWARTEN. I9I P fchicten zou onthouden, tot dat de wind, HOOFDST. dic tocn volftrekt tegen was, ganftig zijn V. zou om hen te doen vertrekken. Met veel 1803. moeite verkreeg men zijne toeflemming. De krijgsmagt, welke de Commodore LORING gevangen kreeg, bedroeg acht duizend man, benevens de fchepen, beftaande in drie fregatten en zeventien koopvaarders: zij werden alle naar Jamaika gebragt, van waar de Admiraal DuckWORTH onmiddellijk den GeneraalROCHAMBEAU, en de voornaamite Oflicieren, die in deszelfs vertrouwen ftonden, naar Engeland zond Met het nieuwe jaar werd er een nieuwe 1804. naam, en eene nieuwe flaatsregeling aan Ilet eiland herneems St. Domingo gegeven. Alle merkteekenen sijnen OMden naan van deszelfs laatften toefland wenfchende Hayti, uit (") De woorden van dien Officier zijn: 22 Ik zend 99 een vaartuig van oorlog naar Engeland, met den >> Generaa! ROCHAMBEAU en die Officieren, welke >> men zegt, dat declgenooten zijner wreedheid azn de >> Kaap geweest zijn." London Gazette, Febr. 7: Letter of Sir J. T. DUCKWORTH. Zij landden den derden van Februarij te Portsmiouth ann, en werden daar- - na op hon woord van eer naar het binnenfte des lands gezonden. Zie het Aanhangfel, --- Page 218 --- 192 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST. uit te wisfchen, befloten de opperhoofden, V. die deszelfs vrijheid bewerkt hadden, met 1804. de voormalige eenvoudigheid der regering ook deszelfs alouden naam te herftellen. Van de gebreken zijner al te ligtgeloovige landslieden bewust, en wetende, dat niets dan de hechtfte verlterking hunner gehecle magt de voordeelen, wclke zij bekomen hadden, kon bchouden, benoemde DESSALINES den ecrften dag des jaars tot het af-. leggen ecner plegtige verklaring van haat tegen de Franfche regering, en eencr afzwering van alle denkbeelden van landverovering en vergrooting. Dc uitdrukkingen van deze verklaring van censgezindheid zijn verfchrikkelijk; het volk leide dezelve af met zulk cene gcestdrift als hij verlangde; en zij werd door geheel Hayti afgekondigd. 22 Het is niet genocg," 99 zegt hij, >2 de 2> barbaren uit uIW land gedreven te hcb- >> ben, die hetzelve twee eeuwen lang met 3, bloed bevlekten. Het is niet genocg, > de partijfchappen bedwongen tc hebben, 27 die, elkander bij beurten opvolgende, 22 net een flikkerend bceld der vrijhcid, 22 hetwelk Frankrijk haar voor de oogen 92 hicld, ti afgekondigd. 22 Het is niet genocg," 99 zegt hij, >2 de 2> barbaren uit uIW land gedreven te hcb- >> ben, die hetzelve twee eeuwen lang met 3, bloed bevlekten. Het is niet genocg, > de partijfchappen bedwongen tc hebben, 27 die, elkander bij beurten opvolgende, 22 net een flikkerend bceld der vrijhcid, 22 hetwelk Frankrijk haar voor de oogen 92 hicld, --- Page 219 --- a 2 a - - LAND DER ZWARTEN. 5, hicld, kortswijlden. Het is noodzake- HOOFDST, 22 lijk geworden 2 door cen laatst bedrijf V. >> van Nationaal gezag het rijk der vrijheid 1804. >9 voor altijd te bevestigen in het land, 22 herwelk ons zag geboren worden De waarheid dezer verklaring dra met der daad werd welbevestigd door de rijen en listen dier ongelukkige kuipehunnen lieden, die eigendom in" het eiland hadden behouden, en die, in pijt vari de gisting in de gemoederen van het algemeen, welke ieder voorval duidelijk doorfiraalde, bij afftand konden doen van geenen ontwerpen van vergrooting en opklimming tot gezag; en van welke fommige Zoo onvoorzigtig dat zij de honden, die zulk een' waren, ken haat veroorzaakt doodelijden. Zelfs hadden, nog behielwas de.ondervinding niet genoegzaam, om hen zich ftil te doen houden; en zij, welke men naauwelijks kon verwachten, dat door de geftrengite omzigtigheid voor de woede der wraak zouden beveiligd worden, deden het nog allerminst. De zwarten op hunne beurt zagen, misfchien zonder behoorlijke onderfcheiding, in () Zie het Aanhang(el, II. DEEL. N --- Page 220 --- - 194 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. in iederen Franschman V. eenen dus wederkeerig elkander afitoorende, dwingeland; 1804. er geene vriendfchap tusfchen hen kon verwacht worden. Een der eerfte burgerlijke den zwarten Gouverneur doet de bedrijven van denkwijze, waardoor hij tot dezelve moet aangedreven zijn, groote cer aan. Het had zijnen oorfprong in de volgende omflandigheden. In de vroege landverlatingen hadden verfcheidene rijke landeigenaars, ter voldoening van hunne praal- en eerzucht, eene menigte van hunne zwarte huisfelijke bedienden medegenomen : toen deze lieden naderhand geene gelden of inkomften van hunne landgoederen meer ontvingen, en buiten ftaat gernakten, om eenen ftoct van dienaren te houden, lieten zij dezelve onder verfcheidene voorwendfels gaan; andere zwarten waren, gedurende de zwaaijing van verfcheidene tijfehappen, parvrijwillig uit het land verhuisd, en daardoor in armocde vervallen; beiden de middelen ontbraken, terwijl om naarl hun eigen land terug te keeren. Er werd de volgende afkondiging gedaan, die, daar zij uit geen flaatkundig inzigt kan voortgekomen zijn, maar cen zuiver uitvloeifel was van els gaan; andere zwarten waren, gedurende de zwaaijing van verfcheidene tijfehappen, parvrijwillig uit het land verhuisd, en daardoor in armocde vervallen; beiden de middelen ontbraken, terwijl om naarl hun eigen land terug te keeren. Er werd de volgende afkondiging gedaan, die, daar zij uit geen flaatkundig inzigt kan voortgekomen zijn, maar cen zuiver uitvloeifel was van --- Page 221 --- LAND DER ZWARTEN, 195 van menschlievendheid, door oudere ftaten IlOOFDST. verdient nagevolgd te worden. V. -, 1804. >> VRIJHEID OF DOOD! 92 REGERING VAN'HAYTI, 99 Hoofdkwartier, 14 Jan., het eerfte jaar der onafhano kelijkheid van Hayti. 99 De Gouverneur Generaal, overwegende, dat er een groot aantal ingeborene zwarten en lieden van de kleur, in de Vereenigde Staten van Amerika, cen ellendig leven leiden, bij gebrek van middelen om terug te keeren; 97 Befluit, 27 Dat aan de kapiteinen van Amerikaanfche fchepen zal toegeftaan worden de fom van veertig Dollars voor iederen perfoon, welken zij-aan dit land zullen teruggeven. Hij gelast, dat dit befuit gedrukt, afgekondigd en aangeplakt, en dac er zonder verwijl eene kopij van hetzelve aan het N 2 Con- --- Page 222 --- 196 ST. DOMINGO, OF HET HoorDsT. Congres der Verecnigde Staten zal toegeV. zonden worden. 1904. 2> Door den Gouyerneur Generaal DESSALINES." Gedurende den tijd, in welken hij zich met deze aangename bezorging bezig hield, waren cr andere van cenen mocijelijkent aard, die zijne aandacht tot zich riepen. Er waren nog een aantal lieden in de onderfcheidene fteden van het eiland overgebleven 2 die alle partijfchappen tot een' fpeelbal verftrekt, en wier neigingen en baatzucht hen altijd gedreven hadden, tot het aanftoken van misnocgen, en hct zaaijen van de zaden der wederfpannigheid. Noodzakelijk was het voor de openbare rust 2 dat deze zendelingen werden uitgerocid, en ware de uitdrijving, zonder bloeddorftige maatregelen, niet verder gegaan, ZOO zou het waarfchijnlijk voor alle partijen beter geweest zijn. Het cerfte ftuk, hetwelk nu op openbaar gezag in hct licht verfchecn, was de afkondiging van een uittrekfel uit het verflag van de handelingen der regering over oodzakelijk was het voor de openbare rust 2 dat deze zendelingen werden uitgerocid, en ware de uitdrijving, zonder bloeddorftige maatregelen, niet verder gegaan, ZOO zou het waarfchijnlijk voor alle partijen beter geweest zijn. Het cerfte ftuk, hetwelk nu op openbaar gezag in hct licht verfchecn, was de afkondiging van een uittrekfel uit het verflag van de handelingen der regering over --- Page 223 --- C4 a - LAND DER ZWARTEN. over dit onderwerp. Iletzelve luidde als volgt: IIOOFDST, V. 1804. 99 Uittrekfal uit de gehcime raadplegingen der regering van het ciland Hayti, 2, VRIJHEID, ONAFHANKELIJRHEID OF DOOD! 22 De Goaverneur Generaal, de, dac er nog in het eiland overwegenfonen zijn Hayti perovergebleven, dic, het zij door hunne misdadige gefchriften, of door hunne bloeddorftige aantijgingen, mede het hunne hebben toegebragt tot het verdrinken , verflikken, 2 flagten 2 ophangen en doodfchieten van meer, dan zestig duizend onzer-broederen, onder de onmenfehelijke regeringen van LE CLERC en ROCUANBEAU; overwegende , dat iedercen, die de menfchclijke natuur onteerd heeft, door zich, mer geestdrift tot het lage bedrijf van aanbrenger en beul te laten gebruiken, moordenaars behoort met der gelijk gefteld, en zonaarzeling aan het zwaard der heid geregtigovergegeven te worden; - befluit, als volgr: N 3 7> I, S --- Page 224 --- 198 Sr. DOMINGO, OF HET HOOFDST 99 I. Iedere bevelhebber eener Divifie V. zal binnen zijn regtsgebied doen gevangen 1804. nemen alle zulke perfonen, die bekend zijn of zullen worden, als dadelijk deel genomen te hebben in de onderfcheidene moorden en flagringen, door LE CLERC of RoCHAMBEAU bevolen, enz. 22 2. Voor dat men tot het gevangennemen van eenigen perfoon overgaat, bevelen wij (dewijl het dikwerf gebeurt, dat menigeen, die onder de hevigfte verdenking ligt, nogtans onfchuldig is), dat iedere bevelhebber alle noodige nafporingen zal doen, tot het inwinnen van bewijzen, en bovenal, dat hij met waarachtige en echte berigten geenszins verwarren zal die aanbrengingen 2 welke maar al te dikwijls door haat of nijd worden ingegeven. 99 3- De namen en toenamen van. alle ter dood gebragte perfonen zullen opgefehreven, en aan den Generaal en Chef worden toegezonden, die dezelve openlijk bekend zal maken. Deze maatregel wordt genomen, ten einde de natien der wereld te onderrigten, dat, hoewel wij eenc fchuilplaats en befcherming verleenen aan allen, die opregt en vriendelijk met ons handelen, - ijd worden ingegeven. 99 3- De namen en toenamen van. alle ter dood gebragte perfonen zullen opgefehreven, en aan den Generaal en Chef worden toegezonden, die dezelve openlijk bekend zal maken. Deze maatregel wordt genomen, ten einde de natien der wereld te onderrigten, dat, hoewel wij eenc fchuilplaats en befcherming verleenen aan allen, die opregt en vriendelijk met ons handelen, - --- Page 225 --- -a LAND DER ZWARTEN, len, niets integendeel onze wraak immer HOOFDST, zal afwenden van die moordenaren, die V. vermaak gefchept hebben in zich te baden 1804. in het bloed der onfechuldige kinderen van Hayti, 22 4. Iedere bevelhebber, die, met verfimading van de bevelen en den onveranderlijken wil der regering, aan zijne eerzucht, zijnen hant of eenigen anderen hartstoge iemand zal opoffereren, wiens fchuld niet vooraf wel bevestigd en bewezen zal dezelfde ftraf ondergaan, welke ware, deze wijze zal hebben hij op uitgeoefend; en de goederen van iederen zoodanigen vaardigen Officier zullen verbeurd verklgard onregtworden, voor de eene helft ten. voordeele van de regering 2 en voor de andere ten behoeve van de nabeftaanden van zulk een onfchuldig flagtoffer, ZOO die zich, ten tijde van deszelfs dood, op het eiland bevonden. (Gereckend) 22 DESSALINES. 22 Voor echte kopij B. AIME, Secretaris. 22 Gedaan in herhooflikwartier, 22 Febr.". N 4 Ten --- Page 226 --- 200 ST. DOMINGO, OF HET IloOFDST. Ten cinde den Generaal en Chef 'in ftaat V. te ftellen, om dc verfchcidene werkzaan1804. heden der wetgeving met dien nadruk en wakkerhcid uit te voeren, welke de moeijelijkheid der tijden vereischte, werd er in de raadplegende vergadering, die in de maand April harc zitting hield, befloten, Desfalincs DESSALINES met den post van Gouverneur Gotyverneurgedu- gedurende zijn leven te bekleeden, hetrende zijn welk gevolgelijk in het begin van Mei geleven. fchiedde, terwijl hem daarbij de magt werd opgedragen, om vrede tc maken enl zijnen opvolger te benoemen. Op deze wijze ontilaat, in eene zeer volkrijke maatfchappij, het voordcelige ftelfel ecner eenhoôfdige regering, als zich zelf aanprijzende, zonder die frijdige belangen, die hetzelve naderhand omringen, en die beginfelen van partijfchappen, waardoor het verduisterd wordt. Gedurende dit tijdperk gclastte de Franfche regering den Gouverneur van Guadeloupe, alle fchepen van onzijdigen, die naar Hayti voeren, als zeeroovers te bchandelen; welk bevel met cenc geftrengheid 200 befpottelijk als onregtvaardig werd uitgevoerd. Dewijl de Divifie, welke in de en, en die beginfelen van partijfchappen, waardoor het verduisterd wordt. Gedurende dit tijdperk gclastte de Franfche regering den Gouverneur van Guadeloupe, alle fchepen van onzijdigen, die naar Hayti voeren, als zeeroovers te bchandelen; welk bevel met cenc geftrengheid 200 befpottelijk als onregtvaardig werd uitgevoerd. Dewijl de Divifie, welke in de --- Page 227 --- LAND DER ZWARTEN. 20I de fad St. Domingo, werwaarts de, dat men zei- HOorDST. verfterkingen zouden gezonden V. worden, in bezetting gelegd was, in 1804. het geheel in gcen gevecht was nog Erbifrin behalve een weinig fchermutfelingen geweest, de nadst. hare bij Doiningo ontfcheping, ZOO had dezelve minder eene gerindan eenige andere Divifie in het eiland fehe ge Fran- magt, leden; ook hadden de ge- besumfigd allen fchijn Spanjaarden, naar door den blijde met de gelegenheid tot verren af eene verraderlijke handeling, dezelve Rand en on- doordeverderfteund, en met het landbekend gemaakt: raderijder evenwel bleef zij binnen de hoofdflad in- Spaujaar- den. gefloten, zonder magt om voort te rukken, of de nieuwe regering op cenigerlei wijze te kwellen, dan alleen er nog eenige daardoor, dat magt van de Franfehen, onder welk eene gedannte ook, op het eiland bleef. KERVERSAN, die, bij de van de krijgsmagt, het bevel landing vific had, was fints dien over de Dioverleden, tijd reeds lang en de tegenwoordige bevelhebber was FRERON, een man van cenige bekwaamheden, maar weinig beginfelen. Misnoegd op de Spaanjaarden omh der: zelver verraderij, verlangende de Franfchen te verdrijven en innig de noodznkelijkheid, overnigd van om, fchoon er toen N 5 gecn --- Page 228 --- 202 ST. DOMINGO, OF HET HlooFDST. geen fchijn van vijandelijkheid beftond, zich V. tot het ergite voor te bereiden, befloot 1804. DESSALINES het eiland rond te trekken 2 ten cinde iederen post of flandplaats te onderzocken, en de uitwerking der fchikkingen, welke hij gemaakt had, waaronder er vele verfterking noodig hadden, met eigen oogen. waar tc nemen. Men weet niet, dat de altijd waakzame DESSALINES immer eene valfche beweging gemaakt heeft, of op zijn post verrast is behalve door verraderrij; en daar had hij nu al te veel ondervinding van, om er op (*) De fchrijver kan deze gelegenheid niet laten voorbijgaan om aan te merken, dat het wenfchelijk ware, dat dit beginfel altijd in geregelde krijgsmagten onveranderlijk gevolgd werd. Men heeft zich beklaagd, dat er gevallen voorgekomen zijn, waarin alle ftraf, welke minder is den die doods, te zacht fchijnt. Ilet behoorde de grondregel van iederen krijgsman te zijn, zich nooit te laten verrasfen, en van eenen Generaal, zulk cene verklaring nooit aan te nemen. iloewel niet bloeddorflig, befchouwt hij de uitwerkfels van zulke voorvallen in een Z0O misdadig licht, dat hi; in fiaat zou zijn, om den post van fcherpregter zelf waar te nemen tegen eenen Oflicier, die zich iets dergelijks liet overkomen. ederen krijgsman te zijn, zich nooit te laten verrasfen, en van eenen Generaal, zulk cene verklaring nooit aan te nemen. iloewel niet bloeddorflig, befchouwt hij de uitwerkfels van zulke voorvallen in een Z0O misdadig licht, dat hi; in fiaat zou zijn, om den post van fcherpregter zelf waar te nemen tegen eenen Oflicier, die zich iets dergelijks liet overkomen. --- Page 229 --- LAND DER ZWARTEN. 203 op cene verregaande wijze door misleid te IloorDsr. V. worden. Doch voor zijn vertrek werd het nood- 1804. zakelijk zich tot het volk te wenden, om hetzelve van zijne voorgenomene reis berige te geven, alle partijen te vercenigen, cn allen tot fandvastigheid aan te fporen in het onderfteunen van zijne regering, gelijk hij zijne onvermoeide pogingen aanwendde te hunnen behoevc. De Proclamatie, bij deze gelegenheid uitgevaardigd (den 28ften van April), is een proefftuk van zamenftellen van deze foort, en eene duchtige wederlegging van hen, die, ftrijdig tegen rede en klaarbiljkelijkheid; de inwoners van Hayti befchrijven als in cen' faat van woestheid levende. Zy fchittert met al het vuur van ecn' krijgsmans ftijl, en ademt tevens die betooverende welfprekendheid, welke het hart vermeestert. en inncemt n Den 8ften van Mei verfpreidde hij door het Spaanfche gedeelte des eilands eene waarfchuwende Proclamatie, waarin hij den Spanjaarden aanried af te ftaan van het onder- (*) Zie het Aenhangfel. --- Page 230 --- 2o4 - Sr. DOMINGO, OF HET HOOrDST. derfteunen der Franfche en V. krijgsmagt, van de ijdele hoop, door hen te kennen gegeven, 1804. om hem te wederftaan; en den I 4den vertrok hij van de Kaap, trekkende over de Moelje naar Port Paix en Gonaives, waar hij zich een weinig tijds in zijne begunftigde ftad en hoofdkwartier ophield. Van dezen tijd af, en gedurende de maanden Junij en Julij, hield hij zich bezig met het onderzoeken van de wester en zuider provincien, herftellende de onheilen des oorlogs, en de verwarde zaken der regering in orde brengende. 22 De dageraad des vredes," (om de eigene woorden der inwoners van dezen tijd te gebruiken) 72 begon nu de 92 flikkering van een' min ftormachtigen 22 tijd te vertoonen," 29 en de maatfchappij eene natuurlijke gedaante aan te nemen, in weerwil van de droevige tooneelen van verwoestende wraakneming, welke zich van tijd tot tijd nog ontdekten. Gedurende zijn verblijf alhier werd er eene gebeurtenis tot ftand gebragt, die, terwijl zij naar grootschheid riekt in den bevelhebber, die reeds tot den hoogften post in het openbare vertrouwen verheven was, diende, om het volk inwendig naauwer te nemen, in weerwil van de droevige tooneelen van verwoestende wraakneming, welke zich van tijd tot tijd nog ontdekten. Gedurende zijn verblijf alhier werd er eene gebeurtenis tot ftand gebragt, die, terwijl zij naar grootschheid riekt in den bevelhebber, die reeds tot den hoogften post in het openbare vertrouwen verheven was, diende, om het volk inwendig naauwer --- Page 231 --- a LAND DER ZWARTEN. wer te verbinden, en deszelfs karakter in HOoFDST, een achtbaarder licht nan deszelfs vijanV. den te vertoonen. Dit was zijne verheffing 1804. tot de keizerlijke waardigheid op cene wijze en onder voorwaarden, in geenen deele minder dan die, welke in tijden, toen heldenmoed naar verdienfle bij de volken - eerd werd, andere helden hebben verhe- geven. Of dit befluit uit de foortgelijke ge- Hayti tot beurtenis, die in Frankrijk had plaats ge- cen keizergrepen 2 voortkwame, dan of het zijnen rijk ven verhe- onder oorfprong hadde in de grootfche denkbecl- Jan Jakob den, welke in cenen ftaar Desfilines, ontftaan, die eensklaps uit de nevelen des tegenfpoeds in heerlijkheid ten voorfchijn treedt, is onbeflist: maar zeker is het, dat het op een' verhevenen grondilag rustte, en ten uitvoer gebragt werd 'op eene wijze, met de eenvoudigheid der vroegtte inftellingen, en tevens met de befchaafde deftigheid der hedendaagfche hoven, overeenkomende, Na dat de Generaal DESSALINES plegeig tot het aanvaarden van de keizerlijke waardigheid zijne toeftemming had kwam er den 8ften van gegeven 2 September te Portau-Prince eene der - vergadering weitig aange- --- Page 232 --- 206 ST. DOMINGO, OF IIET HOOFDST. geftelde magten bijeen, om den tijd en de V. wijze der uitvoering van den wil des volks 1804. te regelen; wanneer diezelfde dag der volgende maand tot de krooning bepaald, en er cene Proclamatie (*) werd uitgevaar digd, aangaande de onderfcheidene ftatclijkheden en plegtigheden, die daarbij zouden plaats hebben. Er werd cen fatelijke omgang gchouden, verbeeldende de onderfcheidene bedrijven in het maatfchappelijk leven, op zulk eene wijze geteekend, dat het bleck, welk een belang de ftaat in dezelve ftelde, terwijl het geheel tevens eene groote cn fterkfprekende fehilderij opleverde van de Zeden en beginfelen des volks. In dezen omgang had de Opvoeding den voorrang, als het voornaamfte en uittekendite plaatfelijk goed; dan volgden de Kunften, als weinig beneden haar te fchatten 5 de Landbouw in den derden rang, als deelgenoot in de cerfte klasfe en aan het hoofd van de tweede; Buiten- en Dinnenlandfche Handel kwamen na dezen; daarna de Geregtigheid en de Wetgeving, gevolgd van de Of- (*) Zie het Aanhangfel. den voorrang, als het voornaamfte en uittekendite plaatfelijk goed; dan volgden de Kunften, als weinig beneden haar te fchatten 5 de Landbouw in den derden rang, als deelgenoot in de cerfte klasfe en aan het hoofd van de tweede; Buiten- en Dinnenlandfche Handel kwamen na dezen; daarna de Geregtigheid en de Wetgeving, gevolgd van de Of- (*) Zie het Aanhangfel. --- Page 233 --- LAND DER ZWARTEN. 207 Officicren van Gezondheid; en allerlaatst HOOFDST. het Krijgswezen. V. Er was cen prachtig Auphitheater op 1804. een drilveld opgerigt: van daar werd JAN JAKOB DESSALINES uitgeroepen als keizer van Hayti, onder het gedonder van het kanon, hetwelk, als cene erkentenis dier waardigheid, door de oorlog/chepen van andere natien, in de haven liggende, werd beantwoord. De kerk heiligde het verrigte door een plegtig Te Deum; en de dag werd befloten met openbare vermakelijkheden, naar alle aanzien de opregtfte, waarmede eene dergelijke gebeurtenis immer gevierd werd. VI. --- Page 234 --- 208 ST. DOMINGO, OF HET VI. IOOFDSTUK. Over de oprigting van een keizerrijk van zwarten, en de waarfchijnlijke gevolgen van deze onwenteling eener volkplanting. IlOOFDST. Loodanig was dan, aan het flot van het VI. jaar 1804, het cinde dezer omwenteling, 1804. ZOO rijk in gebeurtenisfen, en waarin de WVaarfchijnlijke keizerlijke waardigheid de belooning was gevolgen van den moed en de ervaring des bevelvan de 013wentcling hebbers, dic, met de ongelukken van zijn' in de volk- braven en goeden voorganger voordecl planting. doende 2 zijne vijanden met beteren uiclag beftreden had, - die vijanden, welke zwak genoeg waren, om het voor mogelijk, ja zelfs voor gemakkelijk 2 te houden, een magtig ligchaam van menfehen, die gedurende eenige weinige jaren in eenen ftaat van de 013wentcling hebbers, dic, met de ongelukken van zijn' in de volk- braven en goeden voorganger voordecl planting. doende 2 zijne vijanden met beteren uiclag beftreden had, - die vijanden, welke zwak genoeg waren, om het voor mogelijk, ja zelfs voor gemakkelijk 2 te houden, een magtig ligchaam van menfehen, die gedurende eenige weinige jaren in eenen ftaat van --- Page 235 --- - @ - a LAND DER ZWARTEN. van de volkomenfle vrijheid den, geleefi had- HOOFDST, wederom tot flaven tc maken: en men vi. kan niet zeggen, dat zijne aanfprak op die 1804. waardigheid in cenigen deele Wearftellen is dan die van den lager te fhijnlifte nen buitengewo- gevolgen man, 2 wieus lauweren bevlekt der omyendoor de zijn teling in da onderneming om hem te onder volkplante brengen. iing. De terugkeering tot den der nieuwe vroeglten faat wereld, om van daar eenen naam en regeringsvorm op te het voordeel van zoeken, met. eene meer dan driehonderdjarige ondervinding, is geen denkbeeld, dat in lage en niet onderwezene ren kon gemoedeopkomen: en dit is ook het karakter niet van iemand der geerderen tegenwoordige revan Hayti. Welk ftelfel zij voor het toekomende flaatkundig vinden te omhelzen, zullen goedkan de tijd allecn beflisfen. Blijven zij aan den grondflag verkleefd, waarop zij hunne handelingen gebouwd hebben, en laten alle aanfche mogendheden hen Europekunnen ongemoeid, Z0O zij tot den van benijdenspaardigften fiaat grootheid en geluk opklimmen: maar drongen er zich' eenigerhande booze II. DEEL. geesten --- Page 236 --- 210 ST. DOMINGO, OF HET HOOFDST. ten bij hen in; die de anderzins wel te VI. bewaren censgezindheidverfoorden, en par1804. tijfchappen veroorzaakten, door het ophaWaarlen van oude twisten of het zanijen van fchijnlijke gevolgen nicuwe verdeeldheid, de gewone gevolgen der omwenteling in de van onmatige rijkdommen ofgrootheid, ZOO volkplan- zouden zij, naar alle waarfchijnlijkheid, ting. de voorfpelling van EDWARDS vervullen, door 29 woest te worden in het midden der maatfchappijen, zonder vrede, veiligheid, landbouw of cigendom. 99 Maar in beide gevallen zal het onmogelijk zijn, hen tot hunnen vorigen fiaat terug te brengen; cn fchoon Europa in die cnderneming zijne legers verfpilt, en zijne zeemagt uitput, zullen de zwarten van St. Domingo onoverwonnen blijven; en ZOO zij den inval cener zeer groote en gedurig op nieuws aangevoerde. magt niet kumen afweren, zullen zij dezelve, gelijk reeds anngemerkt is, weten af te fnijden met cene fcherper en fheller zeisfen dan die des tijds. Ieder jaar en iedere dag is voor hen vruchtbaar geweest, en zal het nog blijven, in ondervinding; en geene magt op aarde zal in flaat zijn om hunne magt inval cener zeer groote en gedurig op nieuws aangevoerde. magt niet kumen afweren, zullen zij dezelve, gelijk reeds anngemerkt is, weten af te fnijden met cene fcherper en fheller zeisfen dan die des tijds. Ieder jaar en iedere dag is voor hen vruchtbaar geweest, en zal het nog blijven, in ondervinding; en geene magt op aarde zal in flaat zijn om hunne magt --- Page 237 --- LAND DER ZWARTEN. magt in te toomien, terwijl hunne heid in eene groote volkrijk- HOOFDST. evenredigheid zal aanVI. grocijen. De fehrijver heeft deze lens verfcheidene jaren gevoe- 1804. lang bij herhaling Wlaarvoorgefteld, en gedurende een tijdperk, gerolgen fehijnlijke wanneer derzelver bevestiging meer dan der omuenewijfelachtig feheen; zijne denkwijs was on- telingin volkplan- de zijdig; geen vooroordeel, het zij plaatfe- ting. lijk of flaackundig of van er invlocd eigenbelang, had op; en iedere uitkomst hecft gediend, om hem in dezelve te bevestigen. Gebeurde het immer, in den afloop der tijden, dat' het eene of andere dier middelen, meermalen door de Voorzienigheid gebruikt om eenen overmatigen aanwas van bevolking te verhinderen, het zij in de daante eener belimettelijke geeene verfcheidenheid ziekte, of van het dier kwalen, waaraan gellacht der Afrikanen in den verbasterden flaat van flavernij onderhevig is, Hayti nederdaalde, en dar er tevens op trent dien tijd een volk onder de blanken omtot die hoogte was opgeklommen, dat het met zulk een onheil zijn voordecl konde doen; dan, maar dan ook ecrst, zou er O 2 zich --- Page 238 --- 212 ST. DOMINGO, OF HET zich misfchien eene gelegenheid aanbicHOorDST. VI. indien het naburige vaste land van Amerika den, zich in eenen ftaat bevond, om Waar- 1804- volkplantingen aan te leggen, of de ftaatfchijniijke gevolgen kunde der Europeaanfche mogendheden deromwen- het bezit van de fchitterendfte volkplantelinginde volkplanonder de Amtillifche eilanden begeerting. ting achtte. Of het naar regelen van lijk billijk regevaardigheid en menfchelijkheid zou, ZOO te handelen, is geen onzijn Diegederwerp om thans te betwisten. welke het ontwerp aanvatten, Zoo nen, ondernomen wordt, zullen wel het immer bekwaam zijn, om hetzelve met fchijnbare redenen te verdedigen. Maar naar deze zijde van het onderwerp heeft men de aandacht van het publiek zelden gewend: het gevaar van eene maatflaven in de cilanfchappij van losgelatene den van Amerika is de voorname tegenwerping tegen het nieuwe keizerrijk van Hayti. Bij dezulken, die hunne denkwijs bouwen, mogen beop valfche beginfelen kommeringen van dezen aard oprijzen, geboerekinkel bij het maanlijk de onkundige het veld verlicht voor zijne fchaduw op vaard het publiek zelden gewend: het gevaar van eene maatflaven in de cilanfchappij van losgelatene den van Amerika is de voorname tegenwerping tegen het nieuwe keizerrijk van Hayti. Bij dezulken, die hunne denkwijs bouwen, mogen beop valfche beginfelen kommeringen van dezen aard oprijzen, geboerekinkel bij het maanlijk de onkundige het veld verlicht voor zijne fchaduw op vaard --- Page 239 --- a LAND DER ZWARTEN. 213 vaard wordt. Indien de bevolking der HOOFDST. zwarten in de andere volkplantingen op de VI. Antillifche eilanden ZOO ferk blijft toene- 1804men, als zij gedurende de laatfte vijftig Waarjaren gedaan heeft, Z0O zal, het zij Hayti gevolgen fchijnlijke al of niet als een onafhankelijk eiland be- deromwen. fta, geene magt, behalve den invloed volkplan- teling in de eener menschlievende behandeling, in ftaat zijn, ting. om hen het cigendom hunner tegenwoordige bezitters te doen blijven. Deze vermogende invloed wordt thans gelukkig algemeen gebruikt; en het is te hopen en te wenfchen, 2 dat de eigenaars, met het veriedene hun voordeel doende, die menschlievende handeling altijd zullen uitbreiden, naar gelang van den aanwas hunner rijkdommen 2 en van hun vermogen om edelmoedig te zijn. Maar ZOO het uit de volkplantingen zelve niet voortkomt, mag men ftellig ontkennen, dat zij van het rijk van Hayti eenigerlei gevaar te vreezen hebben. De negers, hoewel oorlogen wraakzuchtig genoeg, wanneer zij door verongelijkingen verbitterd worden 2 zijn vreedzaam en vriendelijk, en teederhartig in al de betrekkingen van het gezellige leven, O 3 Wan- --- Page 240 --- 214 Sr. DOMINGO, OF IIET HOOFDST. wanneer hunne mecrderen hen zacht bchanVI. delen. Dan zouden zij ten uiterite bezwaar1804. lijk, indien al in het gehecl, te overreden IVaarzijn, om hun bij vergelijking aangenaam fchijnlijke leven vaarwel te gevolgen en gemakkelik zeggen, der omwen- in de ten einde zich met vreemdelingen in cen' teling volkplan- blocdigen frijd tc vereenigen. Daarenboting. ven zouden de inwoners van Hayti uit zulk eenc verceniging geen voordeel kunnen trekken. Men moct hen niet vergelijken met de Maroniers of de Karciben; want zij hebben een grondgebied en cene geregelde regering, en bezitten genoegzamc hulpmiddelen in zich zelve, al hetwelk zij zouden mocten verliezen, naar evenredigheid van den voorfpocd, welken zij hadden in cenig ontwerp van verovering. Ook hebben noch bchoeven zij eenc zeemagt, die ZOO volitrekt noodig is tot het doen van ecnen aanval op de andere eilanden ; en er doen zich cene menigte andere zwarigheden tegen zulk eene onderneming op. Doch daar er, in het verloop der tijden, eene menigte gebeurtenisfen voorvallen; welke hct verreziendite o0g niet had fpocd, welken zij hadden in cenig ontwerp van verovering. Ook hebben noch bchoeven zij eenc zeemagt, die ZOO volitrekt noodig is tot het doen van ecnen aanval op de andere eilanden ; en er doen zich cene menigte andere zwarigheden tegen zulk eene onderneming op. Doch daar er, in het verloop der tijden, eene menigte gebeurtenisfen voorvallen; welke hct verreziendite o0g niet had --- Page 241 --- - - LAND DER ZWARTEN. had kunnen ontdekken, ZOO is het de van diegenen in her bijzonder, plige HOOFDST. VI. wier belang aan dic plaatfen verbonden hoorlijke is, be- 1804. zorg tc dragen ter Waarvan de onheilen, welke al voorkoming fchinitjike rig zij te voorba- gevolgen fehijnen te vreezen ; want onmatige deromrvenvoorzorg is geen ZOO groot volkplan- teling in de een kwaad, als gebrek van noodige ting. lerbijzonderst voorzorg: en alwordt den cigenaren in de Britfche Volkplantingen aanbevolen wel overwegen, dat het eene zaak te legenheid is, een' zekeren van aangedienstigheid onder trap van Godsde flaven te begunfligen, en met allen ijver zedelijkheid onder beginfelen van hen te Tot verfpreiden. bevordering van de eerfte behoeft juist geene verborgenheden men zonder leerftelfel, van een. bijlaatfle noch ten aanzien der zulke geftrenge voorfchriften in prenten 7 welke zelfs de te onfchuldige vrolijkheden van den geringen levensfand bieden. Ook behoorde verfoonlijke men aan het perwelzijn der negers meer opletlendheid, dan bij zekere gefchiedt, gelegenlieden wel te befteden., tot die gezondheid, die bewaring van voor derzelver eige0 4 naars --- Page 242 --- 216 Sr. DOMINGO, OF HET IloOFDST. naars van Z0O vcel waarde is; en mocst VI. men voor derzelver verkwikking Z00 vedl 1804. zorg dragen, als noodig is, om hen in fchijnlijke Waarhunnen toeftand weltevreden te doen Zijn. gerolgen Deze oplettendheden, waartoe ook de zorg der omwentelingin de voor de zwangere vrouwen bchoort, zulsolkplai- len, gevoegd bij dic menschlievende Cn ting. heilzame werten, welke het opleggen van onmatige ftraffen of arbeid rceds verhinderen, altijd van de meest gewenschte uitwerking bevonden worden, en men zal er meer op kunnen ftaat maken dan op alle fraffen, welke men als middelen van bedwang mogt kunnen verzinnen, om Older flaven ecnen geest van onderzock en raadpleging (het cerfte beginfel van omwenteling) voor te komen. En eindelijk, indien het, uit hetgeen reeds toegeftaan is, blijkt, dat de flaven in de volkplantingen verheven zijn boven de fmadclijke minachting, dic hen zelfs beneden de geringfte klasfe in het maatfchappelijke leven vernederde, ZOO zullen de klagten, welke men voorheen aanhief, weldra gecnen grond van waarheid hebben; enl die menschliavende gecsten, die door het roemrij- , indien het, uit hetgeen reeds toegeftaan is, blijkt, dat de flaven in de volkplantingen verheven zijn boven de fmadclijke minachting, dic hen zelfs beneden de geringfte klasfe in het maatfchappelijke leven vernederde, ZOO zullen de klagten, welke men voorheen aanhief, weldra gecnen grond van waarheid hebben; enl die menschliavende gecsten, die door het roemrij- --- Page 243 --- a LAND DER ZWARTEN. rijke beginfel, van de befchermers tc wil- HOoFDST. len zijn 22 desgenen, die geenen helper VI. had," ZOO verre gebragt zijn, dat zij eene 1804. gecstdrift hebben anngemaedigd, die van Waarde doodelijkfte uitwerking fchijnlijke len, geweest is, zul- gevolgen ongetwijfeld, hunne weldadige hulp der omwenwel willen leenen tot teling in de vermeerdering der volkplangoede gevolgen van hetgeen er reeds ting. gedaan zijn. Doch dit grondbeginfel mag altijd onfchendbaar moer gehouden worden der dat men hier betwisten (zondan wil, of het al niet Arijde tegen het flantkundige flelfel van verafgelegene volkplantingen tc houden), dat geen raadplegend ligchaam voorfehriften behoorde te maken aangaande het inwendige befuur van een land ZOO afgelegen, dat men van deszelfs gelegenheden en gefchiedenis aanonmogelijk eene naauwkeurige en nis hebben kan. onafgebrokene kenDus cindigt voor het tegenwoordige de befchouwing der opkomst van het zwarte keizerrijk van Hayti, Men vleit zich eene oplettenswaardige en getrouwe fehilderij geleverd te hebben van eene die onder de. omwenteling, merkwaardigfle en belang- - 5 rijk- --- Page 244 --- Sr. DOMINGO, ENZ. HoorDsT. rijkfte gebeurtenisfen van den dag is te VI. rangfchikken. Dezelve is althans niet be- -1804. fimet met cenigerlei vooringenomenbeid, 2 Waarfehijnlijke ten zij die geest Z0O heeten moge 2 die gevolgen altijd tot waarheid en menschlievendheid enz. overhelt. AAN: --- Page 245 --- AANHANGSEL, BEHELZENDE ECHTE STUKKEN, OP VERSCHEIDENE PLAATSEN IN HET WERK AANGEHAALD; M E T BIJGEVOEGDE AANMERKINGEN. --- Page 246 --- --- Page 247 --- AANHANGSEL No. I. (Bedoeld op bladz. 231 van Dcel I: 1 22 De abt GRÉGOIRE befteedde zijne be22 tooverende welfprekendheid" enz.) Onder de overige openbare werkzaambeden van het genoot/chap der Amis des NNoirs was ook de volgende brief van den abt Grégoire, bis/chop van het Departement van Loire en Cher, afgevaardigde van de Nationale Vergadering aan de burgers van de kleur in de Fran/che Westindiën, het Raatsbefuit van den 15den van Mei 1791 ten onderwerp hebbende, - die, van eene 012middellijke en treffende uirverking was. Vrienden! Gy waart MENSCHEN; nu zijt gij BUR- No. I. GERS. In het volle bezit uwer regten her- Geestdriffteld, zuit gij voortaan deelen in de op- vende aan- /poring in permagt des volks. Het fiaatsbefluit, het- eenen brief welk den 15den van Mei 1791 ten onderwerp hebbende, - die, van eene 012middellijke en treffende uirverking was. Vrienden! Gy waart MENSCHEN; nu zijt gij BUR- No. I. GERS. In het volle bezit uwer regten her- Geestdriffteld, zuit gij voortaan deelen in de op- vende aan- /poring in permagt des volks. Het fiaatsbefluit, het- eenen brief welk --- Page 248 --- AANHANGSEL No. I. welk de Nationale Vergadering Z0O even aan het te uwen aanzien heeft afgckondigd, is gecvolk van de ne gunst ; want eene gunst is een voorkleur, Om onderling regt ; cn een voorregt, aan eene klasfe te raadple- des volks gefchonken, is eene verongelijgen en eemenopfand king van al de overige. Dit zijn woorte nien. begin- den, die de wetten der Franfchen niet langer ontecren. Met u van de uitoefening uwer ftaatkundige regten te verzekeren, hebben wij ons van cene fchuld gekweten: - dezelve niet te betalen, zou van onze zijde eene misdaad, en eenc onteering van de flaatsregeling geweest zijn. Dc wetgevers cener vrije natie konden in der daad nicts minder voor u doen, dan uwc oude willekeurige beheerfchers gedaan hebben. Ict is nu ruim eene ecuw geleden, dat LODEWIJK XIV uwe regten plegtig erkende en afkondigde: maar van dit geheiligde erfgoed zijt gij listiglijk beroofd door hoogmoed cn gierighcid, die uwe lasten allengs verzwaard, en uw aanwezen verbitterd hebben. Dc herfchepping van hct Franfche rijk heeft uwe harten gcopend voor de hoop, wier ftreclende invloed de zwaarte uwer on- --- Page 249 --- - AANHANGSEL onheilen verligtte, onheilen, waarvan het 1 No. volk van Europa geen denkbccld had. TerI. wijl de" blanke planters, onder ons Briefvan de, luide klagten aanhieven wonen- den Grégoire, aht tegen de dwingelandij der Aaaisdienaren, drocgen wel zorg, dat zij van hunne zij cigene ftilzwegen. Er werd geen de minfle wenk gegeven ten aanzien der klagten van het ongelukkige volk van gemengden bloede; - en dit zijn nogtans hunne eigene kinderen. Mij zijn het, die op eenen afftand van twee duizend mijlen van u, ons gedrongen hebben gevoeld, om deze kinderen tegen de verwaarloozing, de verachting, de onnatuurlijke wreedheid hunner vaderen te befchermen! Maar te vergeefs hebben zij de regtmatigheid uwer aanfpraken gepoogd te onderdrukken. Uwe zuchten zijn, over den uitgeftrekten oceaan, die ons van elkander fcheidt, tot de harten der Franfchen Europenanfche 1 hebben doorgedrongen; - want deze harten. God Almagtig befluit alle menfchen in den kring P de maakt sjne-barnharigheden Zijne lieftusfehen hen geen dan hetwelk op de verfchillende onderfcheid, trappen hun- drukken. Uwe zuchten zijn, over den uitgeftrekten oceaan, die ons van elkander fcheidt, tot de harten der Franfchen Europenanfche 1 hebben doorgedrongen; - want deze harten. God Almagtig befluit alle menfchen in den kring P de maakt sjne-barnharigheden Zijne lieftusfehen hen geen dan hetwelk op de verfchillende onderfcheid, trappen hun- --- Page 250 --- a AANIANGSEL No. I. hunner deugden gegrond is. Kunnen dan Bricfvan wetten 2 die cen uitvlocifel der ccuwige den abt regevardigheid behooren te zijn, cenc Z0O Grégoire. doemwaardige partijdigheid aanmocdigen ? Kan cene regering, wier pligt hct Îs al de leden van dezelfde groote familie gelijkelijk tc befchermen, de mnoeder van eenen tak, en flechts de ftiefmoeder van al de andere zijn? Ncen, mijne heeren! Gij kondet de zorgvuldige oplettendheid der Nationale Vergadering niet ontgaan. Met het groote wetboek der mtuur voor de oogen van het heelal open tc flaan, waren uwe aanfpraken nangewezen. Er is in der daad een aanflag gemaakt, om dezclve uit te wisfchen: maar gelukkiglijk zijn zij gefchreven met even zulke onuitwischbare karakters, als het gcheiligde bccld der Godheid, hetwelk in uwe gelaatstrekken is ingedrukt. Recds had de Nationale Vergadering, op den 28ften van Maart 1790, in de lastbrieven, welke zij voor de regering der volkplantingen gereed maakte, bcide de blanken en het volk van de kleur onder cene gemeene benaming begrepen. Uwe vijanden hebben, met het tegendeel te verZC- --- Page 251 --- a - AANHANGSEL zekeren, 2 eene openbare vervalfehing pleegd. Het is onberwistbaar ge- No. I, toen ik eischte, dac gij zeker, dat, Bricf van det genoemd uiedrukkelijk zou- den abt den, onder worden, een groot aantal le- Grégoire, welke verfeheidene ren, driftig uitriepen, dat planters waalgemeene woorden gij reeds onder in deze lastbrieven begrepen waart. De heer BARNAVE heeft eindelijk, zelf op mijn' herhaalden aandrang bij hem te dezen aanzien, gehecle Vergadering voor de was. Nu blijkt erkend, dac dit ZOO het, hoe veel reden ik om te vreezen, dat er aan ons befluit had valfche eene uitegging zou gegeven worden! Nieuwe uwer onderdrukkingen van den kant meesters, en nieuwe ellenden uwe zijde, tot dat de beker der aan eindelijk tot den uiterften rand vol droefenis hebben mijne werd, zeer bekommeringen maar al te geregrvaardigd. De brieven, welke ik over dit onderwerp van u heb hebben mij tranen uit de ontvangen, Het nageflacht zal met oogen geperst, onewaardiging verbaasdheid en verde uwe, welker vernemen, dat eene zaak als blijkelijk is, niet regrvaardigheid ZOO klaarminder dan vijf ter elkander tot dagen achII. DEEL. cen onderwerp van betwisP ting ingen maar al te geregrvaardigd. De brieven, welke ik over dit onderwerp van u heb hebben mij tranen uit de ontvangen, Het nageflacht zal met oogen geperst, onewaardiging verbaasdheid en verde uwe, welker vernemen, dat eene zaak als blijkelijk is, niet regrvaardigheid ZOO klaarminder dan vijf ter elkander tot dagen achII. DEEL. cen onderwerp van betwisP ting --- Page 252 --- AANHANGSEL. No. I. ting is gemaakt. Helaas! Wanneer de menfchelijkheid verpligt wordt, om ZOO lang Brief van den abt tegen verwaandheid en vooroordeel te worGrégoire. ftelen, wordt hare zegepraal duur gekocht! Het is reeds fints langen tijd, dat het genootfchap van de Vrienden der Zwarten zich heeft bezig gehouden met het uitdenken van middelen, om uw lot, ZOO wel als dat der flaven, te verzachten. Het is moeijelijk, misfchien onmogelijk, geheel ftraffeloos goed te doen. Dc verdienftelijke ijver dezes genootfchaps heeft hetzelve vcel fmaadredenen op den hals gchaald. Verachtelijke fchrijvers hebben hunne vergiftige pijlen op hetzelve afgefchoten , en fchaamtelooze fchriften hebben niet opgehouden tegenwerpingen en lasteringen tc herhalen, die honderdmaal beantwoord en wederlegd zijn. Hoe menigmaal zijn wij befchuldigd, van aan de Engelfchen verkocht te zijn, en door hen betaald te worden voor de oproerverwekkende gefchriften en de wapenen, welke wvij u toezenden! Gij, mijne vrienden, kent de zwakheid en de fnoodheid dezer aantijgingen. Wij hebben u onophoudelijk aanbevolen, aan uw land getrouw te blijven, en met onderwerping --- Page 253 --- AANHANGSEL ping en lijdzaamheid op de terugkeering der No. t. regrvaardigheid te wachten. Niets is in faac geweest, om onzen ijver te Bricf van of dien van uwe broederen verkoelen, den abt bloede, welke van gemengden Grégoire, te Parijs zijn. De heer MOND in het bijzonder heeft zich RAIallerheldhaftigst aan uwe verdediging Met wat verrukking zoudet toegewijd. muntenden gij dien uitburger voor de balie der nale Vergadering, Natiohoordé waarvan hij een lid bete zijn, gezien hebben, de aandoenlijke fchilderij uwer ellenden haar voor oogen ftellende, en inroepende! Kloekmoedigt guwe regten Zoo die had Vergadering dezelve opgeofferd, zou zij haren roem bezwalkt hebben. Het was haar pligt, billijkheid te befluiten, zich naar verklaren, en hare duidelijk te doen wetten met nadruk te. uitvoeren : - zij heeft dit indien (herwelk God gedaan; en verhoede.) eenige beurtenis, in de baarmoeder der geverholen, onze toekomst volkplantingen van ons fcheurde, zou het dan niet beter zijn, dat wij een verlies te betreuren, dan ons zelven eene onregrvaardigheid te verwijten hadden? Burgers ! heft uwe vernederde zigten nog eens op, en aangevoegt bij uwe waarP 2 dig- k God gedaan; en verhoede.) eenige beurtenis, in de baarmoeder der geverholen, onze toekomst volkplantingen van ons fcheurde, zou het dan niet beter zijn, dat wij een verlies te betreuren, dan ons zelven eene onregrvaardigheid te verwijten hadden? Burgers ! heft uwe vernederde zigten nog eens op, en aangevoegt bij uwe waarP 2 dig- --- Page 254 --- AANBANGSEL No. I. digheid als menfchen den moed en adel Briefvan van een vrij volk. De 15de van Mei, de den abt dag, waarop gij uwe regten herkreegt, beGrégoire. hoort eeuwig gedenkwaardig tc zijn voor u en uwe kinderen. Telkens zal dit tijdftip, bij zijne terugkeering, gevoelens van dankbaarheid jegens het Opperfte wezen in u verlevendigen; - en dat uwe blijde klanken tot het gewelf des hemels opklimmen! Eindelijk hebt gij een vaderland. Van nu af zult gij niets boven u zien dan de wet; terwijl de gelegenheid, om in het zamenftellen van dezclve mede te werken, u verzekeren zal van dat onvernietigbare regt van allc menfchen, het regt om allcen u zelven te gehoorzamen. Gij hebt een vaderland: en het zal niet mcer cen land van ballingfchap zijn, waar gij niet dan dwingelanden aan de eene zijde ontmoet, en declgenooten in het ongeluk aan de andere, de eenc verguizing en baldadigheden plegende, en de andere dic ondergaande. De weeklagten uwer verdrukkingen werden als een oproerig gefchreeuw geltraft; en, tusfchen den opgcheven' dolk en den gewisfen dood levende, bevochtigdet gij die ongelukkige ftreken dikwerf met uwe --- Page 255 --- AANHANGSEL uwe tranen, cn zangt gij dezelve bevlekt met uw blocd. fomtijds No. I. Gij hebt cen vaderland: en het geluk zal Briefvon den abt de plaats uwer geboorte befchijnen. Nu zult Grégoire, gij in vrede de vruchten der velden ten, welke gij zonder dwang zult geniehebben. Dan zal die tusfchenruimte bearbeid vuld zijn, die, de kinderen van denzelfden' aangevader op cen' onmetelijken aflland van elkander plaatfende, de ftem der natuur onderdrukt, en de banden der broederliefde heeft aan fukken gefcheurd. Dan zullen de kuifche genoegens der de plaats innemen hmwreljkaverbindtenis van die lage der ongebondenheid, uirpattingen des door welke het gezag zedelijken gevoels gehoond is. Door wat vreemde verdraaijing der rede kan het voor cen' blanken man fehandelijk deeld worden, eene zwarte ofMulatte geoorte trouwen, terwijl men het hem niet vrouw onéer tocrekent, in de losbandigite tot zaamheid met dezelve te leven! gemeen. Hoe minder wezenlijke waarde iemand bezit, des te mneer zoekt hij den der deugd aan'te nemen. Wat kan fchijn rijmder zijn, dan de verdientie ongeperfoon naar de verfchillende van eenen licht- of donP3 ker- deeld worden, eene zwarte ofMulatte geoorte trouwen, terwijl men het hem niet vrouw onéer tocrekent, in de losbandigite tot zaamheid met dezelve te leven! gemeen. Hoe minder wezenlijke waarde iemand bezit, des te mneer zoekt hij den der deugd aan'te nemen. Wat kan fchijn rijmder zijn, dan de verdientie ongeperfoon naar de verfchillende van eenen licht- of donP3 ker- --- Page 256 --- $30 AANHANGSEL der huid, of de meer of min bruiNo. I. kerheden De man, die ecnigne kleur af te meten? Bricf van moet zich fomwijlen fchamen den abt zins denkt, zijne naGrégoire, een mensch te zijn, wanneer hij door zulke belagchelijke voortuurgenooten verblind ziet: doch naardien de e oordeelen ongelukkiglik,-.een dier gebrehoogmoed, wij ons niet dan met de ken is, waarvan losmaken, ZOO grootfte zelfsverloochening het allermoeiis het rijk des vooroordeels de mensch jelijkite om te onder te brengen: onvermogende om tot de waarheid fchijnt in het doortrekte geraken, ZOO lang hij, verfcheidene velden der dwaken van de zijne krachten niet heeft uitgeput. ling, tegen de Mulatten en Dit vooroordeel beftaat, nogtans, in onze oosterfche negers niet. Niets kan aandoenvolkplantingen der inwonelijker zijn dan de loffpraak van dat werelddeel op het volk van ren kleur in de lastbrieven, welke zij aan de in de Nationale Verhunne afgevaardigden De leden gadering hebben medegegeven. ftelvan de Akademic der wetenfchappen len er eer in, dat zij cenen Mulat van Isle de France onder hunne Correspondentellen. Onder ons zelve is een waarten di- --- Page 257 --- - - AANHANGSEL. dige neger cen eerfte regeringsperfoon in No. I. het regtsgebied St. Hypolite in het Departement De Gard. Wij kunnen niet begrij- den Briefvan abt pen, dat een verfchil van kleur den grond Grégoirc. kan uitmaken van verfchillende regten, Onder leden van dezelfde flaatkundige maatfchappij: dienvolgens vinden wij zulk eençn verachtelijken hoogmoed ook nict onder onze brave Nationale Guarden, die zich aanbieden om zich naar de Westindièn in te fchepen, ter verzekering van de uitvoering onzer fiaatsbelluiten. Ten volle overeenftemmende met de loffelijke gevoelens, door de inwoners van Bourdeaux aan den dag gelegd, erkennen zij met deze, dat het faatsbefluit ten aanzien van het volk van de kleur, onder het toeverzigt van voorzigtigheid en wijsheid genomen, niets anders is dan eene hulde aan rede en regtvaardigheid toegebragt. Terwijl de afgevaardigden uit de volkplantingen gepoogd hebben uwe bedoelingen en die van het handeldrijvende gedecite der natie te lasteren, is het gedrag dezer afgevaardigden volftrekt tegenftrijdig in zich zelf geweest, Te Verfailles dringend verzoekende onder ons toegelaten te worden; in de Kaatsbaan P 4 pleg- hulde aan rede en regtvaardigheid toegebragt. Terwijl de afgevaardigden uit de volkplantingen gepoogd hebben uwe bedoelingen en die van het handeldrijvende gedecite der natie te lasteren, is het gedrag dezer afgevaardigden volftrekt tegenftrijdig in zich zelf geweest, Te Verfailles dringend verzoekende onder ons toegelaten te worden; in de Kaatsbaan P 4 pleg- --- Page 258 --- AANHANGSEL No. I. plegrig met ons zwerende, niet van ons te Briefvan zullen fcheiden, voor dat de flaatsregeling den abt was gevestigd; en daarna, toen het befluit Grégoire. van den 15den van Mei genomen was, verklarende, dat zij niet langer met ons konden blijven zitten! Deze verlating is eene verlating van hunne beginfelen, en ecne fchending van hunne plegtige eeden! Al die blanke inwoners der volkplantingen, welke den naam van Franfchen waardig zin, hebben zich gehaast, om zulke belagchelijke vooroordeelen af te zweren, en beloofd u, in het tockomende, als brocders en vricnden te zullen befchouwen. Met welke Itreclende aandoeningen mogen wij de woorden der burgeren van Jacmel aanhalen: 99 Wij zweren, zonder alle ach199 terhoudendheid, de befluiten der Natio29 nale Vergadering, ten aanzien van onze 99 tegenwoordige en toekomende flaatsrege- >9 ling, en zelfs dezulke, die in dezelve 99 eene wezenlijke geheele verandering zou97 den mogen maken, te zullen gehoorza99 men!" De burgers van Port-au-Prince zeggen de Nationale Vergadering hetzelfde, in andcre bewoordingen: 99 Verwaardigt u, 99 mijne heeren," 99 zeggen zij, 99 den eed 22 aan --- Page 259 --- AANIANGSEL >> aan te nemen, welken de >2 uit naam van de fladsregering, No. I. gemeenter van Port-au- >>, Prince, voor u hecft Brifvan afgelegdl, om al den alt 27 uwe flaatsbefluiten ftiptelijk te gehoorza- Grégoire, 77 men en uiti te voeren, en nooit in 72 opzigt hoegenaamd van dezelve afte ecnig 72 ken.". wijDus heeft de wijsbegeerte haren einder in de nieuwe wereld gezigtzullen uitgebreid, en ongerijmde vooroordeelen weldra ne andere voorftanders geehandvol kleine hebben, dan een Amerika hec dwingelanden, welke in rijk van willekeurige overheerfching, dat in Frankrijk fchen te doen vernietigd is, wenvoortduren. Wat zouden deze lieden gezegd ZOO het volk van de kleur ondernomen hebben, de blanken van hunne had flackundige voordeelen te berooven ? Met welken nadruk zouden zij tegen zulk eene niet hebben uitgevaren! Nu onderdrukking wordens toe zijn zij tot dol uwe verbicrerd op her zien, dat u regten aangewezen zijn, en zal hun aangehitste hoogmoed hen misfchien aanzetten, om hunne uiterfte tot het krachteloos pogingen te doen, ten. Zij zullen maken van onze befluiwaarfchijnlijk zulke onlusP 5 sen ken nadruk zouden zij tegen zulk eene niet hebben uitgevaren! Nu onderdrukking wordens toe zijn zij tot dol uwe verbicrerd op her zien, dat u regten aangewezen zijn, en zal hun aangehitste hoogmoed hen misfchien aanzetten, om hunne uiterfte tot het krachteloos pogingen te doen, ten. Zij zullen maken van onze befluiwaarfchijnlijk zulke onlusP 5 sen --- Page 260 --- AANHANGSEL zoeken te verwekken, waardoor de No. 1. ten afgevolkplantingen van het moederland Briefvan den abt fcheurd, en zij in ftaat mogen gefteld worGrégoire. den, om hunne (chuldeifchers bedriegelijk derzelver eifchen te beroovan regrmatige hebben zij ons ontrust ven. Onophoudelijk zal met de bedreiging, dat St. Domingo verloren zijn, indien u regt gedaan wordt. hebben wij niets dan Ini deze verzekering valschheid gevonden: : het is ons een genoedat ons befluit de bangen te gelooven, verbinden, welke u aan het moederland den, noch naauwer zal tochalen. Uwe vaderlandslicide, uw belang en uwe neiginzullen zamenwerken om u uwe handelgen betrekkingen alleen tot Frankrijk te kundige fchattindoen bepalen; en de wederzijdfche zullen tusfchen dit land en gen der nijverheid wisdeszelfs volkplantingen cene geftadige feling van rijkdommen en goede dienften voortbrengen. Zoo gij u trouweloos tegen Frankrijk gedraagt, zult gij dc langften en verworpenften zijn onder het menfchelijke gellacht. Maar neen, edelmoedige burgers, zult geene verraders van uw vaderland gij huivert op het denkbeeld. worden ; gij rondom Met alle andere goede Franfchen den --- Page 261 --- AANHANGSEL den flandaard der vrijheid gefchaard, zult gij onze roemrijke No. I. flaatsregeling nog verdedigen. De dag zal komen, wanneer de Briefvan den abt vertegenwoordigers des volks van de kleur Grégoire, den oceaan zullen overfteken, om bij ons te nemen. De zal zitting dag bij u aanbreken, , wanneer de zon op geene dan vrije lieden fchijnen zal, wanneer de ftralen van het licht niet langer op de ketenen der flavernij zullen vallen. Het is Z00, nog heeft de Nationale Vergadering den toeftand der negerflaven niet met den uwen gelijk maakt, omdat het eensklaps gede vergunnen van regten van burgeren aan hen, die de pligten van burgeren niet kennen, misfchien een doodelijk gefchenk voor hen zou weest zijn: maar vergeet niet, dat gewel als gij zelve, tot zij, ZOO vrijheid en volmaakte gelijkheid geboren zijn. Het zal door den onvedeftandelijken loop der dingen gefchieden, dat alle natien, op welker heid inbreuk gedaan is, dat kostbare vrijdeelte harer onvervreemdbare geerfenis zullen wederkrijgen. Men heeft u befchuldigd, dac gij uwe flaven veel erger behandelt, dan de blanken: maar, helaas! men heeft u ZOO velerlei kladden ZOO vrijheid en volmaakte gelijkheid geboren zijn. Het zal door den onvedeftandelijken loop der dingen gefchieden, dat alle natien, op welker heid inbreuk gedaan is, dat kostbare vrijdeelte harer onvervreemdbare geerfenis zullen wederkrijgen. Men heeft u befchuldigd, dac gij uwe flaven veel erger behandelt, dan de blanken: maar, helaas! men heeft u ZOO velerlei kladden --- Page 262 --- AANHA N GSEL. No. l. den aangewreven, dat het eene zwakheid in Iriefvan ons zijn zou, aan de befchuldiging geloof den abt te flaan. Zoo cr echter eenige grond is Grégoire. voor hetgeen men te dezen aanzien beweerd heeft, gedraagt 1l dan van nu af Z00, dat het in het tockomende blijkt cen fchandelijke laster te zijn. Voorheen hebben uwe onderdrukkers gepoogd, het licht des Christendoms voor hunne flaven te verbergen, omdat de Godsdienst van zachtmoedighcid, gelijkheid en regtvaardigheid zulken bloeddorftigen mcnfchen nict finaakt. Laat 2w gedrag het tegengeftelde van het hunne zijn. Algemecne liefde is de taal van het Evangelic; uwe herders zullen dezelve onder u docn hooren. Opent uwe harten tot het ontvangen van deZC Goddelijke zedelcer. Wij hebben uwe onheilen verzacht; verligt gij, van uwe zijde, die van de ongelukkige flagtoffers der gierigheid, die uwe velden met hun zweet, en dikwerf met hunne tranen, bevochtigen. Laat het aanwezen van uwe flaven hun niet langer tot eene marteling verftrekken: maar verzoent gij, door uwe liefderijke behandeling van hen, de misdaden van Europa! Door hen allengs tot de vrijheid tc geieiden, --- Page 263 --- - A ANHANGSEL den, zult gij eenen pligt vervullen; zult glj No. !. u zelven de verkwikkelijkfte gewaarwordingen bereiden; ; zult gij de menfehelijkheid den Brief abi ran ecr aandoen, en den voorfpoed der volk- Grégoire. plantingen verzekeren. Zoodanig. zal uw gedrag zijn jegens uwe brocderen, de negers: maar hoedanig behoort het te zijn jegens uwe vaders, de blanken? Ongetwijfeld flaat her'u vrij, tranen te ftorten over de asch van FERRAND DE BEAUDIERRE den ongelukkigen OcÉ, onder den en van wettige regtspleging vermoord, vorm het rad geftorven, omdat en. op zij wenschten te zijn! Maar dat diegene onder vrij die eene gedachte van u verga, wrakneming uwe vervolgers zal durven koesteren! tegen zijn reeds aan de wroeging hunner Zij wetens overgeleverd, eigene geen met eeuwige fchande bedekt. Het affehuwen, waarmede door het tegenwoordige zij fchen geflacht der menbefchouwd worden, gaat de vervloeking van het nageflacht flechts voor. Begraaft derhalve alle gevoelens van haat in ecne eeuwige vergetelheid, en fmaakt het verhevene genoegen, van uwen verdrukkeren wel te doen. Bedwingt zelfs de al te ferke uitdrukkingen uwer vreugde, waardoor affehuwen, waarmede door het tegenwoordige zij fchen geflacht der menbefchouwd worden, gaat de vervloeking van het nageflacht flechts voor. Begraaft derhalve alle gevoelens van haat in ecne eeuwige vergetelheid, en fmaakt het verhevene genoegen, van uwen verdrukkeren wel te doen. Bedwingt zelfs de al te ferke uitdrukkingen uwer vreugde, waardoor --- Page 264 --- AANHANGSEL No. I. door gij, hen aan hunne eigene ongeregtigheid tegen u doende denken, hunne wroeBrief den abt van gingen bitterder zult maken. Grégoire. Stiptelijk gehoorzam aan de wetten, zult uwen kinderen leeren dezelve te eerbiegij Onderwijst hen, door eene zorgvuldigen. opvoeding, in al de pligten der zededige kunde; ZOO zult gij voor het volgende geflacht deugdzame burgers, achtenswaardige verlichte vaderlanders en verdemenfchen, digers van hun land vormen! Hoe zullen hunne harten aangedaan zijn, wanneer gij, hen naar uwe kusten geleidende, hunne oogen naar Frankrijk wendt, en over deze zecën is uw vahun verhaalt: 97 derland; daar hebben wij regevanrdigheid het geluk en de vrijheid 22 en befcherming, Daar wonen onze medebur22 verkregen. broeders en onze vrienden, 22 gers, onze vriendfchap heb22 wien wij eene eeuwige ben Gij, erfgenamen onzer ge99 gezworen. moet met >> voelens en onzer genegenheden, eeden heruwe, harten en uwe lippen onze 22 halen. Leeft om hen te beminnen: : en, ZOO fterftom hen te verdedigen!" 97 heti noodigis, GRÉGOIRE. (Getekend) Parijs, den 8fen van Junij, 1791. No. II. --- Page 265 --- C - AANHANGSEL No. II. (Bedoeld en hoofdzakelijk medegedeeld, bladz. 199, 200 van Deel I.) Grondbeginfelen der cerfe Algemeene Vergadering van St. Domingo. Er was een beginfel door al de leden der No. II. Vergadering van de volkplanting aangenomen, waaruit al hare eenparig Grondbeden werkzaamhe- ginfelen zijn voortgevloeid; en dit was, dat de der eerpe hoofdftad zich met de Algemeene Vergadevolkplantingen niet behoort te bemoeijen) dan ring van dezelve haar voor ZOO ver St. Dominvoordeelen toebrengen. Deze dezelve go, 200 als bedenking moest, in het oog van al de volk- door een plantelingen, het aanzien van harer leven aan alle wettigheid ge- den te middelen, frekkende om den het Parijs; voor voorfpoed der publick volkplanting te zijn openen hare verzekeren, berrekkingen tot het gelegd. verfterken. moederland te Het zou ongerwijfeld wenfchelijk zijn, en zou het thans geweest dezelfde nog zijn, dateene en wet voor alle zeden en alle volken paste : maar ongelukkig zijn de menfchen oyer-' heid ge- den te middelen, frekkende om den het Parijs; voor voorfpoed der publick volkplanting te zijn openen hare verzekeren, berrekkingen tot het gelegd. verfterken. moederland te Het zou ongerwijfeld wenfchelijk zijn, en zou het thans geweest dezelfde nog zijn, dateene en wet voor alle zeden en alle volken paste : maar ongelukkig zijn de menfchen oyer-' --- Page 266 --- AANHANGSEL. No. II. overal niet eveneens : dezelfde wet, die Grondbe- op de eene plaats welgepast is, zou in eene ginfelen andere nadcelig zijn. der eerfe Algemeene De Aigemeene Vergadering befchouwde Vergade- vervolgens de faatsregeling van St. Dominring. go uit drie onderfcheidene oogpunten, alle in betrekking ftaande met deszclfs belang om aan de hoofdftad verbonden te blijven en met de omwenteling, die er in het rijk was voorgevallen : I. Als een wezenlijk gedcelte van het Franfche rijk uitmakende: 2. Als verpligt, om door zijne voortbrengfelen mede te werken tot den voorfpoed van den flaat; 3- Als onderworpen aan bijzondere aan de hoofdftad onbekende behoeften, uithoofde van het verfchil der luchtitreck, der zeden en der volksgeaardheid VERDEELING DER STAATSREGELING VAN Sr. DOMINGO. Deze verfcheidene betrekkingen verdeelen cene ftaatsregeling, die voor St. Domingo gepast zal zijn, in Al- --- Page 267 --- AANHANGSEL Algemecne wetten, No. II. Gemecne wetten en GrondbeBijzondere wetten. ginfelen der cerhe Aigemeene Aigemeene wetten.. Vergadering. De algemeene wetten van het rijk, die op alle Franfchen, in welken hoek der aarde zij zich ook bevinden, betrekking hebben, worden als van verbindende kracht aangemerkt voor de volkplantingen, zonder cenig onderzoek, zonder eenige bepaling. Deze wetten, zijn: de vorm der regering; de regten van de kroon; de erkentenis van den oppervorst ; de oorlogwertlaringen; de vredeverdragen; de algemeene inrigting van de regtspleging, van het inwendige befluur, enz. enz. Dewijl het belang der volkplantingen in dit opzigt in dat van de geheele natie is opgefloten, ZOO heeft de Nationale Vergadering alleen het regt om deze wetten te maken. Gemeene wetten. De gemeene wetten zijn die, welke haar opzigt hebben op de betrekkingen tusfchen II. DEEL. Q de dragen; de algemeene inrigting van de regtspleging, van het inwendige befluur, enz. enz. Dewijl het belang der volkplantingen in dit opzigt in dat van de geheele natie is opgefloten, ZOO heeft de Nationale Vergadering alleen het regt om deze wetten te maken. Gemeene wetten. De gemeene wetten zijn die, welke haar opzigt hebben op de betrekkingen tusfchen II. DEEL. Q de --- Page 268 --- AANHANGSEL No. II. de hoofdftad en de volkplantingen. Deze Grondbe- betrekkingen zijn een verdrag, waardoor ginfelen Frankrijk zich verbindt, om de volkplander eerfe Algemeene tingen te befchermen en te verdedigen teVergade- gen de vreemde mogendheden, van welker sing. heerschzuchtige aanflagen zij het voorwerp zouden mogen worden. Dewijl deze befcherming niet om niet mag of kan verleend worden, moeten de volkplantingen den ftaat daarvoor fchadeloos ftellen door de voordeclen van den koophandel. Van daar de verbiedende wetten, onder welker ijzeren dwang het noodlot de volkplantingen veroordeelt altijd te blijven; en hoe hoog de trap der vrijheid ook zijn moge, welke de natie ooit geniet, altijd zullen de volkplantingen flaven van den koophandel zijn. Dit is eene flaatkundige gefteldheid, volftrekt onaffcheidbaar van haren natuurkundigen tocftand; daarover laten zij zich nooit cenig het minite gemor ontglippen ; zij weten wel, dat hare hoedanigheid van een gedeelte van Frankrijk te zijn haar geen regt geeft op de penningen van den ftaat; zij geven derhalve hare toeftemming, om alleen uit Frankrijk al de voorwerpen van vertering te trekken, welke deszelfs fabrijken --- Page 269 --- AANHANGSEL ken en grond kunnen leveren; zij onderwerpen zich daarenboven aan de No.II, om hare voorwerpen van weelde verpligting, in Grondbete zoeken. Hetgeen zij eifchen, Frankrijk der ginfelen eerfe men haar niet weigeren kan, is, hergeen Aigemeene wijl deze hoofdzakelijke dat, ter- Vergadealgemeene bepalingen als eene ring. wet heilig worden men de misbruiken zal gehouden, de verbiedende vemictigen, welke wetten na zich flepen. Bijsondere wetten, efInvendig beftuur. Bijzondere wetten zijn die, waarbij de volkplantingen alleen belang hebben. Gewigtige drangredenen hebben de ting van St. Domingo volkplande zamenftelling bewogen, om zich daarvan voor te behouden. I. Het is eene erkende zaak, dat de 1 voor St.Domingo nergens anders wetten zelfs cigen'boezem kunnen danin desDeze gemaakt worden. grondwaarheid is deszelfs wreedften and ontfhapr. De heer LA LUZERNE vijin zijn vertoog, den heeft 2zften van October 1789 aan de Nationale boden (No. 2), Vergadering aangegezegd, dat de tingen nooit volgens dezelfde volkplankoningrijk hebben wetten als het kunnengeregerds worden, Q2 t en 'boezem kunnen danin desDeze gemaakt worden. grondwaarheid is deszelfs wreedften and ontfhapr. De heer LA LUZERNE vijin zijn vertoog, den heeft 2zften van October 1789 aan de Nationale boden (No. 2), Vergadering aangegezegd, dat de tingen nooit volgens dezelfde volkplankoningrijk hebben wetten als het kunnengeregerds worden, Q2 t en --- Page 270 --- AANHANGSEL. No.I II. en dat men de magt, om de plaatfelijke wetGrondbe- ten te maken, altijd hceft moeten opdragen ginfelen aan twee gelastigden, omdat er eene oneinder cerfle Algencene dige menigte vanromdandigheden beftaat, Vergade- die cene bijzondere oplettendheid verciring. fchen, en welke men nict dan op de plaatfen zelve kan leercn kennen. 4 Iletgoen de Algemeene Vergadering, derhalve, aan zich hceft voorbehouden, is niets anders dan dat gedcelte der wetgevende magt, hetwelk voorheen, ftrijdig tegen de regten der menfchen, berustte in dc handen van twce landvoogden, die geen belang in dc volkplanting hebben dan uit hoofde van dc rijkdommen, welke zij gedurende hun beftuur uit dezclve trekken. 2. Ilet frijdt tegen de grondbeginfelen der faatsregeling, dat hij, die de wet mackt, niet aan dezelve zou onderworpen zijn. Alle menfchen hebben het regt, om mcde te werken tot het zamenftellen der wet, waaraan zij onderworpen zijn : maar niemand mag medewerken aan hct maken van cene wet, dic hem niet verbinden zal. Dit grondbeginfel, het cenige vereischte der perfoonlijke vrijheid, de cenige waarborg van de weldadigheid der wet, heeft den --- Page 271 --- - AANHANGSEL den volkplantelingen van St. Domingo nict No. II. toegelaten in twijfel te trekken, dat de Nationale Vergadering, dic de Grondbezegeningen der ginfelen herfchepping van Franktijk uitdeelt, der eerfe deze fchikking, waardoor de ook digemeene St. Domingo in zekerheid voorfpoed van ring. Fergadezal goedkettren. gefteld wordt, In der daad het kan met de wetten voor gedeckten des plaatfelike het rijk rijks, die ver van afgelegen zijn, niet evencens feld zijn als met wetten, die geleen aangaan. Frenkrijk alDe wet, die voor het gehecle maakt wordt, is dezelfde rijk gevoor al de ten en gedeelten des lands. De gewesdigden in de Nationale afgevaarzamenlijk Vergadering zijn geverpligt, om derzelver betrekkingen masuwkeuriglijk te derzeiver onderzocken, en al voordeelen en ongemakken te overwegen; in dier voege, dat het belang, hetwelk zij allen hebben bij hergeen de wet gebiedt, de waarborg van de wijsheid dier wet is, van wier gebreken zij zelve de offers zouden flagtzijn, en die dus niet dan de vrucht van eene anders langdurige overdenking, en van lang en de en uitgeplozene sorgvuldigberedener. aanmerkingen kan wezen. Q 3 Do- te overwegen; in dier voege, dat het belang, hetwelk zij allen hebben bij hergeen de wet gebiedt, de waarborg van de wijsheid dier wet is, van wier gebreken zij zelve de offers zouden flagtzijn, en die dus niet dan de vrucht van eene anders langdurige overdenking, en van lang en de en uitgeplozene sorgvuldigberedener. aanmerkingen kan wezen. Q 3 Do- --- Page 272 --- A ANHANGSEL No. II. Dewijl de bijzonderc wetten van St. DoCrondbe- mingo nicmand anders verpligten, dan de ginfelen inwoners die zich daar bevinden, of degeder eerfle Algemeene nen die daar hunne cigendommen hebben, Vergade- Z0O gaan Zij in de Nationale Vergadering ring. niemand aan, dan de twaalf afgevaardigden der volkplantingen. 3. Onder de wezenlijke vercischten tot eenc goede wet behoort mede, dat degene, 2 die dezelve maakt, volkomen bckenid is met al de betrekkingen 9 welke zij tot de gefteldheid des lands heeft: niemand kan alle plaatfelijke bijzonderheden kennen, dan die op de plaatfen is, omdat deze bijzonderheden aan velerlei veranderingen en afwisfelingen onderhevig zijn; en de wet behoort naar deze verfcheidenheden te worden ingerigt. I 4. Het is cene crkende waarheid, dat de banden van het maatfchappelijke leven de vastgeftelde magten zijn, om de voorwaarden van het maarfchappelijke verdrag te doen uitvoeren. Het geluk van alle flaatsregelingen hangt volftrekt af van eenc evengelijke werking in die onderfcheidene magten 5 deze evengelijkheid alleen kan dezelve in evenwigt houden. Het --- Page 273 --- AANHANGSEL Het is volftrekt noodzakelijk, dat er in No. II. St. Domingo eene uitvocrende magt beftaat; Gronabewant het is het ongeluk der maatfchappijen, ginfelen dat in de flaatkunde de rede nimmer het be- der eerfe wind kan voeren, dan door den fterken Vergade- Aigemeens van magt. Zoo deze arm ring. magt nu door geene andere wordt in evenwigt gehouden, zal zij cindigen met alles te overweldigen, en met de onderdrukking te ftellen in de plaats van die weldaden eener herfehepping, welke de tegenwoordige omwenteling aan alle Franfchen regt geeft om te verwachten. Zij kan derhalve niet binnen hare behoorlijke grenspalen beperkt worden, dan dooreen geèvenredigd gedeelte van de wetgevende magt, welker opzigt haar in ontzag houdt. 5. De grondbeginfelen der Nationale Ver-" gadering dulden niet, dat zij de bijzondere flaatsregeling van St. Domingo zal vastftellen. Die van Frankrijk heeft de vrijheid en de gelijkheid tot haren grondflag; die van St. Domingo berust ongelukkiglijk een ftelfel van flavernij en op eene verfchei- op denheid van menfchenklasfen, van welke het behoud dezer heerlijke volkplanting afhangt. Alle mogelijke redeneringen ten tegen deze waarheid fchipbreuk moelijden. Q 4 De- regeling van St. Domingo zal vastftellen. Die van Frankrijk heeft de vrijheid en de gelijkheid tot haren grondflag; die van St. Domingo berust ongelukkiglijk een ftelfel van flavernij en op eene verfchei- op denheid van menfchenklasfen, van welke het behoud dezer heerlijke volkplanting afhangt. Alle mogelijke redeneringen ten tegen deze waarheid fchipbreuk moelijden. Q 4 De- --- Page 274 --- A AI NH A NGSEL. No.II. Deze onderfcheidene bedenkingen, door Crondbe- de Aigemeene Vergadering wel overwogen der ginfelen eerfle zijnde, ftelden haar gerust omtrent de bedigemeene zorgdheid, welke haar had aangegrepen, ring. Vergade- omdat zij met de grondbeginfelen der Nationale Vergadering nict geheel konde overcenkomen, en aan den laster cen voorwendfel gaf, om hare bedoelingen zwart te maken. Al de leden der Aigemeene Vergadering waren wel ver van te vreezen, dat de gelukkige omwenteling 2 die de harten raller Franfchen met blijdfchap cn verrukking vervuld hecft, cindigen zou met droefheid en fmart in St., Domingo te brengen. Wat gaat het Frankrijk aan, hoedanig ons huishoudelijk beftuur gefteld zij, ZOO het maar de ftrekking heeft, om de volkplanting gelukkig tc maken? Zoo wij maar aan de algemeene wetten des rijks onderworpen blijven? Zoo wij de handelkundige betrekkingen eerbiedigen? Zoo wij maar getrouw zijn aan de verbindtenis, om niet dan met Frankrijk te handelen, als eenc billijke fchadeloosftelling voor de befcherming en hulp, welke het ons verleent? Zoo wij de befluiten der Nationale Vergadering, in alles wat tc- --- Page 275 --- AANHANGSEL. tegen onze plaatfelijke omflandigheden nict No. II. Atrijdt, flechts uitvoeren? GrondbeEr ligt Frankrijk wel aan gelegen, dat ginfelen wij gelukkig zijn ; dat wij de waren en der Aigemeene eerfe koopmanfchappen, welkc het ons toczendt, Vergadeflijten; en dat wij hetzelve, in ruiling, ring. veel fuiker, koflij, indigo, katoen, kakao enz. leveren. Kortom, het heeft er belang bij, dat de flaatsregeling van St. Domingo zoodanig is, dat zij deze volkplanting voor altijd aan de hoofdftad verbindt, cn door derzelver rijkdommen medewerkt tot den voorfpoed van den ftaat. Overeenkomflig met dezc ZOO eenvoudige en ware bedenkingen heeft de Algemeene Vergadering van St. Domingo 2 in haar befluit van den 28ften van Mei (No. 3), de grondflagen der flaatsregeling vastgefteld. Q 5 No, oodanig is, dat zij deze volkplanting voor altijd aan de hoofdftad verbindt, cn door derzelver rijkdommen medewerkt tot den voorfpoed van den ftaat. Overeenkomflig met dezc ZOO eenvoudige en ware bedenkingen heeft de Algemeene Vergadering van St. Domingo 2 in haar befluit van den 28ften van Mei (No. 3), de grondflagen der flaatsregeling vastgefteld. Q 5 No, --- Page 276 --- AANHANGSEL No. III. (Aangehaald bladz. 273 enz. van Deel I., waar reeds eenige hoofdzaken uit dit fluk zijn opgegeven.) Aanklagt van Ogé, toen hij ter dood was veroordeeld. No. III. Uittrekfel uit de aanteekeningen van den Verklaring opperften raad der Kaap. van eenen In het jaar duizend zeven honderd cen en der zamengezworenen negentig, den negenden van Maart, hebben op zijn ni- wij ANTONI ETIENNE RUOTTE, raadsheer terfe, die, 200 men van den koning en deken bij den hoogen naar aanwijning raad aan de Kaap, en MARIA FRANÇOIS van dezel- POURCHERESSE DE VERTIERRES, mede des ve had gehandeld, konings raadsheer in den hoogen raad aan den in deszseifs opfiand de Kaap, benoemde gelastigden van het beginfelen hof, om het befluit van het gemelde hof, konde geRuit heb- van den 5den der tegenwoordige maand, ben. behelzende het vonnis des doods tegen den perfoon, genaamd JAKOB OGÉ, gezegd JACQUOT 2 vrijen Mulat, ten uitvoer te brengen, denzelven -JAKOB OcÉ, gezegd Jac- --- Page 277 --- a - AANHANGSEL JACQUOT, in de kamer der lijfiltraffelijke No. III. regrsoefening gebragt zijnde, en na dat het Ogé's gegezegde befluit, voor ZOO ver hem betrof, tuigenis te was voorgelezen, hooren zeggen en ver- gen de 24klaren, tot ontlasting van zijn renen. mengezwogeweten, na vooraf eenen eed afgelegd, en de hand voor ons te hebben opgeftoken, ter bevestiging dat hij de waarheid fprak: Dat cr in het begin van de maand Februarij laatstleden, indien de rivieren nict buiten hare oevers waren getreden, eene zamenrotting van lieden van de kleur zou hebben plaats gehad, die de werklieden met zich medeflepen, en met eene zeer aanzienlijke menigte de Kaaphad moesten overvallen; dat zij zelfs reeds tot een getal van elf duizend man waren aangegrocid; dat het overftroomen der rivieren de eenige verhindering was, welke hunne vereeniging belette; en dat deze menigte lieden van de kleur beftond uit die van Mirebalais, Artibonite, Limbé, Quanaminthe, Grande Riviere, en in het algemeen van de heele gevolkplanting. Dat er op dit tijdftip honderd man van de kleur uit de Kaap waren vertrokken, om zich bij hen te voegen. Dat hij befchuldigde verzekerd was, dar de eenige verhindering was, welke hunne vereeniging belette; en dat deze menigte lieden van de kleur beftond uit die van Mirebalais, Artibonite, Limbé, Quanaminthe, Grande Riviere, en in het algemeen van de heele gevolkplanting. Dat er op dit tijdftip honderd man van de kleur uit de Kaap waren vertrokken, om zich bij hen te voegen. Dat hij befchuldigde verzekerd was, dar --- Page 278 --- AANHANGSEL N. III. dac de opftokers van dezen opfland waren Oge's ge- de DECLAINS, vrije negers van Grande Ritnigenis te- vière, befchuldigden in het gen de 2ategenvoordige mengezwo- regtsgeding; DUMAS, vrije ncger; YvON, renen. vrije neger; BIZOTIN, een vrije Spaanfche Mulat; PIETER GODARD en JAN BAPTISTE zijn broeder, vrije negers van Grande Rivière; LEGRAND MAZEAU en TOUSSAINT MAZEAU, vrije negers; PIETER MAUZI, vrije Mulat; GINGA LAPAIRE, KAREL LAMADIEU, de SADOURINS, JAN PIETER GoupY, JozEr LUcAs, vrije Mulatten; MAURICE, vrije neger, 2 allen befchuldigden in het regtsgeding. Dat de voornaamile fokebranden van het oproer langs de kust waren DAGUIN, cen oproermaker van Mircbalais, thans onder befchuldiging; PINCHINAT, mede onder befchuldiging; cn dat hij aangeklaagde, hier tegenwoordig, gcloofde, dat de laatstgemelde een der hevigite deelgenooten was van den opftand, dat hij het oproer, hetwelk in de omftreken van St. Mark was uitgeborften, grootendeels veroorzaakt, en gepoogd had een nieuw tc bewerken; dac er in het tegenwoordige oogenblik, in verfcheidene landfreken, eene menigte lieden van --- Page 279 --- AANIANGSEL van de kleur waren, wel vast beraden hunne ontwerpen door om No. III. zich te laten affchrikken te zetten, zonder Oge's gewaarmede door de doodftraf, tigenis teallen, die in den opfland deel gen de 23namen, werden gedreigd; dat de befchul- mengezwo- renen. digde, hier regenwoordig, zich den van allen niet kon herinneren, maar dat naam zich te binnen brage 2 dat de zoon hij van LAPLACE, een' vrijen Mulat, wiens zuster hij befchuldigde in de gevangenis had, uit Limbé was vertrokken gezien om volk te werven; en dat deze opftand onder lieden van de kleur hier werd aangemoedigd de perfonen, genaamd door FLEURY en HIRONDELLE VIARD, algevaardigdén der lieden van de kleur bij de Nationale dat hij Vergadering; befehuldigde niet wist, of de afgevaardigden zich inet dezelve verbonden hebben ; dat hij geloofde, dat de FLEURY perfoon geheeten zich te Mirebalais onthield, en HIRONDELLE VIARD in het kwartier van Grande Rivière. Dat hij befchuldigde hier tegenwoordig verklanrde, dat de verzamelpliats der roerigen was in de ondemardfche opwelke men vindt tusfchen Créte à Marcan holen, en het grondgebied van Giromen, in het kers- inet dezelve verbonden hebben ; dat hij geloofde, dat de FLEURY perfoon geheeten zich te Mirebalais onthield, en HIRONDELLE VIARD in het kwartier van Grande Rivière. Dat hij befchuldigde hier tegenwoordig verklanrde, dat de verzamelpliats der roerigen was in de ondemardfche opwelke men vindt tusfchen Créte à Marcan holen, en het grondgebied van Giromen, in het kers- --- Page 280 --- P A ANHANGSEL van Grande Rivière; dat hij beNo. III. kerspel indien men hem naar de plaatfchuldigde, Ogés gezich dus fterk maakte, dat tuigeniste- fen kon geleiden, gen de 21de der oproerigen zou gemengezwo- hij opperhoofden waarin renen. vangen nemen; dat de ontroering, hij zich ter oorzaak van zijnen tegenwoorftaat bevond, hem niet toeliet om digen berigten te geven; dat hij ons omftandiger zou, wanneer hij een weidie hierna geven dat hem thans nog nig bedaarder zou zijn; te binnen fchoot, dat de perfoon, genaamd CASTAING, een vrije Mulat van dit regtsgebied , geenerlei decl had in den tegenwoordigen handel : maar dat hij befchuldigde dat, ZOO zijn broeder OcÉ ons verzekerde, CASTAING het aandrijven van den gezegden had gevolgd, hij tot veel grootere uiterften zijn: hetielk alles is, zou voortgellagen ons heeft in dit oogenblik wat hij gezegd aan ons te kunnen verklaren, en waarvan wij hem fchriftelijk bewijs hebben gegeven, hetwelk hij met ons en den Griflier heeft ondertcekend. Geteekend op de aanteekeningen, J.Océ, POURCHERESSE DE VERTIERRES en RUOTTE, LANDAIS, Griflier. Uit- --- Page 281 --- D AANHANGSEL Uittrekfel uit de aanteckeningen der Grif- No. III. fie van den hoogen raad der Kaap. In het jaar duizend zeven honderd een en Ogé's getig den tienden van Maart des negen- gen tuigenist de te- 24. ten drie uren hebben wij, ANTONI namiddags mengezwoETIENNE renen, RUOTTE, raadshcer des konings, deken den hoogen raad aan de bij Kaap, en MARIA FRANÇOIS JOZEF DE raadsheer VERTIERRES, 2 mede van den koning in den gezegden hoogen raad van de Kaap, in gevolge het belluit van heden, genomen op de eifchen van des konings Procureur Generaal het hof, door het gezegde hofbenoemd bij en gelastigd, om de verklaring, door den foon, genaamd JAKOB OcÉ, vrijen Mulat, perover te hooren, denzelven JAKOB OcÉ, in de kamer der lijfitraffelijke regtsoefening, voor ons doen brengen; welken dat hij den eed gedaan, wij, na en de hand voor ons had opgeftoken, ter verzekering dat hij de waarheid fprak, en na hem, door den Griffier, de verklaring van gisteren te hebben doen voorlezen, vermaand hebben te verklaren, of de gemelde om heid verklaring waarbchelst, of hij daar niets wil bijvoegen, niets van afirekken, en of hij daarin volhardt. Heeft ngen; welken dat hij den eed gedaan, wij, na en de hand voor ons had opgeftoken, ter verzekering dat hij de waarheid fprak, en na hem, door den Griffier, de verklaring van gisteren te hebben doen voorlezen, vermaand hebben te verklaren, of de gemelde om heid verklaring waarbchelst, of hij daar niets wil bijvoegen, niets van afirekken, en of hij daarin volhardt. Heeft --- Page 282 --- 256 AANBANGSEL Heeft dat de gezegde verNo. III. geantwoord, waarheid behelst; dat klaring van gisteren Ogé's suigenis ge- te- hij daarbij volhardt; en hij er bij voegt, gen de za- dat de twee broeders DIDIER, van welke mengezwo- renen. de eene grooter is dan de andere, vrije lieden van de kleur, en welke hij flechts demaal gezien heeft, JAN PIETER ze eenige Mulat van de Kaap, en CAGERARD, vrije zijn om TON, mede van de Kaap, gebruikt de de werklieden van Grande Rivière tot oproerigen over te halen; dat, zij des daags bijeen, en des nachts verftrooid zijn. Voegt er nog bij, dat, toen hij tegen LUCAS verhoord werd, er door den JAKOB laatstgemelden gezegd is, dat hij befchuldigde hier tegenwoordig hem gedreigd had, dat hij hem zou doen ophangen; waarop hij befchuldigde aan gezegden JAKOB LUCAS heeft geantwoord, dat hij weten moest, waarom hij befchuldigde, daar gezegde JALUCAS dit niet verder aandrong, de beKOB die, niet verweegredenen van bedreiging klaard heeft, namelijk omdat hij. gezegden LUCAS niet wilde bederven; dat hij JAROB de zaken verhaalt, ZOO als dezelve geons LUCAS beurd zijn; dat, - toen gemelde hem gezegd heeft, dat hij de werklieden van --- Page 283 --- AANIANGSEL van den heer dere bewoners BoNANCEY en verfeheidene an- No. TIL. van Grande Rivière had opgemaakt, om de foldaten bij den heer tuigeniste- Oge's geCARDINEAU te gaan vermoorden, en dat hij gen de 20verzekerd was, dat deze werklieden renen. mengezweeerfie geluid van de op het zich bij de bende der tromper zamenrotten en lieden van de kleur voegen zouden, - bij de partij der blanken befchuldigde toen, zen had van deze trekkende, een afgrijden perfoon barbarschheid, en tot dat de fineder genaamd JAKOB LUcAs zeide, van zulk cen dicnde ontwerp verde opgehangen te worden, en dat hij negers, welke hij op verfcheidene hoeken geplaatst had met horens om te blazen, oogenblikkelijk moest doen terug dat hij befchuldigde hier keeren; klaart, dar hij aan gezegden tegeawoordig vergegeven drie LUcAs heeft drie flesfchen pompoenbasten met Tafia, wijn en cenig niet wist, welk brood; dat hij daarvan gebruik gemelde Lucas maakte; dat de derde maal, gezegde LucAs dat kwam toen halen, bij befchuldigde 2 hier vraagd heeft, tegenwoordig, hem gelevensmiddelen wat hij met deze dranken en deed, waarop gezegde LUcAs anewoordde, dat het was voor de II. DEEL. negers, R wel- wijn en cenig niet wist, welk brood; dat hij daarvan gebruik gemelde Lucas maakte; dat de derde maal, gezegde LucAs dat kwam toen halen, bij befchuldigde 2 hier vraagd heeft, tegenwoordig, hem gelevensmiddelen wat hij met deze dranken en deed, waarop gezegde LUcAs anewoordde, dat het was voor de II. DEEL. negers, R wel- --- Page 284 --- AANHANGSEL No. III. welke hij hier cn daar verfpreid had; dat ten bewijze, dat gezegde LUCAS het ontOge's tuigeniste- ge- werp had, om de negerflaven op te maken gen de 20de blanken, en deze laatfle door de suengezwo- tegen vencn. 'eerfte te doen vermoorden, ftrekt, dat hij een vooritel gedaan heeft aan VINCENT OGÉ, broeder van hem befchuldigde, om aan de woning van JAKOB LUCAS te komen, ten einde beter gerced te zijn om zich bij de negers te voegen, welke hij verleid had; dat de reden, waarom hij befchuldigde, bij zijn verhoor tegen gezegden JAKOB LUCAS, deze daadzaken nict geopenbaard hecft, is omdat hij hem niet heeft willen bederven; dat hij ten minfte de voldoening heeft, van deze verfehrikkelijke en Kannibaalfche misdaad te hebben voorgekomen; dat hij zich voorbchouden had, na zijne vrijlating aan den regter te openbaren, dat het dezelfde LUCAs is, die twee blanken gevangenen, eenen heer BELISLE, den en bepaaldelijk hals heeft willen affijden, omdat die hem eene vrouw ontvoerd had; dat PIETER RouBERT den fabel aan de handen van JAKOB LUCAS ontrukt, en VINCENT Océ, broeder van hem befchuldigde hier tegenwoordig, geroepen heeft, die den gezegden LUcAs ern- --- Page 285 --- - AANBANGSEL emflig doorhaalde ; dat deze ondertusfehen gevangenen No. III. voor den regter hebben verklaard, dat hij befchuldigde het Ogé's gedezen aanflag had in den zin was, die gen tuigenis de 20- tedat zelfs in het verhoor gchad; dat zij mengezvobijwezen hebben tegen hem in zijn renen, faande dat, dewijl het gehouden ; maar gèval in den nacht gebeurd is, de gezegde gevangenen hem de voor den meergemelden befchuldigLUcAs hebben genomen, terwijl hij befehuldigde niet gehouden heeft hen met beleefdheden opoverladen; dat bij het verhoor te hij befchuldigde tegen hen geloofd heeft, dat het voldoende was te zeggen, dat hij het niet was geweest, en te verzekeren, 2 dac hij die vrouw nooit gekend had; maar dat hij zich heden verpligt achtte, om, tot van zijn geweten, ons de zaken onclasting ven Z0O als op te gezij zijn, en er op aan te dringen, dat men hem toeliet te bij haar nooit heeft zweren, dat gekend. De befchuldigde voegt cr bij, dat de perfonen genaamd welke de FLEURY en PERISSE 2 van cerstgemelde is een der afgevaardigden van de lieden van de kleur bij de Nationale Vergadering, in deze volkplanting gebragt zijn door een fchip van BourR. 2 deaux, te gezij zijn, en er op aan te dringen, dat men hem toeliet te bij haar nooit heeft zweren, dat gekend. De befchuldigde voegt cr bij, dat de perfonen genaamd welke de FLEURY en PERISSE 2 van cerstgemelde is een der afgevaardigden van de lieden van de kleur bij de Nationale Vergadering, in deze volkplanting gebragt zijn door een fchip van BourR. 2 deaux, --- Page 286 --- AANHANGSEL No. I!I. deaux, in gezelfchap van den perfoon geOgfsge naamd HIRONDELLE VIARD; dat de kipituiscnistr- tein de twee cerstgenoemden gebragt hceft gen de 24wengeaxo- te Aequire bij eenen man van de kleur Durenen. PONT gehecten, en den perfoon genaamd TIRONDELLE VIARD, zijnde insgelijks een afgeveardigde der lieden van de kleur, aan de Kasp. Nog voegt de befchuldigde er bij, tot bevestiging van hergeen hij gisteren verklaard heeft, dat de perfoon genaamd LAPLACE, wiens vader hier in de gevangenis is, bezig zijnde met volk te werven te Ouanaminthe, geweest is onder het getal dergenen, die uit Limbé tegen de Kaap uitgetrokken zijn; dat hij, om alle vermoedens af te weren, naar Port Margot is gegaan, waar hij zich verfcheidene dagen heeft verborgen gehouden, onder voorwendfel van ongefteldheid; dat gezegde LAPLACE, de vader tot hem befchuldigde gezegd heeft, dat hij wel wist, dat zijn buurman, die cen blanke was, niet opkomen zou om. tegen hem te geruigen, hocwel dezelve al zijne flappen wist, en dat hij zich verzekerd hield, dat de perfoon GiRARDEAU genaamd, thans gevangen, niets verklaren zou, omdat die cen al te groot vriend --- Page 287 --- Ce AANHANGSEL vriend van hem was om hem tc verraden; No. III. en dat cindelijk, 200 deze hem aanbrage, hij genoodznakt zijn zou om het ook Oge's gecene tvigenis temenigte anderen tc doen, ZOO van Limbe gen de 2aals uit andere oorden. niengezyorenen, Wijders merkt de befchuldigde aan, dat, toen bij tot ons gefproken hecft van de middelen, door JAKOB Lucas gebruikt om de negerflaven tot opfland te brengen, hij nog heeft verzuimd ons tc melden, dat PIETER MAURY cen dertigtal flaven naar Lucas zonden heeft ; dat hij gebefehuldigde, met tocftemming van Océ den jongeren, zijnen broeder, dezelve heeft terug gezonden, hetwelk aanleiding gaf tot cene algemecne klagt, dewijl de licden van de kleur beweerden, dat dezelve in gevai van nood goede hulptroepen waren; dat hij befchuldigde bij die gelegenheid zelfs cen gefchil heeft gehad met den grootften der twee DIDIERS, tegen wien hij op hct punt was geweest om met het pistool te omdat hij tegen denzelven flaande vechten, dat hij, een vrijman hicld, zijnde cn zockende met de bianken gelijk getteid te worden, nict gereed was om zich gelijk te laten flellen met de negerllaven; dat men, anders R 3 han- befchuldigde bij die gelegenheid zelfs cen gefchil heeft gehad met den grootften der twee DIDIERS, tegen wien hij op hct punt was geweest om met het pistool te omdat hij tegen denzelven flaande vechten, dat hij, een vrijman hicld, zijnde cn zockende met de bianken gelijk getteid te worden, nict gereed was om zich gelijk te laten flellen met de negerllaven; dat men, anders R 3 han- --- Page 288 --- AANHANGSEL, No. III. handelende, door de flaven te docn opOgé's ge- flaan, de eigendommen der blanken zou tuigeniste- verwoesten, en dat zij, die verwoestende, gen de 311mengezwo- hunne cigene goederen verwoesten zouden; renen. dat hij gevangene, federt dat hij in de gevangenis is gekomen, ecn klein bricfje gezien heeft, gefchreven door den gezegden PIETER MAURY aan JAN FRANS TESSIER, waarin gene aan dezen bekend maakt, dat hij voortvaart met volk te verzamelen, en dat de neger COQUIN en meyrouw de weduw CASTAING de oude, gewapend met een' koppel pistolen met zilver beflagen en een' korten fabel, welken de gezegdeNIAURY haar bezorgd heeft, ccn wakend oog houden op alles wat er omgaat, en allc avonden aan gezegden MAURY verflag doen: hetwelk alles is, wat hij befchuldigde, hier tegenwoordig, aan ons verklaart, ons bezwerende overtuigd te zijn, dat, ZOO er mogelijkheid voor hem is om genade te verwerven, hij zich gaarne aan alle gevaren zal bloot ftellen, om de hoofden dezer aproerigen te doen gevangen krijgen, en dat hij in alle gevallen zijnen ijver en eerbied voor de blanken zal betoonen. Na dat zijne verklaring hem is voorgelezen --- Page 289 --- AANHANGSEL. zen 7 - welke hij volhardt te betuigen dat No. IH. waarheid behelst, geven wij hem daarvan Oge's gefehriftclijk bewijs, hetwelk hij met ons en tuigenis tegen de 207den Griflier heeft onderteekend. mengezwoGeteckend op de aanteckeningen J. OGÉ, rencn. RUOTTE, POURCHERESSE DE VERTIERRES, en LANDAIS, Griflier. Voor de uitvaardiging vergeleken, getcekend LANDAIS, Griffier. No. IV. (Behoorende bij bladz. 301 van Decl I.) Artikelen van een verdrag van overgave, uit naam van de inwoneren van Grande AAnfe (het kwartier van gérémie daaronder begrepen) voorgefield door den heer De Charmilly, 7 met volle magt voorzien door gelastigden van den read van algemeene veiligkeid der yoornocmde plaais, gedagieckend den 18den van. Augustus 1793, en aan Zijne Eacellentie den Generaal Majoor Williamfon, ZijR 4 ne van overgave, uit naam van de inwoneren van Grande AAnfe (het kwartier van gérémie daaronder begrepen) voorgefield door den heer De Charmilly, 7 met volle magt voorzien door gelastigden van den read van algemeene veiligkeid der yoornocmde plaais, gedagieckend den 18den van. Augustus 1793, en aan Zijne Eacellentie den Generaal Majoor Williamfon, ZijR 4 ne --- Page 290 --- A A NHANGSEL ne Majefleits Hisasas-Gewrmerses Jamaika, ter goedkcuring aangeboden. Art I. Dat de landeigenaars van St. DoNo. IV. mingo, van alle toevlugt tot hunnen wettiEerhe Ofi- gen oppervorst verftoken, ten einde hen cieel ge- te verlosfen van de dwingelandij, waaronfehrifi kende den ra- der zij thans zuchten, de befcherming van Britfchen zijne Brictannifche Majesteit inroepen, en kriigstogt op S7. Do- den ced van getrouwheid en onderwerping singo. aan hem afleggen, en hem fmeeken om hunne volkplanting onder zijne befcherming te nemen, en hen als goede en getrouwe onderdanen te bchandelen, tot aan eenen algemeenen vrede, wanneer zij zich gehcel zullen onderwerpen aan de voorwaarden, omtrent welke dan zal overcengekomen worden tusfchen zijne Brittannifche Majesteit, de regering van Frankrijk en de verbondene mogendheden, ten aanzien van het oppergezag over St. Domingo. - Antwoord. Toegeftaan. Art. II. Dat, ZOO lang de orde en rust in St. Domingo niet herfteld zijn, de Gouverneur, door Zijne Brictannifche Majesteit benoemd, volle magt zal hebben, om alle maatregelen van orde en goede regéring, wel- --- Page 291 --- A ANHANGSEL welke hij zal goedvinden, te in te voeren. ontwerpen en No. IV. Antwoord. Art. III. Dat Toegefiaan. Perdrng verledene niemand, uit hoofde van van overonlusten, cenig lccd zal gefchic- gaaf van den, behalve denzulken, die St.Dominregtshof bij cenig ge- g0 aan de wertiglijk zijn Engel moord gepleegd, ofbrand befchuldigd van felleu. geflicht, ren tot het plegen vandeze ofandehitst te misdaden aangehebben. - Antwoord. Art. IV. Dat de Mulatten alle Toegeflaan. ten zullen hebben, welke die voorregin de Britfche eilanden volksklasfe woord. geniet. AntToegellaan. Art. V. Dat, indien de het volkplanting, bij cindigen van den oorlog, 2 onder de heerfchappij van Zijne Brittannifche teit blijft, en de orde in dezelve Majeswordt, in dat geval de wetten herfteld van de eigendommen ten aanzien en alle regten, welke, voor de Franfche burgerlike teling, in de gezegde omwenwaren, zullen volkplancing in kracht, behouden worden; dat tans Zijne Brittannifche nogtijd toc dat er eene Coloniale Majesteit, tot den kan bijeengeroepen Vergadering hebben om allerlei worden, het regt zal len, welke het maatregelen vast te ftelalgemeene welzijn en de R5 vei- alle regten, welke, voor de Franfche burgerlike teling, in de gezegde omwenwaren, zullen volkplancing in kracht, behouden worden; dat tans Zijne Brittannifche nogtijd toc dat er eene Coloniale Majesteit, tot den kan bijeengeroepen Vergadering hebben om allerlei worden, het regt zal len, welke het maatregelen vast te ftelalgemeene welzijn en de R5 vei- --- Page 292 --- AANHANGSEL No. IV. veiligheid der volkplanting mogen vereifchen: maar dat er geene vergadering zal Yerdrag van over- bijeen geroepen worden, Z0O lang de orde ganf St. Domin- van niet in alle deelen der volkplanting herfteldis; go aan de en dat, tot dien tijd toe, Zijne Brittannifche fchen. Engel Majesteits Gouverneur, in al de gedeelten van het landsbeftuur en de handhaving der orde, zal worden bijgeflaan door eenen raad van zes perfonen, welke hij zal mogen kiezen uit de landeigenaars in de drie provincien, uit welke deze volkplanting beftaat. - Antwoord. Toegeftaan. Art. VI. Dat, uit hoofde van de verwoestingen, die er door opftanden, brand en plundering in de volkplanting hebben plaats gchad, de door Zijnc Majesteit aangefteldc Gouverneur, bij het bezitnemen van de volkplanting, om in den nood der inwoneren te dezen opzigte te voorzien, gevolmagtigd zal zijn, om eenc opfchorting van tien jaren, voor de betaling van fchulden, tc vergunnen, waarvan de tijd zal gerekend worden met de dagteckening der overgaaf in tc gaan, als mede eene opfchorting van alle renten wegens dezelve fchulden, welke ingaan zal met den cerften van Augustus 1791, en cindigen met het afloopen van de tien --- Page 293 --- AANBANGSEL tien jaren, voor de betaling der fchulden vergund: maar alle fommen, door No. IV. aan hunne voogden Verdrag onmondigen 2 of aan afiwezige van overplanters door dezulken verfchuldigd, dic gaaf van het beftuur over derzelver St. Dominhebben, of door den eigendommen Engel go aan de anderen eenen planter aan den Jelben. wegens de overdragt van eigendommcn, zullen in de bovengemelde ting niet begrepen zijn. opfehorAntwoord. Toegeflaan. Art. VII. Dat de regten op den in- en uitvoer van alle Europeaanfehe fchappen dezelfde zullen koopmanzijn als in de Engelfche volkplantingen. - Antwoord. Toegeflaan. Dienvolgens zal de tollijst meen bekend algegemaakt cn aangeplakt worden, op dat iedereen deskundig zij. Arc. VIII. Dat de fuikers het fabrijken van witte regt zullen behouden om hare kleifitikers uit te voeren, mits zich onderwerpende aan al zulke bepalingen, als het noodig zijn zal te haren Antwoord, opzigte te maken. - len de Toegeflaan. Dienvolgens zulregten op de witte fuikers dezelfde zijn, die in 1789 in de St. Domingo betaald volkplanting van werden. Art. IX. Dat de Catholijke Godsdienst be- te regt zullen behouden om hare kleifitikers uit te voeren, mits zich onderwerpende aan al zulke bepalingen, als het noodig zijn zal te haren Antwoord, opzigte te maken. - len de Toegeflaan. Dienvolgens zulregten op de witte fuikers dezelfde zijn, die in 1789 in de St. Domingo betaald volkplanting van werden. Art. IX. Dat de Catholijke Godsdienst be- --- Page 294 --- A ANHANG GSEL. No. IV. bchouden en gehandhaafd, doch dat geene Verdrag andere Evangelifche wijze van Godsvereeyan over- ring zal buitengefloren worden. Antgaaf ran St. Domin- woord. Toegeftaan. Onder voorwaarde, go aan de dat zoodanige priesters, die den ced geEnzel. feken. daan hebben, door de perfonen, thans de teugels der regering in Frankrijk hondende, voorgefchreven, weggezonden en door andere zullen vervangen worden. Art. X. De plaatfelijke belastingen, dienende tot beftrijding der kosten van bezettingen en van de regering der volkplanting, zullen op dezelfde wijze als in 1789 omgefchreven worden, met uitzondering van de verligtingen en den afflag, welke zullen worden toegeflaan aan de inwoners, , wier goederen door brand zijn befchadigd, tot den tijd toc, dat hunne bezittingen herfteld zijn. Er zal door de volkplanting cene rekening gchouden worden van al de fommen, van de zijde van Grootbrittanje verftrekt, tot aanvulling van het tc kortkomende der voorzeide belastingen; welk te kort, Z0O wel als al de onkosten ten voordeele van de volkplanting gemankt (mer uitzondering van die van Zijnc Majesteits zecmagt, die tot derzelver befcherming beftemd is), altijd --- Page 295 --- a C - AANHANGSEL tijd door de gezegde vergoed worden. volkplanting zullen No. IV. Antwoord. fiaan. Toege- Verdrag Art. XI. Zijne van over. Brittannifche Majesteits gaaf van' Converneur van St. St. Dominde Domingo zal zich tot aan Spaanfche regering wenden, % Engel. ruggaaf te om de te- fehen. verkrijgen van de negers en het vec, door de wederfpannige flaven op het Spaanfehe grondgebied verkoche. woord. AntToegeflann. Art. XII. De invoer in bodems, van Amerikaanfehe levensmiddelen, vee, en hout van allerlei foort, uit de koren de Staten van VercenigAmerika, zal in St. Domingo vrijgefteld worden. - Antwoord. geflaan. Onder voorwaarde, Toezen handel dat er tot dePmemindmehyeclotie pen zullen gebruikt worden, dan die één dek hebben; en dat deze invoer maar ZOO lang zal worden flechts toegelaten, als ve blijken zal dezelof de noodig te zijn tot het herftel inftandhouding der tot dat er maatregels volkplancing, of zelve in dit genomen zijn, om deandere opzigt op een' gelijken voet met Engeifche gen 5 dat er wijders volkplantingen te breneene van gezegde naauwkeurige lijst fchepen, met de befehrijving van chts toegelaten, als ve blijken zal dezelof de noodig te zijn tot het herftel inftandhouding der tot dat er maatregels volkplancing, of zelve in dit genomen zijn, om deandere opzigt op een' gelijken voet met Engeifche gen 5 dat er wijders volkplantingen te breneene van gezegde naauwkeurige lijst fchepen, met de befehrijving van --- Page 296 --- AANHANGSEL No. IV. van derzelver ladingen, gchouden, en alle Verdrag dric maanden aan de Edele Achtbare Lords ran over- Commisfarisfen van Zijne Majefteits fchatkagaaf van St.Domin- mer, en aan eenen van de voornaamfte Secrcgo aan tarisfen van Staat, zal worden overgezonden; de Engelfclen. en dat geen der gezegde fchepen 2 onder welk voorwendfel ook, cenigcrlei voortbrengfel van de volkplanting, behalve firoop van fuiker en rum, zal mogen uitvoeren. Art. XIII. Geen gedeelte der bovenftaande voorwaarden zal befchouwd worden als cenc bepaling van de magt des Parlements van CGrootbrittanje, om de featkundige regering der volkplanting te regelen en vast te ftellen. Antwoord. Tocgeflaan. - No. --- Page 297 --- - AANHANGSEL No. V. (Aangehanld op bladz. 320 van Decl I.) Kopij van een' briefvan den heer ridder De Sevré, bevelliebber van de Coloniale troepen te Tiburon 2 aan den Colonel Whitlocke, opperbevelhebber der troepen van Zijne Brittanmifthe in St. Domingo. Majesteit Mijn heer de Gouverneur! Het fchip Le Capitaine Robert, hetwelk dezen morgen in onze haven is binnen No. V. komen 1 en gereed lige om dezen nacht ge- Brief van te vertrekken, verfchaft mij eene veilige kennisge- ving van en bekwame den heer gelegenheid, om u de bijzon- deSevré,in derheden mede te deelen van. den aanval, Engelfehen welken de roovers gisteren, 2 dienst. het twee: uren voor aanbreken van den dag, op onze posten gedanan hebben. Ten half vier uren werd mijn voorfte te Vigic door eene post magt van ten minfte 2,000 roovers overvallen, 2 die twee veldfuk- en bekwame den heer gelegenheid, om u de bijzon- deSevré,in derheden mede te deelen van. den aanval, Engelfehen welken de roovers gisteren, 2 dienst. het twee: uren voor aanbreken van den dag, op onze posten gedanan hebben. Ten half vier uren werd mijn voorfte te Vigic door eene post magt van ten minfte 2,000 roovers overvallen, 2 die twee veldfuk- --- Page 298 --- AANHANGSEL No. V. flukken van 4 pond bij zich hadden. Op Brief ran hetzelfde oogenblik omfingelden zij het fort den heer en de flad. Het was met vecl moeité, dat De Sevré. ik met mijne bezetting in het fort konde terugtrekken, waar ik cen' langen tijd het vuur uit klein geweer doorftond, voor dat ik in flaat was, om mijn volk in goede orde tc plaatfen. De roovers hadden alles in hun voordcel : zij zagen her fort, en konden het van alle kanten befchieten, terwijl wij, omdat het geen dag was, hen niet konden ontdekken. Ilet gevecht had twee uren geduurd, wanneer er twee kruidkisten op de groote batterij vuur vatten, en dezelve gehecl ontwapenden, doordien de flukken kanon buiten het fort fprongen. Dit ongelukkige geval doodde of kwetfte twintig mijner manfchappen, en deed voor een oogenblik den moed der bezetting zinken: maar weldra herftelde zij zich, en maakte een hevig vuur op den vijand. Toen gaf ik bevel aan eenige negers van JAN KINA om langs den weg der rivier cenen uitval te doen: zij floegen de roovers, en noodzaakten hen om naar de hoogten terug te wijken. Vervolgens deed ik ecnen uitval met Oilgevecr 200 man negers en blanken; ik trok langs --- Page 299 --- àe AANHANGSEL langs de zijde der ftad mijne benden in uit, en verdeelde No. V. twee ik de ecne onder het kolommen, bevel waarvan Biefvan PHILIBERT ftelde, van den heer den heer der andere mij zelven aan het hoofd De; Sevré. plaatfende: ik beklom de ten, om hunne achterhoedeafief hoogden tocleg, om hun fijden, met gefchut te maar dewijl de eerfte kolom benagoigen: niet genoeg kon bovenkomen, fpoedig roovers, hun kanon gelukte het den Ik heb den weg te voeren. dan tot de vlugeenden vijand niet verder woning Genfac kunnen doen volgen: ZOO zeer waren verpen afgemat door een mijne manfchapzonder gevecht, dat vijfuren ophouden had geduurd. Bij mij zijn ongeveer honderd flagtoffers van den frijd man als ke er dertig op de gevallen, van welplaats en ik heb honderd gefheuveld zijn, ke er velen flerven: gekwetsren, onder welhen ten minfte ik reken, dat er bij 500 man buiten faac zijn om meer te vechten: geftcld derd men heeft honvijftig dooden van hen veld gevonden; op het flagen de wegen, zij teruggetrokken zijn, waarlangs bloed waren dermate met bedekt, dat zij eene aanzienlifke nigte gekwetsten moeten hebben. meII. DEEL. S De ke er velen flerven: gekwetsren, onder welhen ten minfte ik reken, dat er bij 500 man buiten faac zijn om meer te vechten: geftcld derd men heeft honvijftig dooden van hen veld gevonden; op het flagen de wegen, zij teruggetrokken zijn, waarlangs bloed waren dermate met bedekt, dat zij eene aanzienlifke nigte gekwetsten moeten hebben. meII. DEEL. S De --- Page 300 --- AANHANGSEL. No. V. De Engelfche manfchappen hebben eene dapperheid betoond, die hen allerwegen Brief van den heer onderfcheid : de kapitein HARDIMAN verDe Sevré. dient de hoogfte loffpraken; ik ben ten uiterfte-bedrocfd, dat gij mij dien man ontneemt; het is moeijelijk het gemis zijner bekwaamheden en deugden te vergoeden. Terftond na het gevecht heb ik aan al dc bevelhebbers der onderhoorige kwartieren gefchreven , dat zij mij hulp zouden tocfehikken 3 ik verwacht dezelve icder oogenblik: : maar ik heb eene magtige verfterking ontvangen door de tegenwoordigheid van het fregat L'Alligator, hetwelk dezen morgen is aangekomen. Ik ben met eerbied enz. (Geteekend) De ridder DE SEVRÉ, Tiburon, den 7den van April, 1794. No. --- Page 301 --- AANHANGSEL No. VI. (Behoorende bij bladz. 337 van Decl I.) 2> De oivermocide De Charmilly - 99 De uitftekende rol, welke deze durende de onlusten in zijn heer, ge- No. VI, derland, heeft aangenomen va- Verhaal heid gefpeeld, en de welbekendvan zijnen naam bij alle foorten heer van den De lieden, die in het fluiten van het van Charmilly, tusfchen verdrag gevelmagGrootbritanje en St. Domingo tigde tot de betrokken geweest, maken zijn onderhangens hem, indien niet cenig berigt we- deling de Britten, set volftrckt noodzake. lijk, ten minfte lezer. Wij -kunnen hogscbelangeijk deze voor den involgen, omdat de heer neiging DE gereeder zelf de voornaamfte CHARIILY leverd heeft, welke bouwftoffen daartoc gehet te voren wij hebben vertaald uit anngehaalde werk. 2 27 Lettre à M. EDWARDS.". getiteld Toen ik, zegt hij, de Parijs Univerficit van verlaten, en een te van Europa had aanzienlijk gedeclomtrent het doorgereisd, kwam ik begin van den er neiging DE gereeder zelf de voornaamfte CHARIILY leverd heeft, welke bouwftoffen daartoc gehet te voren wij hebben vertaald uit anngehaalde werk. 2 27 Lettre à M. EDWARDS.". getiteld Toen ik, zegt hij, de Parijs Univerficit van verlaten, en een te van Europa had aanzienlijk gedeclomtrent het doorgereisd, kwam ik begin van den Amerikaanfchen S 2 oor- --- Page 302 --- AANHANGSEL No. VI. oorlog in St. Domingo. Een verblijf van Verhaal weinig maanden in de volkplanting leerde san den mij derzelver anngelegenheid kennen. Geheer De Charmilly boren met cene niet lige te overtreffen werkzaamheid, en met cen fterk ligchaamsgeltel begaafd, werd ik begeerig, om mij met de belangen van het ciland bekend te maken. Gedurende een verblijf van veertien jaren, in onderfcheidene tijden, reisde ik in de volle kracht van het woord de gcheele volkplanting door, en heb ik in eenige belangrijke werkzaamheden deel gehad, verfcheidene uitgeftrekte landgoederen beftuurd, en in alle deelen des eilands bezigheden van groot aanbelang gehad, die mij met de voornaamfte planters in deszelfs verfcheidene landftreken bekend maakten. Voegt gij daarbij de ecrzucht om cen van deszelfs rijkfe inwoneren tc worden, Z0O moogt gij e oordeclen, of ik niet meer dan iemand anders in de gelegenheid ware, om wel onderrigt tc zijn nangaande dc rijkdommen van deszelfs onderfcheidene provincien en de voordeelen van deszelfs onderfcheidene fabrijken; behalve dat ik bijna al de ambtenaren, die in de regering van hetzelve gebruikt werden, ZOO wel in den krijgs- als in --- Page 303 --- r C - - - AANHANGSEL in burgerlijken dienst, de edelmoedige perfoonlijk kende, No. VI. gastvrijheid der Kreolen genoor en van alle verbindtenisfen Verhaat kelijk was. Uit al deze onafhan- heer van De den befluiten , dat naauwelijks gronden mag men Charmilly. der volkplanting beter cenig inwoner deszelfs gelegenheid had, om aangelegenheden te kennen, dan ik. Omtrènt het einde van den laatflen log in Frankrijk oorfmart de terugkomende, zag ik met doodelijke gevolgen dier vergiftige grondbeginfelen 2 welke de Franfchen in Amerika hadden ingezogen. Ook ik, met diepe droefenis, de vernam dien Piitanuhrepifehen vestiging van in Philadelphia aanhang, die cerst ontflaan, 2 en naar Europa was overgeplant. vervolgens zocht ik Toen beEngeland, waar ik cenige maanden bleef; van daar begaf ik' weinige Jamaika, waar ik mij ook mij naar onthield. eenigen tijd Na mijne terugkomst in St. voor mijne eigene rekening Domingo verfcheidene plantaadjen op nieuws hebbende vond ik mij in de aangelegd, mij bekend te maken noodzakelijkheid, om met alles, wat betrekking had tot de artikelen van den handel der volkplanting. Ook was mij, in geS 3 meen- af ik' weinige Jamaika, waar ik mij ook mij naar onthield. eenigen tijd Na mijne terugkomst in St. voor mijne eigene rekening Domingo verfcheidene plantaadjen op nieuws hebbende vond ik mij in de aangelegd, mij bekend te maken noodzakelijkheid, om met alles, wat betrekking had tot de artikelen van den handel der volkplanting. Ook was mij, in geS 3 meen- --- Page 304 --- AANHAN C S EL. No. VI. meenfchap met. t-den heer DE MARBOIS, de Verhaal regeling der zaken van eenen der rijkite van den Contractanten van St. Domingo toeverheer De Chermily. trouwd. Een langdurig verblijf te Port-auPrince en Kaap Francois ftelde mij ook in faat; om tc oordeelen over alle gebeurtenisfen van aanbelang, die er in de twec voornaamfte fteden voorvielen. Dewijl ik, in het oogenblik van het uitberiten der omwenteling, op mijne, plantaadje terug kwam, zal het niemand kunnen bevreemden, dat ik tot cen lid der vergadering van mijn kerspel cn vervolgens van die der provincic, in welk ik woondc,ien cindelijk tot afgevaardigde in de Algemeene Coloniale Vergadering, werd benoemd. Uit de afkondiging van de Regten van den mensch voorfpelde ik, met de redelijkdenkendile en best onderrigyeinwoneren, de onheilen. 2 die de volkplanting over het hoofd hingen. Dewijl ik mijn verbli;f hield in het zuidelijke gedcelte des cilands, hetwelk zijne opkomst en bloei, grootendeels, aan de Engelfehen, en, voornamelijk aan de kooplieden van Jamaika, verfehuldigd was: ; en naardien ik, door verfcheidene bezoeken in En- --- Page 305 --- 2 . - AANHANGSEL Engeland, ook volkomen met dat land be- No. VI. kend was; wendde ik, gelukkiglijk, aandacht naar deszelfs mijne Verhaal dezelve de regering, om door van den veiligheid van St. Domingo in heer De verzekerden ftaat te brengen. Dit denk- Charmilly, beeld heeft mij, van het cerfle onlusten af, nimmer tijdftip der een oogenblik verlaten; ik deelde het fteeds.mede in mijn kerspel, in mijne provincie en in de Aigemeene Vergadering te St. Mdrk, waar al mijne gedachten en bedrijven gefladig doelden op de middelen, om hetzelve met zekerheid ten uitvoer te brengen. De ftroom van o omventelingalbegrippen had alle hoofden te zeer ontiteld, dan dat de wijsfte lieden niet zouden geroodzaakt gewecst zijn, om zich naar de omflandigheden te fchikken; en ik beken openlijk, dat ik onder het getal diergenen behoorde, die aan de mogelijkheid eener. ongerijmde onafhankelljkheid veinsden' te gelooven, dewijl ik, uit hoofde van de belangen van het eiland, hieraan de voorkeus gafboven liet nog ongerijmdere denkbeeld, dat het aanwezen van eene volkplanting van fiuikerplantaadjen beftaanbaar was met de zogenaamde regten van den mensch. Ongelukkig waP 4 ren en behoorde, die aan de mogelijkheid eener. ongerijmde onafhankelljkheid veinsden' te gelooven, dewijl ik, uit hoofde van de belangen van het eiland, hieraan de voorkeus gafboven liet nog ongerijmdere denkbeeld, dat het aanwezen van eene volkplanting van fiuikerplantaadjen beftaanbaar was met de zogenaamde regten van den mensch. Ongelukkig waP 4 ren --- Page 306 --- A A N-II A N GSEL. No. VI. ren er lieden van den uitgeltrekften invloed Verhaal in St. Domingo, die, verblind door de hervan den denking van de groote handelkundige voorhrer De Charmilly, deelen, welke zij, gedurende den Amerikaanfchen oorlog, van hunnen toenemenden handel met onzijdige natien getrokken hadden, hoopten en beweerden, dat het ci-i land onafhankelijk zou kunnen blijven, O1l-, der de algemeene befcherming der Europeaanfche mogendheden. Mijn gevoelen was. altijd, dat zulk ecne onafhankelijkheid gecne plaats kon hebben; en dat het voor de volkplanting noodzakelijk. was. 2 onder de befcherming van een moederland te Zijn, en dat het zich wel zou bevinden, wanneer zij onder die van eenc ZOO groote natie was als de Engelfche. Het verfchil van gevoelens verijdelde al mijne outwerpen, en noodzaakte mij (dewijl het mijne wel bekend was), om mij, met cen aanzienlijk getal daar wonende planters, aan boord van Le Léopard in te fchepen. Dit gefchiedde, om twee partijen te ontvlugten, waarvan de cene beftrijders in ons zag van hare heerschzucht, en de andere de vijanden dier regeringloosheid, welke zij onder deze bekoorlijke luchtftreek meenden in te voeren. In --- Page 307 --- C AANHANGSEL 281. In Europa aangekomen zijnde, ontdekte weldra, dat Frankrijk verloren ik No. VI: nog meer, voorwaar, was: maar Veriaal zulks, ten was St. Domingo van den zij eene mogendheid, die er be- heer De lang bij had om hare cigene Charmilly, gen te behouden, tot deszelfs voikplantinfchoot. huip toe: Het treurige berige der onheilen St. Domingo werd allereerst. in van bragt door de Europa geDaphne, een Engelsch fregat. Ik was de. cerfte en die in Engeland kwam, eenige inwoner, bevestigen, Qm dat nieuws te waarvan ik het bewijs vond twee honderd brieven, in GARDNER, den mij door kapitein bevelhebber van het ter hand gefteld. fehip, In het jaar 1790 had ik de eer onderhoud met de Raatsdienaren van een Brittannifche van Zijne middelen. Majesteit, en droeg hun de voor, om hunne te behouden, door het verlosfen volkplantingen mingo. De van St.. Dodaadzaken, waarvan ik toen opening gaf, en welke ik daarna dikwerf herbaald heb, zijn toog, hetwelk ik aangereekend in het verbij die het oordecl der gelegenheid aan regering onderwierp. De geest van omwenteling, die de hoofden van S 5 het ajesteit, en droeg hun de voor, om hunne te behouden, door het verlosfen volkplantingen mingo. De van St.. Dodaadzaken, waarvan ik toen opening gaf, en welke ik daarna dikwerf herbaald heb, zijn toog, hetwelk ik aangereekend in het verbij die het oordecl der gelegenheid aan regering onderwierp. De geest van omwenteling, die de hoofden van S 5 het --- Page 308 --- AANIANGSEL. No. VI. het Franfche volk had doen draaijen, gaf Verhaal de Britfche faatsdienaarfchap de billijkfte van den en wijsfte redenen, om eene aanbieding van heer De Charmilly. de hand te wijzen, die haar te laat gedaan, en die nu, door de gisting in, de volkplanting, en de vermindering van derzelver inkomften cn voortbrengfelen, al te onbeduidend geworden was, dan dat zij zich daarom aan de kanswisfelingen van eehen oorlog met de Franfchen zoude blootftellen. Ik kecrde naar Parijs terug: maar zcer fpoedig (in 1792) noodzaakten de ellenden van Frankrijk en den koning mij, om eene fchuilplaats in Engeland te zoeken. Van dien tijd af voorzag ik den oorlog met ZCkerheid; geftadig werkzaam voor het welvaren van mijne landgenooten en van de ecrite volkplanting in de wereld, vernieuwde ikh mijne aanzoeken bij de Britfche règering: Gemeenfehappelijk met andere inwoners' rustte ik nict, om den flaatsdienaren van Grootbrittanje te bewijzen, dat, ZOO zij St. Domingo, de aanzienlijkfle volkplanting onder de Antilliftie cilanden. 2 nict redden, zij ook hunne eigene niet zouden bchouden. In Februarij 1793 verklaarden de Franfchen --- Page 309 --- a a - AANHANG S.EL. fchen den oorlog aan Engeland. Toçn werd er aan het belang dergenen, die hun No. VI, gedaan hadden om.de best Verhaal fche Engelfche en Fran- van den volkplantingen te behouden, gchoor heer De verleend ; anderen hadden, Charmilly. ijver betoond dan geen, minderen der ik; en ik, bad geen anvoordeel.boven hen, dan. dat van, eene grondiger kennis, aan de St. volkplanting van Domingo, en dat ik zeggen 22 Zie daar wat er. gedaan konde: - toct 2> ik zal het tityoeren, of in. de worden; onderne22 ming omkomen!" Hier is de zaak. der Britiche flnatsdienaren te oordeelen, of ik Zoovan. mijne beloften te veryullen: gelukkig was hun behangd mij, zulks het heeft Zijne Majesteit zelve te verzekeren; en mij zijne verwaardigde zich om goedkeuring te beruigen van den ijver en de getrouwheid, waarmede ik mij aan zijnen dienst had overgegeven. Zoo ver de hecr DE CHARMILLY. De ongelukkige uitlag der dienften van dezen heer is reeds uitvoerig fehreven. Na die genocg beligchamelijke fterkre, waarop.hij zich voorheen ZOO zeer beroemd had, verpild, en zich met nuctelooze den bedekt te hebben, had hij het won- hartzeer, de getrouwheid, waarmede ik mij aan zijnen dienst had overgegeven. Zoo ver de hecr DE CHARMILLY. De ongelukkige uitlag der dienften van dezen heer is reeds uitvoerig fehreven. Na die genocg beligchamelijke fterkre, waarop.hij zich voorheen ZOO zeer beroemd had, verpild, en zich met nuctelooze den bedekt te hebben, had hij het won- hartzeer, --- Page 310 --- AANHANGSEL No. VI. zeer, van zijn groot ontwerp te zien misVerhaal lukken, cn zich te mocten dckken achter de "an den felling, dat hetzelve hecr De nog niet gehecl verCharmilly. ijdeld was, dewij! het de omwentelingzuchtige beginfelen van Jamaika had afgewend. Ook onderging hij, met eene menigte zijner tijdgenooten, de vernedering, van al zijne bewijsredenen, ten voordecle van hct te onderbrengen der zwarten, wederlegd te zien, en verpligt te zijn, om den afloop van een werkzaam leven in eene foort van loome en eenzame ballingfchap, onder de befcherming van de Engelfche regering, door te brengen. In weerwil van zijne misvattingen heeft de heer DE CHARMILLY cenige verftandige onderrigtingen gegeven ten aanzien van het eiland, waarmede hij Z0O wel bekend was, en mag men zeggen, dat hij een achtbaarder lot verdiende. Het was zijne cerzucht, de wergever te zijn, en de redder te worden van zijn land ; en het ware te wenfchen, dat hij zijne bemoeijingen hadde aangewend in eene zaak, waarin hij, hocwel ongelukkig, de verdienfte konde gehad hcbben, dat hij 9> Kloekmoedig viel met cen'vallenden Raat!" Maar, --- Page 311 --- - - - AANHANGSEL Maar, , helaas ! zulk eene cer was hem No. niet befchoren VI, ; hij was gedoemd, om, zelfs in zijn' duisteren ftaat, Ferhaal worden door de vervolgd te heer van den De achterdochtige berispingen Charmilly. zijner landgenooten, 2 voor welke ZOO veel ijvers en eerzucht hij met was werkzaam geweest ; terwijl hij van degenen, welke hij zijn leven vruchteloos had tegen waagd, geene andere gezindheid dan geverachting kon verwachten! No. VII. (Behoorende bij bladz. 37 van Deel IL.) Echte fukken Arekkende tot opheldering van het karakter en de zeden. van Tousfaint L'Ouverture. Het is altijd aangenaam de No. wederkeerige VII. belef@fheidabcrooningen in den oorlog tusfchen twee groote menschlievende Tousfint Brief van perfonaadjen na te fporen: den volgenden brief aan den heeft men uit eene menigte andere ddmiraat Smith. ren van dezelfde foort papieuitgezocht, als eene proef pheldering van het karakter en de zeden. van Tousfaint L'Ouverture. Het is altijd aangenaam de No. wederkeerige VII. belef@fheidabcrooningen in den oorlog tusfchen twee groote menschlievende Tousfint Brief van perfonaadjen na te fporen: den volgenden brief aan den heeft men uit eene menigte andere ddmiraat Smith. ren van dezelfde foort papieuitgezocht, als eene proef --- Page 312 --- AANHANGSEL. No. VII. procf van ToUssAiNT's gemecnzamen ftijl Briefvan van onderhandelen. Tousfaint. VRIJHEID. GELIKHEID. Kaap Frangois, den vijfden van Januarij, het zevende jaar der eene en ondeclbare Franfche republick. TOUSSAINT L'OUVERTURE, Generaal en Chef des legers van St. Domingo, aan EDWARD TYRREL SMITH, Schildkn. kapitcin van Zijne Brittannifche Majesteits fchip Hannibal. Mijn heer! De Lieutenant STOVIN heeft den last volbragt, dien gij hem hadt opgedragen. Dewijl ik aan de Kaap was, toen hij aankwam, werd hij bij mij gebragt, en overhandigde mij uwe brieven van den derden en vijfden van Januarij, hoewel zij aan den bevelhebber dezer plaats gerigt waren. Ik verneem, dat gij vier en zestig Franfche gevangenen aan boord hebt, wier uitwisfeling (*) Nu Admiraal SMITH. --- Page 313 --- Liberte. Egulité. An22 AuRyb le 16 mos Tauseptieme de la Republique fivungaise, mne el indivisible. TOUSSAINT LOUTERTURE. Général en chefde TArmée de Sain-Doasingue, m t ct Aoousius Cvand 33. Cmma asdaut Ao ur m. Vhr bal Housiur khanunh w Gec fcau L a STeL a Semp K - - P 4 charg J Pom dont cee Ham aei fo ces ale 3 / 27 am en elrrs Jen 34 AS 707 'a suuid ers eee a Qunewdhud Paron 1 >ULLA ae ce To Jencule a 2077 309 646 sufon 7ar - oun ce Nechan - o e - ce gue ace Ae : de o eu 4 ci Te / euil aou bee LA cevouet t L --- Page 314 --- CB --- Page 315 --- L: med J1 su e n - L aci fem ad cuy Due yous 7 7ve a er de era eei - fe k 206 oe Jen saucacs aip 00 eel cuverrae Gtiseonre eee ce cubh eee Joiuls rei K esel : fo A'ee e L wl cli/ la cails a Ca Hoite A a ut Baur L e A h voud chocss et al felars A boctd eg * K A mot bel doaserai da a - à frine l J ew e ea 26 e o ccsitA C woud tsiudont Cb ar € oe ee e urait ay Rtr Ce Lee ele A I voecd eug 7or asol iboar eey el kr sewwell wotla J - cee kbru eh AO y fr I Gener ee eees Fea A rereceee Aans eee Gufrid Jaar pe ee/ Lt Has doaserai da a - à frine l J ew e ea 26 e o ccsitA C woud tsiudont Cb ar € oe ee e urait ay Rtr Ce Lee ele A I voecd eug 7or asol iboar eey el kr sewwell wotla J - cee kbru eh AO y fr I Gener ee eees Fea A rereceee Aans eee Gufrid Jaar pe ee/ Lt Has --- Page 316 --- --- Page 317 --- h avo 6 4hbnlu unt douuss a L go ur ter oeeel LA lois R - cals : - - w eti score RA 2A 2 - 2 trudias a ouv e we your ceue). eet me 7o ke . Bocter dlbum luorg eer Eachn as ber R6 7o - ake teeR ale chet al par heat berea voudra cu zcer - youn cU T gee ohose arou e calg - eree O e 6 UA seurig 720 - inier a oo 2o weld yrsae o et yoe - 1 26 ure avoir duntt à J A - - Plhsuswus Muusiar k Cowme sschizt d fumbl gher key Ha fias Lourines --- Page 318 --- CE --- Page 319 --- AE AANHANGSEL ling gij mij voorftelt; en geen oogenblik No. VII, zoude ik geaarzeld hebben, hieraan mijne toeftemming te geven, ZOO ik hetzelfie ge- Bihfvan Tousfaint, cal gevangenen hier gehad had. Dewijl mijne gevoelens van menschlievendheid volmanktelijk overcenflemmen met die, welke gij aan den dag legt, zult gij mij zeer verpligten met het ontflaan van de Franfche gevangenen. Ik zal acht Engelfche gevangenen zenden, zijnde het geheele getal dat hier thans is, behalve die zijne dij heeft eenen, gebroken, en in het ziekenhuis blijft, tot dat dezelve gezer is. Ik zal u brieven voor Port Paix en de Moelje ter hand ftellen,. en de noodige bevelen geven, dat men u de gevangenen welke u toekomen: ZOO het gebeuren bezorgt, dat zij het getal niet volmaakten, beloof mogt, ik u op mijn woord van eer, dat zij tot uwen dienst zullen zijn, wanneer het lot des oorlogs hen ook in mijne handen brengt. Ingevalle gij met de brieven, welke ik u voor de Moelje en Port Paix geef, niet tevreden mogt Zijn, ZOO moogt gij de Franfchen, welke gij krijgsgevangen gemaakt hebt, naar andere plaarfen brengen, waar dezelve kunnen uitgewisfeld worden. Ik wacht --- Page 320 --- AANHANGSEL. No. VII. wacht op uw antwoord, om mij daarnaar Bricf van te gedragen. Tousfaint. Hoewel de porter, de rum en de ham, welke gij de beleefdheid hadt aan den bevelhebber dezer ftad te zenden, nict bepaaldelijk voor mij beftemd waren, kan ik echter niet nalaten, u mijnen dank te betuigen. Ik wensch, dat er hier iets Zijn moge, dat u aangenaam is; en het zal het uwe zijn. Ik heb uwen bediende vrijheid gegeven, om voorraad op te doen van alles, waarmede gij kunt gediend zijn. Ik heb de cer te zijn, Mijn heer! Uw ootmoedige en gehoorzame dienaar TOUSSAINT L'OUVERTURE. Kort waren, kan ik echter niet nalaten, u mijnen dank te betuigen. Ik wensch, dat er hier iets Zijn moge, dat u aangenaam is; en het zal het uwe zijn. Ik heb uwen bediende vrijheid gegeven, om voorraad op te doen van alles, waarmede gij kunt gediend zijn. Ik heb de cer te zijn, Mijn heer! Uw ootmoedige en gehoorzame dienaar TOUSSAINT L'OUVERTURE. Kort --- Page 321 --- - Ge AANHANGSEL Kort uittrekfel uit let dagverhaal van den gefehrevene No. VII. Reilly, Schildkn. heer Karel Uitarekfet sit deshecrenReilly's Port Royal in Jamaika. dagser- haal, Den 16den van November 1798 dig liggende, ontvingen zeilvaarHARCOURT wij den Colonel en kapitein nREYNOLDS: aan en gingen onder zeil naar boord, in St. Domingo. Port-an-Prince Den a4flen in deboge van Leogane zagen wij een vreemd zeil. In den zijnde, kwamen wij bij hetzelve : het bleek avond Amerikmanfehe bark te zijn, komende eene van Port-au-Prince, en naar ftemd, met Franfche Philadelphia bewelke naar Port reizigers en goederen, Royal werden Den 25ften van November opgezonden. ten anker buitenfchoots kwamen wij van het fort van Port-au-Prince, 2 en zonden eene vredevlag naar binnen, om deri eene weg te banen tot onderhandeling met den zwarten GuneraatTOUSAINT, toen over her voornaamfte gedeelte des eilands het doch de bootkwame gebied voerende: hij daar niet was. Toen terug metherberige, dat II. DEEL, ligrten wij heranker, T en --- Page 322 --- AANHANGSEL, No. VII. en zakten af naar Léogane. In den nacht Uittrekfel bemanden en wapenden wij de booten, en uita deshee- zonden dezelve langs de kust. Des morrenReilly's dagrer- gens kwamen zij terug met een' kleinen haal. fchooner, met cen' koperen bodem, geladen met koffij, cn beltemd naar St. Jago op het eiland Kuba. Ook namen zij vier opene booten, waarvan wij er eene weder verkochten aan een' Franschman voor vier honderd dollars, en in de andere zonden wij de gevangenen naar den wal. Den 26ften kwamen wij voor Léogane ten anker; wij zonden eene vredevlag, en kregen berigt, dat de Generaal te Aux Cayes was. Wij gingen onder zeil, en kwamen daar ten negen uren, buitenfchoots van het fort. Wij zonden cenc boot naar den wal, en vernamen, dat T'OUSSAINT te Gonaives was. Doch er kwam een Officier met eene vredevlag aan boord, die den kapitein kennis gaf, dat wij onze boot aan wal zenden, en allerlei voorraad dien wij noodig hadden mogten koopen. Van deze vriendelijkheid bedienden wij ons, uit hoofde van den ongemeen geringen prijs, waarvoor wij ons hier konden voorzien. Den 27fien ligtten wij het anker, en maak- 'OUSSAINT te Gonaives was. Doch er kwam een Officier met eene vredevlag aan boord, die den kapitein kennis gaf, dat wij onze boot aan wal zenden, en allerlei voorraad dien wij noodig hadden mogten koopen. Van deze vriendelijkheid bedienden wij ons, uit hoofde van den ongemeen geringen prijs, waarvoor wij ons hier konden voorzien. Den 27fien ligtten wij het anker, en maak- --- Page 323 --- AANHANGSEL maakteh den 28flen jage zeilen. Omtrent op twee vrecmde No. VIL. een derzelve in, negen uren haalden wij der hetwelk bleek eene floep Unsprebfet uit regering te zijn, komende desher. van remReilly's Frangois en naar Port-au-Printe Kaap dagvergeladen met beftemd, haal. wijnen en allerlei foort. Wij bemanden levensmiddelen van den fchooner, die en wapenden en zonden dien om vroeger genomen was, van den te kruifen, onder bevel fchrijver, dic weldra met een' fchooner, met terugkwam laden, welke in levensmiddelen gezeild had. Wij gezelfchap van de floep gevaartuig, behalve namen alle perfonen uit het zien, die als cenige vrouwen van aanzelve bijzondere perfoner, mer hetreisden; en denzelfden avond wij op de reede van Gonaiyes kwamen Wij zonden eene ten anker. en zagen den vredevlag naar den wal, vecl genoegen GemenafTocseae, fcheen die zeer ftel, om een te nemen in het voormaikaxe verdrag van handel met Sefchikken. fluiten, en alles in der minne te Den volgenden dag en hielden af ligtten wij het anker, en aan tot des neer de kapitein beloofa avonds, wangenen naar den wal had al de gevante zullen zenden, inT 2 dien --- Page 324 --- AANHANGSEL No. VII. dien men cen vaartuig voor dezelve naat Uittrekfel buiten zond. Middelerwijl had de perfoon, uit deshee- dien men als prijsmeester op het genomene renReilly's dagver- fchip geplaatst had, zich in den avond, haal. toen hetzelve bezig was ten anker te komen, dronken gezopen, en was daarop met hetzelve naar Port Royal weggezeild, terwijl hij de arme verlegene mevrouwen op ecne lage wijze bejegende. Hij wilde haar niet toclaten hare koffers te openen, om fchoon linnen te krijgen, en hij ontnam haar de twec flesfchenkelders met wijn, welke de kapitein haar geheel had laten behouden. Den volgenden morgen kwam het vaartuig om de gevangenen, en zij gingen aan wal: maar de zwarte Generaal was uitermate verbitterd over de behandeling, welke men de mevrouwen had aangedaan, dewijl het de echtgenooten waren van Officieren, in welkc hij groot vertrouwen ftelde. Dit geval ware bijna de oorzak van vecl onheils en van de vernietiging van het verdrag geweest, dewijl hij naauwelijks gelooven wilde, dat het de bedoeling van den kapitein nict geweest was; omdat al de gevangenen van het mannelijke geflacht waren teruggegeven behalve eenen, die verkozen had bij eene de echtgenooten waren van Officieren, in welkc hij groot vertrouwen ftelde. Dit geval ware bijna de oorzak van vecl onheils en van de vernietiging van het verdrag geweest, dewijl hij naauwelijks gelooven wilde, dat het de bedoeling van den kapitein nict geweest was; omdat al de gevangenen van het mannelijke geflacht waren teruggegeven behalve eenen, die verkozen had bij eene --- Page 325 --- AANHANGSEL. ecne der Dames te blijven, welke zijne No. VII. zuster was. Binnen kort was echter zijn Uittrekfel levendig, maar geen toornig, misnocgen uit desheebedaard, en alles kwam in orde. renReilly's dagverDen 14den van December kwam er eene. haal. brik, de Mary, van Jamaika, geladen met levensmiddelen. 2 en den 6den zetten wij de twee heeren, die het geflotene verdrag zouden overbrengen, aan boord van dezelve, waarna zij de vredevlag opheesch, en wij koers zetten naar Port Royal, alwaar wij den 8ften aankwamen, T 3 No. --- Page 326 --- AANHANGSEL No. VIII. (Aangehaald bladz. 47 van Deel II.) Uittrekfel uit een yorig fuk van den felerijver dezes werks, over de toen ontworpene krijgsonderneming tegen St. Domingo, waarin derzelver voortgang en uitfag vooraf befchreven zijn; en herwelk, vergeleken met de berigten van den Franfchen Generaal, ten bewijze frekt vun de waarlcid der gronden, waarop hij zich tegen deze onderneming verklaard. heeft. No. VIII. Op welken grond de ontwerpers van de Vooripel Franfche krijgstoerusting hunne hoop van ling van een' goeden uirflag gebouwd hebben (onhet lot der Frarfche derfteld zijnde, dat zij niet geheel onkunondernc- ming door dig zijn van hergeen er, in den tegenwoorden fehrij- digen tijd, zou moeten gedaan worden, ver, reeds in het licht om St. Domingo te onder te brengen), bcgegeven halve op de dapperheid van den Eerften toen dezel ve ontwor- Conful, valt niet gemakkelijk te begrijpen, pen werd. hoe verbazend de moeijelijkheden ook zijn, wel- fteld zijnde, dat zij niet geheel onkunondernc- ming door dig zijn van hergeen er, in den tegenwoorden fehrij- digen tijd, zou moeten gedaan worden, ver, reeds in het licht om St. Domingo te onder te brengen), bcgegeven halve op de dapperheid van den Eerften toen dezel ve ontwor- Conful, valt niet gemakkelijk te begrijpen, pen werd. hoe verbazend de moeijelijkheden ook zijn, wel- --- Page 327 --- AANHANGSEL welke de onverwinnelijke BONAPARTE reeds is te boven No. VIII, gekomen, en welke Wonderen hij ook reeds verrigt heeft! Doch Porfpek hoorde zich herinnerd men be- ling lot van te hebben, dac de het der bijna ongeloofelijke voordeelen, door dien onderne- Franfche Generaal bchaald, niet zelden waren ming. te fchrijven aan de ZAAK, toe te voor welke ftreed! - Eene zaak voorzeker, hij gefchikt, om jonge kriigslieden allerbest romanesk denkbeeld met cen van ridderlijke heldhaftigheid te bezielen, en hen door gevaren heen te vocren, die onwetcnd de moedigne oude foldaten zouden ftour-, ken. Hoc wijd verfchilt verfehrikwoordige daarvan de tegenbedociing! Van die die, toen zij befloten krigolegers, vrij te zijn, aan het vercenigde Europa het hoofd boden, en aan de overwonnen nacien, die zich tegenhunne vrijheid niet langer aankancten, den vrede fchonken, worden er krijgsbenden fcheept, om hunnen cigenen ingeander land te geest uit een verdrijven; om al die grootmoedige anndoeningen, welke zij in zich aangekwecke en alom aan anderen hadden ingeboezemd, te voren van ecn onderdrukken; cn om de bloed bekoorlijk land wederom met te vervullen, - met het blocd van T 4 VRIJE --- Page 328 --- AANHANGSEL. No. VIII. VRIJE MANNEN, WELKE ZIJ ZELVE HADDEN Voorlpel- VRIJ GEMAAKT! heilot ling van Ongewoon aan de ziekmakende verdrieteder Franfehe lijkheden ccner langwijlige zeevaart, woronderne- ming. den Zij, onder het uitftaan van allerlei ongemakken, naar den zetel des oorlogs onder cene fehadelijke luchtftreek overgevoerd; men ontfchcept hen in een land, dat door cenc reeks van onverklaarbare bedreigingen vijandelijk is geworden, en bereidt hen om met veronewaardiging van diegenen ontmoct te worden, welke hem befchouwen als verraders der zaak, waarvoor zij eertijds hun bloed geftort hebben! - Verdwenen is die geestvervoering van heldhaftigheid, die hen tot het gevecht plag te leiden, terwijl de zang der vrijheid nu door andere monden wordt aangcheven ! 99 dilons; Enfons de la Patrie! Le your de Gloire est arrivé. Contre nONS de la Tyrannie L'Etendart fanglant est élevé. Entendez yous, dans la Campagne, Mugir ccs feroces Soldats, Qui viennent dans n0S Bras Egorger vos Fils et yotre Campagne? Aux drmes!" - De die hen tot het gevecht plag te leiden, terwijl de zang der vrijheid nu door andere monden wordt aangcheven ! 99 dilons; Enfons de la Patrie! Le your de Gloire est arrivé. Contre nONS de la Tyrannie L'Etendart fanglant est élevé. Entendez yous, dans la Campagne, Mugir ccs feroces Soldats, Qui viennent dans n0S Bras Egorger vos Fils et yotre Campagne? Aux drmes!" - De --- Page 329 --- -34 - AANHANGSEL Dc tot hier toe zegepralende troepen der No. VIII, republiek landen in verfcheidene afdeelingen onder het hevige en welbeftuurde Voorfielder vuur ling, enz, forten, meestal met zwaar metalen fchut voorzien; zij dringen door gewaarin? - nict in fteden, waaruit de vijand met overhaasting gevlugt is, met achterlating van allerlei noodige verkwikkingen voor cen leger, dat cene fpoedige rust behoeft zich te herftelien: : - zij dringen door om in fteden, die niet flechts ontruimd, maar die geene fleden meer zijn, om worden door de befpor te puinhoopen cener voormalige rustplaats, en door de vernicling der noodwendigheden, welke zij behoefden! Uit hunné cigene magazijnen 2 of door een' onbeduidenden. onderfland, welken men een weingAmerikanen kwam afperfen, eenige ververfching verkregen hebbende, rukken zij voort in een land, waarvan iedere voet gronds, ZOO zij er al een' winnen mogen, van alles beroofd is, wat aan hunne onderneming bevorderlijk kan zijn! Troepen, die door eene nieuwe wijs van oorlogvoeren en eene wreede luchtftreck deloos moegemaakt zijn, moeten hunne nachten doorbrengen in de open lucht, en blootT 5 ge- --- Page 330 --- A ANHANGSEL !No. VIII. gefteld aan de dampen dier nachtlucht, alFoorfpel leen reeds doodelijk voor den ling, enz. Europenan, en daarenboven alleen het leven houdende bij den voorraad uit hunne cigene mpgizijnen, met gcen meer water, dan zij met zich genomen hebben, en in zulk eenen toefland gebragt, dat' zij noch kunnen voortgaan, noch terug keeren ! Toevallige hulpmiddelen, door een bijzonder goed gelak bekomen, mogen hen verder in de binnenianden voeren 2 maar nict, dan om al die zwarigheden in een' hoogeren trap te ondervinden; tervijl hun aantal en bunne hulpmiddclen ainemen met icdere overwinning, die zij bchalen, met iedere zwarigheid, welke zij overwinnen mogen! Aan de anderc zi'de Er is een geheel land opgeflaan, om eene horde vijandelijke invallers terug te drijven, wien men hct oogmerk toefchrijft, om het land te plunderen en de inwoners tot aven te maken; in alle declen is ecne welgeocfende krijgsmagr, door cn door bekend met iederen hock van het ciland, tegen de luchtfreck gchard, en san den grond gcwend, opgekweckinlang.urige verwachting van geheel land opgeflaan, om eene horde vijandelijke invallers terug te drijven, wien men hct oogmerk toefchrijft, om het land te plunderen en de inwoners tot aven te maken; in alle declen is ecne welgeocfende krijgsmagr, door cn door bekend met iederen hock van het ciland, tegen de luchtfreck gchard, en san den grond gcwend, opgekweckinlang.urige verwachting van --- Page 331 --- AANHANGSEL van den aanyal, - gereed om hen te Ont- No. VIII. moeten. Stojtmoedig en met geene magazijnen belemmerd, fporten dezen met cen' Voorfpel ling, enz. afgematten vijand; en, loopt het geluk van den dag hun cens tegen, ZOO laten zij aan den vijand verbrande fteden en onderminde plantaadjen over, en wijken in veiligheid binnen de volgende linie van verfterkingen, alwagr, indien zij zelfs van allen bijkomenden onderfand beroofd waren de lommerrijke plantein alleen hun voedfel en rust bezorgt, of de verfcheidene foorten van den Ignaam en Banaan hen van overvloed voorzien, terwijl de ftroomen, waartoe zij den gereeden toegang hebben, hun verfrisfching nanbieden: dan rijzen zij onverzwakt op, tot verdediging van ecne zaak, die hun naast aan het hart ligt, en zij nemen toe in moed en vrolijkheid, naar gelang dat hunne befpringers meer verilagen worden. Bijkans ontoegankelijk verfterkt in de gebergten zelve van Cibao 2 wier ongenaakba- / (*) Hetwelk onmogelijk is; want iedere kleine Ameriknanfche kustvaarder brengt verfchen op iederen nieuwen post wordt een ruime onderfland, voorraad en vonden, ge- --- Page 332 --- AANHANGSEL No. VIII. bare toppen tot den hemel reiken, wijkt Voorfpel- TOUSSAINT met gemak terug, fheller dan ling, enz, de verwoestende vijand hem met mocite kan vervolgen; en op deze wijze zal men hem, die de hoofdftoffen zelve tot zijne bondgenooten heeft, langs zulk cenen weg, 500 (Engelfche) mijlen ver, moeten vervolgen! Ik fpreck van de hoofdftoffen; want de tijd nadert alvast, wanneer, boven en behalve de reeds beproefde ijsfelijkheden, de regen zal invallen, wiens overftelpende ftroomen draagbare feden zouden vereifchen, om hun geweld te wederftaan, terwijl men in dat land niet dan zwakke veldtenten kan medevoeren: en in dezen toeftand, indien nict eer, maak ik geene zwarigheid te zeggen, dat LE CLERC, zijne lauweren, die ZOO ontijdig verwelken, betreurende, naar MACBETH gelijken, en met hartgrievende fmart zal uitrocpen: >2 Ilier is noch entkomen, noch middel 0112 te blijren!" Alle mogelijke gronden om cene goede uitkomst te verwachten zijn vernietigd, ten zij TOUSSAINT, door zijne bekomene ondervinding in de regering, reeds kennis mogt gekregen hebben aan de ftaatkunde om ne lauweren, die ZOO ontijdig verwelken, betreurende, naar MACBETH gelijken, en met hartgrievende fmart zal uitrocpen: >2 Ilier is noch entkomen, noch middel 0112 te blijren!" Alle mogelijke gronden om cene goede uitkomst te verwachten zijn vernietigd, ten zij TOUSSAINT, door zijne bekomene ondervinding in de regering, reeds kennis mogt gekregen hebben aan de ftaatkunde om --- Page 333 --- a a - A ANHANGSEL om zijn 27 nut en voordeel' ?' te bchartigen, No. VIIL en men op dien voet verwachten moge, dat hij zijne aanhangeren aan een gemakkelijk Vorfpel- ling, enz. ambteloos leven zal opofferen! - Eene gebeurtenis, welke men zich bezwaarlijk kan verbeelden, even min als dat drie ofvier millioen menfchen, die alle ander bedwang, dan hetwelk een vrijwillig gevoel van plige oplegt, vergeten hebben, ligtelijk zouden geneigd zijn, om onder de heerfchappij van de koehuid (*) weder te keeren!!! De Engelfche regering gebruikte, in drie jaren tijds, meer dan twintig duizend man, en befteedde dertig millioen aan geld, tot verkrijging van St. Domingo, en hare krijgsmagt was toen zelfs nooit in flaat, om vijf (Engelfche) mijlen diep landwaarts. in te dringen: nogtans ftelt de Franfche regering zich voor, het geheele geflacht der donkerkleurigen zonder uitftel te verdelgen. Veni, vidi, vici! - Wel dan! - de Generaal LE CLERC heeft zijn ontwerp van ver- (*) Het gewone werktuig van ftrafoefening, dat Onlgerwijfeld met oordeel gebruikt wordt door die jonge lieden, welke hunne proef doen in humen nieuwen als opzieners der Havent post --- Page 334 --- A ANHANGSEL No.VIII. verdelging uitgevoerd, en zit nu neder, in Fimipe de bekoorlijke valleijen van St. Domingo, AS, cnz. zonder een' cenigen wederfpauneling (*) om den grond te bearbeiden: het geflacht moet vervangen worden door een' verfchen, cen' onophoudelijken invoer van negers, die onbekend Zijn met den arbeid, en nicmand hebben om hen te onderrigten, ten kostc van onberekenbaar veel tijds en voortbrengfelen, en met verfpilling van althans nict minder dan een honderd millioen! Of Frankrijk in ftaat Zij, om op dezen voer volkplantingen tc houden, vermect ik mij nict te beflisfen. Terwijl ik het op deszelfs tegenwoordig toppunt vail magt be- (*) Het brengt de lachfpieren in beweging, in den tegenwoordigen tijd deze uitdrukking, en het geringedenkbeeld, hetweik men van St. Domingo heeft, ZOO wel als het verachtelijke licht, waatin men voorgeeft TOUSSAINT te befchouven, in Frankrijl tc hooren! De twee cérfte zaken verklaren zich zelve; en het is ten overvioede bckend, dat TOUSSAINT cene buitengewoner perfonaadje, en op dit oogenblik met meer wezenlijke magt bekleed is, dan de Groote Conful! >9 Waarom," zegt hij, >) mag ik hier geen onbepaald 29 gezrg uitocfenen, zoowel als de Eerfte Conful in > Frankrijk?" (anteckening in Let oorfpronkelijke Ruk.) cérfte zaken verklaren zich zelve; en het is ten overvioede bckend, dat TOUSSAINT cene buitengewoner perfonaadje, en op dit oogenblik met meer wezenlijke magt bekleed is, dan de Groote Conful! >9 Waarom," zegt hij, >) mag ik hier geen onbepaald 29 gezrg uitocfenen, zoowel als de Eerfte Conful in > Frankrijk?" (anteckening in Let oorfpronkelijke Ruk.) --- Page 335 --- AANHANGSEL befchouw , zal ik mij niet verwonderen, No. VIII. indien het de zank onderneemt, en in zijn ontwerp al de voorflanderen voor het ftel- Vooorfpel. ling, enz fel van volkplantingen medefieept; - die vereenigde ligchamen, bevoorregte maatfchappijen en die lange reeks van uitfluitenden handel drijvende gezelfchappen, die Zoo doodelijk zijn voor den vrede en het belang der natien. Ik heb hier nu nog flechts een weinig aanmerkingen bij te voegen aangaande deze zorgelijke uitzigten, en degenen, die daar ftof toe verfchaffen, als welke voor het ontwerp van Frankrijks Dictator, om het bekoorlijke eiland van St. Domingo onder de tweellachtige regering van dat land terug te brengen, zulk eene fchijnbair algemeene begunfliging verworven hebben, zelfs bij lieden van oordeel in dit koningrijk. Voor hen, die met de Britfche volkplantingen in de Westindiën mauwkeurigbekend zijn, zijn deze aanmerkingen niet noodig: maar onder degenen, die een grootbelang bij de eilanden hebben, die hunne zijn er velen, voornaamfte onderrigting ontvangen van die ceuwige fnappers, welke, zonder eenige de minfte aanfpraak te hebben op ken- --- Page 336 --- A ANHANGSEL No. VIII. kennis, ondervinding of eene gemecne maPoorfpel- te van gezond verftand, alle gezelfchapling, enz. pen met hunne ontrustende tijdingen vervullen, en clke nieuwe week met cene nieuwe onderftelling verbazen. Deze lieden hebben zich gelaten, als of zij, in de vestiging van cen zwart gemeenebest op dit uitgeftrekte grondgebied, de geheele vernietiging van al onze bezittingen vooruitzagen 2 - de verheffing van een omwentelingzuchtig veelhoofdig gedrogt, dat cen nieuw Pandemonium van onheilen op deze rampzalige wereld flond uit te braken, tot ZOO lang, dat men de onderneming van BONAPARTE als eene gemeene zaak heeft begonnen te behandelen, en zich gereedelijk met cene menigte van dingen gevleid heeft, die, ZOO zij al wenfchelijk waren, op geenen grond konden verwacht worden. Nietsîfchijnt mij duidelijkertoe, dan dathet ftelfel, hetwelk, zonder de tusfchenkomst van eene dier tocvalligheden, die fomwijlen het gelaat der zaken veranderen, op het punt ftaat om in St. Domingo te worden ingevoerd, niet van dien aard is, dat hetzelve op eenigerlei wijze ecne verbreiding van ont- waren, op geenen grond konden verwacht worden. Nietsîfchijnt mij duidelijkertoe, dan dathet ftelfel, hetwelk, zonder de tusfchenkomst van eene dier tocvalligheden, die fomwijlen het gelaat der zaken veranderen, op het punt ftaat om in St. Domingo te worden ingevoerd, niet van dien aard is, dat hetzelve op eenigerlei wijze ecne verbreiding van ont- --- Page 337 --- a - C a AANHANGSEL trustende gevoelens zou ten gevolge heb- No, VIIL. n. In het bezit van zulk een uitgeftrekt and, als in dit werk Voorfpel befchreven is, zou ling, CI1Z, voor de inwoneren te huis te veel te en blijven, indien zij voortaan al in eenen nfgebrokenen vrede gelaten werden: de bouwving van uitgeftrekte landftreken, de rftelling van hetgeen vernield orde is, en het brengen van hunne eigene zaken zal OUSSAINT volfirekt verhinderen, zich : regering of de gevoelens met van naburige landen te bemocijen, En ten befluite, wie, die met den ontggelijken flaat van verdediging, waarin 1ze eilanden gehouden worden, wel beend is, kan immer ten aanzien van dezelve : minfte vrces voeden? Klein, j vergelijking als zij zijn; bewoond door rs van uitmuntende planbekwaamheden (); ver- (") Hoewel het de laatftc jaren ini den fimnaak eest is, het karakter van eenen geen als' onteerende planter te befchouvoor de menfchelijke 3 onbeftaanbaar met eenige dier natuur, en tot de hocdanigheden, welverbetering van den toeftand des menschms bevorderlijk zijn; hebben alle ik geweest ben om over de zaak gelegenheden, te waarend om mij van het oordeclen, geII. DEEL. tegendeel te overtuigen, Niets V kan ak eest is, het karakter van eenen geen als' onteerende planter te befchouvoor de menfchelijke 3 onbeftaanbaar met eenige dier natuur, en tot de hocdanigheden, welverbetering van den toeftand des menschms bevorderlijk zijn; hebben alle ik geweest ben om over de zaak gelegenheden, te waarend om mij van het oordeclen, geII. DEEL. tegendeel te overtuigen, Niets V kan --- Page 338 --- AANIIANGSEL. No. VIII, verdedigd door eene landmilitie, die in alle Voorfpel voorvallen bij de hand is; met eene wel ling, enz. toegeruste krijgsmagt, onder hct opzigt van bekwaamheid cn crvaring in het moederland, op hunne ftranden, en eene zeemagt rondkn waarlijk onregtvaardiger zijn, dan ecne enkelefoort van menfchen uit tc kippen, oin op grond van derzelver fouten het algemeen te veroordeelen, naar het grillige goedvinden van den gecstdrijver of partijzuchtigen; en niets is doodelijker voor de zaak der waarheid, dan aan de losfe berigten van de geestdrljverij dezer lieden ecn ingewikkeld gcloof te geven, hetweik noodwendig de mogelijkheid aflhijden moet om beter onderrigt te worden, of de oogen te openen zelfs voor daadzaken, indien deze werden te voorfchijn gebragt. Indien de jongen Çn onbedachtzamen het. goed, door hunne voorvaderen bijeen verzameld, verfpillen, ZOO is dit geen bewijs voor cene algemeene losbandigheid. Zoo er berispelijke bijzonderheden in de wijze, waarop de flavenhandel gedreven wordt, plaats hebben, volgt daar uit, dat de planter cen onbarmhartige bcul is? Zekerlijk niet: - dit zou frijdig tegen zijne belangen, en in zijne omitandigheden onfinatkundig zijn. Als kooplieden en als menfchen zijn velen hunner hoogelijk en in eenen uitgebreiden kring geacht en geéerbiedigd; en de voorbeelden zijn niet zeldzaam of onbekend, dat die flaven, in wier martelingen men zegt dat zij cen wreed vermaak fcheppen, hen met teederheid en declneming aankleven. --- Page 339 --- Aa - a AANHANGSEL rondom hunne kusten, die het wonder van No. de wereld is: wat rustelooze, VIII. ke geest zou iemand kunnen romanes- Vorfpet eenen aandrijven tot ling, enz.. aanflag, ZOO onrwijfelbaar verwoestend in de loos ondereming, en ZOO vruchtebij de uitkomst? No. IX. (Aangehanld bladz. 145 van Deell e Echte flukken aangaande de van LE CLERC op het beftuur der beftelling volkplanting.). Eerfe regeling van de zaken der volk- No.IX, planting door den Kapitein - Generaal, Eerfe begetrokken uit de Gazette Officielle IchibEmS St. Doringo. van op de regering der volkplanREGERING DER VOLKPLANTING, ting. In het hofdkswartier aan de Kaap, den 22fen van Junij, 1802. In den naam der Franfche regering. De Generaal en Chef, Kapitein-Generaal befluit als volgt: V 2 In de zaken der volk- No.IX, planting door den Kapitein - Generaal, Eerfe begetrokken uit de Gazette Officielle IchibEmS St. Doringo. van op de regering der volkplanREGERING DER VOLKPLANTING, ting. In het hofdkswartier aan de Kaap, den 22fen van Junij, 1802. In den naam der Franfche regering. De Generaal en Chef, Kapitein-Generaal befluit als volgt: V 2 In --- Page 340 --- 3c3 AANIIANGSEL. No. IX. In het Franfche gedeelte van St. DominRegering gois de regering der kwartieren en gemeenvan Le ten in handen gefteld van Clerc. krijgsbevelhebbers en raden van aanzienlijken (Notables). Den bevelhebbers wordt de magt opgedragen, om de inwendige rust en orde te handhaven in hunne onderfcheidene landftreken, benevens het opperbevel over hetkrijgsvolk, daartoe te gebruiken (Gens d'Armerie). De raden der' aanzienlijken zullen Zamengefteld zijn uit landeigenaars of kooplieden, cn uit vijf leden beflaan in de fteden Port Republicain, de Kaap en Aux Cayes, en uit drie leden in de andere gemeenten. De leden zullen door den Prefect der volkplanting benoemd worden; cn al wie dus benocmd is, zal verpligt zijn om den post aan te nemen. De krijgsbevelhebbers zullen belast zijn met het om niet afgeven van paspoorten aan reizigers in de volkplanting, het weren der landloopers, de zorg voor inwendige ordc en rust, de bevordering van reinheid en gezondheid, de bezorging van nicuwaangekomene burgers, het opzigt over de gevangenisfen, en de regeling van maten en gewigten, met overleg en medewerking van den raad der aanzienlijken. Behal- --- Page 341 --- - AANHANGSEL halve in het geval, datiemand op heeter daad No.IX. betrapt wordt, kunnen de krijgsbevelhebbers geenen burger gevangen zetten, zonder last van Regering Le van den opperbevelhebber van het kwar- Clerc. tier. De gemeenten zullen in hare cigene uitgaven voorzien; a de fommen zullen bepaald Worden door een befluit van den Generaal en Chef, op ingenomen berige van den Prefect der volkplanting. Geen bevelhebber kan de arbéidslieden krijgsvee van eenige of het plantaadje tot den dienst cpcifchen; de Generaal en Chefbehoudt die magr aan zich zelven, De raden der aanzienlijken zullen in de uitgaven der ten voorzien, en gemeenzorgen voor de der belastingen, door den heffing opperbevelhebber, met overleg van den Prefect der volk-. planting, op te leggen. Deze raden alleen mogen over de belangen der gemeenten maadplegen; alle andere vergaderingen der burgers zijn verboden, en zullen, Z0O men dezelve mogt aanleggen, als oproerig aangemerkt, en met geweld verfirooid worden De raden moegen onmiddellijk verfandhouden met de Onderprefecten, die het hebben om derzelver leden in de regt waarneming van hunne posten te fchorfen, terwijl V 3 der- mogen over de belangen der gemeenten maadplegen; alle andere vergaderingen der burgers zijn verboden, en zullen, Z0O men dezelve mogt aanleggen, als oproerig aangemerkt, en met geweld verfirooid worden De raden moegen onmiddellijk verfandhouden met de Onderprefecten, die het hebben om derzelver leden in de regt waarneming van hunne posten te fchorfen, terwijl V 3 der- --- Page 342 --- AANHANGSEL. No. IX. derzelver geheel ontilag aan den Prefect Regering der volkplanting ftaat. Er zal in ieder kersvan Le pel een gelastigde zijn, om de Clerc. oorfpronkelijke fukken van de handelingen der regering aan teekenen. (Geteckend) LE CLERC. KOOPHANDEL VAN ST. DOMINGO. Volgens een ander flaatsbefluit van den Generaal en Chef, Zullen Franfche koopvaardijfchepen alleen in de havens van de Kaap, Port Republicain, Aux Cayes en Jacmel worden toegelaten. Koopmanfchappen of voortbrengfelen van de fabrijken of den grond van Frankrijk zullen, bij den invoer, aan geenerlei beiasting onderworpen zijn. Voortbrengfelen der volkplanting, door Franfche fchepen uirgevoerd, zullen aan eene belasting op den uitvoer onderworpen zijn. Vreemde fchepen van 70 tonnen last en daarboven zullen in de vier bovengenoemde havens mogen komen. Franfche of vreemde koopmanfchappen, door dezelve ingevoerd, zullen aan eene belasting op den invoer, --- Page 343 --- AANHANGSEL voer, volgens de tollijst onderworpen De zijn. No. IX. voorbrengfelen van de door dezelve uitgevoerd, zullen volkplanting, Regering belasting den aan eene ran Le op uitvoer onderworpen Clerc. Ieder kapitein van cen Fransch of zijn. vreemd vaartuig moet, bij zijne komst in eene haven,, voor dat er cenig ander perfoon aan land zet, zich aan den voet raal en den Prefect der Kapitein-Genevolkplanting vertoonen, ZOO het de plaats van derzelver blijfis, en in andere havens veraan den opperbevelhebber, en den eerften perfoon der regering, om verflag van zijne reis te De kapitein zal op denzelfden geven. velhebber der dag den beplaats cene geteekende gefchrevene en verklaring ter hand ftellen, behelzende eene lijst der perfonen, welke aan boord heeft: hij geen reiziger zal voet land mogen zetten, zonder verlof aan bevelhebber. van den De kapitein moet, op den dag zijner komst, de hem toevertrouwde aanpakjes brieven en overgeven aan den opziener van de -posterijen in de haven, en zal daarvan bewijs ontvangen tot zijne ontlasting. De kapiteins van Franfche en vreemde fchepen moeten, binnen eenen dag na hunV 4 ne reiziger zal voet land mogen zetten, zonder verlof aan bevelhebber. van den De kapitein moet, op den dag zijner komst, de hem toevertrouwde aanpakjes brieven en overgeven aan den opziener van de -posterijen in de haven, en zal daarvan bewijs ontvangen tot zijne ontlasting. De kapiteins van Franfche en vreemde fchepen moeten, binnen eenen dag na hunV 4 ne --- Page 344 --- AANHANGSEL No. IX. ne aahkomst, aan de opzieners der havens Regering den vrachtbrief hunner ladingen ter hand van Le flellen. Alle koopmanfchappen, welke men Clerc, aan boord zal vinden, die niet op den vrachtbrief aangeteekend ftaan, zullen verbeurd verklaard worden. Ieder kapitein van cen vreemd fchip moet zijne lading aan ecn' gezeten' koopman in handen geven (configneren), welke perfoonlijk verantwvoordelijk zal zijn wegens de voldoening der regten op den in- en uitvoer, en wegens den bedriegelijken handel, welken de kapiteins der aan hen tocvertrouwde fchepen mogen gepleegd hebben. Men zal geen Fransch of vreemd fchip uit de havens laten vertrekken, dan na het vertoonen van eene verklaring van den opziener vanl het tolhuis aan den kapitein der haven, behelzende de verzekering dat al de regten betaald zijn. Ieder Fransch of vreemd fchip, hetwelk gevonden zal worden liggende in eene der havens, niet in de ftaatsbefluiten aangewezen,, of zeilende binnen twee mijlen van de kust, zal door de wachtfchepen in bezit genomen, en naar eene der aangeivezene .ha- --- Page 345 --- AANHANGSEL havens gcbragt worden, ten einde er omtrent de No. IX. verbeurdverklaring van het fehip en de lading uitfpraak worde gedaan door van Regering Le den Kiapitein-Genermal, na ingenomen on- Clerc, derrige van den Prefect der volkplanting. Ilec fchip, dat zulk eenen prijs maakt, zal op een derde der waarde van het verbeurd verklaarde fchip en lading aanfpraak hebben. TOLLIJST DER IN- EN UITGAANDE REGTEN IN HET FRANSCHE GEDEELTE VAN Sr. DoMINGO. INVOER. Franfche koopwaren en voortbrengfelen, in vreemde fchepen, IO ten honderd van de waarde. Meel, befchuit, zout, levensmiddelen, timmerhout, horenvee en fchapen, paarden, muilezels, gevogelte in dito, 6 ten honderd enz., dito. - Vreemde koopmanfchappen, in dito, 20 ten honderd dito. UITVOER. De volgende zijn de belangrijkfte artikelen. V 5 Kof- vreemde fchepen, IO ten honderd van de waarde. Meel, befchuit, zout, levensmiddelen, timmerhout, horenvee en fchapen, paarden, muilezels, gevogelte in dito, 6 ten honderd enz., dito. - Vreemde koopmanfchappen, in dito, 20 ten honderd dito. UITVOER. De volgende zijn de belangrijkfte artikelen. V 5 Kof- --- Page 346 --- AANHANGSEL No. IX. Koffij in vreemde fchepen, 13 Francs Regering 33 Centimes van het Quintaal. Witte fuivan Le ker in dito, dito. Bruine in dito, 6 F. Clerc. 67 C. van dito. Katoen, 30 F. dito. Indigo, 80 C. van het lijspond. Niet opgetelde voortbrengfelen, 20 ten honderd van dc waarde. - Franfche gewerkte goederen in vreemde fchepen vrij van belasting. LATERE BESCHIKKING OMTRENT DEN HANDEL. (In gevolge van een vertoog, door de kooplieden en fcheepsreeders der ftad Ilavre enz. bij den Ecrften Conful BONAPARTE ingeleverd, den 3often van Mei 1802, tegen het toclaten van Britfche handelgoederen In (*) In dit vertoog leest men de volgende bekentenis: 99 De Engelfchen zijn, dank zij onzen krijgshelden, dank zij uw' verhevenen geest, - met veel minder roems uit den langdlrigen ftrijd gekomen, dan wij: maar zij bevinden zich, aan het einde van de worfteling, rijk en verbazend magtig. Bij hen is alles in geregelde orde, en het zal lang, zeer lang duren, ecr wij in den handel met hen kunnen wvedijveren. Wij kunnen allcen door verbiedende bepalingen voor den Ol- --- Page 347 --- - - A ANHANGSEL In het Hoofdkwartier aan de Kaap, No. IX. den 8ften van Scpt. 1802. Regering van Le Uit naam van de Franfche regering. Clerc. De bevelhebber en Chef, Kapitein-Generaal befluit als volgt: Art. I. Na den ecrften van Vendemiaire des jaars I I (23Sept. 1802), zullen er andere geene koopmanfchappen of artikelen van behoefte, behalve die op de bijgevoegde lijst uirgedrukt ftaan, door vreemde fchepen in de volkplanting mogen ingevoerd worden ; - en zullen er door dezelfde fchepen geene andere mogen worden uitgevoerd, dan melasfen, firoop, fterke dranken en rum; verwhout en hout voor fchrijnwerkers; Guiacum, koffij en levensmiddelen, benevens allerlei handelgoederen, door Franfche kooplicden ingevoerd. II. Na denzelfden tijd zullen de op de, in de bijgevoegde lijst regten opgenoemde, koopmanfchappen en levensmiddelen, welke ondergang beveiligd worden. Een naauwelijks herftellende zieke bchoorde het ftrijdperk niet in te treden met ecn' magtigen reus." , koffij en levensmiddelen, benevens allerlei handelgoederen, door Franfche kooplicden ingevoerd. II. Na denzelfden tijd zullen de op de, in de bijgevoegde lijst regten opgenoemde, koopmanfchappen en levensmiddelen, welke ondergang beveiligd worden. Een naauwelijks herftellende zieke bchoorde het ftrijdperk niet in te treden met ecn' magtigen reus." --- Page 348 --- A ANHANGSEL. No. IX. ke door vreemde fchepen in de volkplanRegering ting worden ingevoerd, beftaan in tien ten van Le honderd van de waarde derzelver Clerc. goederen in de volkplanting, volgens eene prijslijst, welke de Prefect der volkplanting alle drie maanden zal zetten 2 naar de middelbare hoogte der prijzen gedurende de drie laatite maanden, in de opene havens der volkplanting. De regten op de voortbrengfels der voikplanting, die, volgens de vergunning in het eerfte artikel, in vreemde fchepen zullen uitgevoerd worden, zullen een half maal meer zijn dan die, welke in Franfche fchepen worden uitgevoerd 2 naar aanwijzing van de tollijst, gehecht aan het befluit van den derden van Mes/idor 1. 1. (22 Junij). Van deze voortbrengfelen zal daarenboven de oorlogsbelasting, bij befluit van den 25ften van Mesfidor (14 Julij) vastgefteld, betaald worden. Voortbrengfelen en handelwaren, die aan den handel met Frankrijk hun aanwezen verfchuldigd zijn, in vreemde fchepen uit de volkplanting uitgevoerd wordende, zullen geene regten betalen. III. Gcene koopmanfehappen of voortbreng- --- Page 349 --- AANHANGSEL brengfelen, die op de bijgevoegde lijst niet No. IX. genoemd zijn, mogen door vreemde fchepen ingevoerd worden, te rekenen van den Regering van Le eerften van Vendemiaire in het jaar II (23 Clerc. September 1802). De kapiteins van vreemde fchepen, welke voor dien tijd in de ne havens der volkplanting aankomen, opelen hunne waren zulmogen aan land brengen, mits vooraf eene verklaring in het tolhuis hebbende nedergelegd. Dezulke, die na den eerften van Vendemiaire (23 September) en tot den Isden van Brumaire eerstkomende (6November) ingefloten, in de opene havens der volkplanting aankomen, zullen de onverbodene goederen, bij hen aan boord zijnde; aan land brengen. Wat de verbodene mogen gaat, daarvan zullen zij eene aanmoeten verklaring afgeven, en verplige zijn, om hun vertrek dezelve bij goederen te vertoonen, op ftraffe van de verbeurdverklaring hunner fchepen. Na den 15den.van Brumaire (6 November) zullen geene fchepen, welker niet geheel uit onverbodene lading waren en voortbrengfelen beftaat, in de havens der voikplanting toegelaten worden. Zulke fchepen, klaring afgeven, en verplige zijn, om hun vertrek dezelve bij goederen te vertoonen, op ftraffe van de verbeurdverklaring hunner fchepen. Na den 15den.van Brumaire (6 November) zullen geene fchepen, welker niet geheel uit onverbodene lading waren en voortbrengfelen beftaat, in de havens der voikplanting toegelaten worden. Zulke fchepen, --- Page 350 --- AANHANGSEL No. IX. pen, welke, niet in het geval zijnde dat zij Regering mogen worden toegelaten, zich door valran Le fche verklaringen eene Clcrc. toclating bezorgen, of dic, reeds verpligt geworden zijnde om de gezegde havens te verlaten, bevonden worden hunne goederen op eene onwettige wijze aan land tc brengen, of pogingen te doen om dezelve aan land te brengen, zullen met hunne ladingen verbeurd verklaard worden. IV. Geen gedeelte van het tegenwoordige befluit zal eenige verandering maken in dat van den 5den van Mesfidor, waarin, tot den Soflen van Frimaire des jaars II toe (21 December 1802), van alle belastingen vrijgefleld worden osfen en muilezels, ingevoerd in de havens van de Kaap, Port Republicain, Aux Cayes en Jacmel. Al de bijzondere verordeningen van ftaatsbefluiten aangaande den handel en de tollen, welke met het regenwoordige befluit nict frijden, worden almede bevestigd. V. De Prefect der volkplanting is belast met de uitvoering van het tegenwoordige befluit. (Geteekend) LE CLERC. Lijst --- Page 351 --- - - AANHANGSEL Lijst van de handelgoederen, welker in- No. IX. voer in vreemde fchepen is vrijgefteld, tegen betaling van eene belasting van tien ten Regering van Le honderd van de waarde: bier, gebak- Clerc, ken fleenen, kolen, kabels, touwwerk; traanolie, Spermaceti-olie; pik, teer, hars enz.; geest van terpentijn ; haver, gerst, Turkfche tarw. 2 bloemmeel, rijst, befchuit, gezouten rund-, fchapen- en varkensvleesch (hammen, faucijzen, enz. zijn onder deze benaming niet begrepen); zouten boter, Mandagus, kabeljaauw, Ba- gecaga, enz. 5 gezouten makreel, gedroogde haring, pekelharing, elft, inktvisch, gezouten barbeel, ftokvisch ; levend vee, paarden, muilezels, apen, varkens, fchapen, eenden, vogels, kalkoenen, ganzen; : timmerhout, fparren, planken 2 riemen, tonnen enz. enz. No. boter, Mandagus, kabeljaauw, Ba- gecaga, enz. 5 gezouten makreel, gedroogde haring, pekelharing, elft, inktvisch, gezouten barbeel, ftokvisch ; levend vee, paarden, muilezels, apen, varkens, fchapen, eenden, vogels, kalkoenen, ganzen; : timmerhout, fparren, planken 2 riemen, tonnen enz. enz. No. --- Page 352 --- A ANHANGSEL No. X. (Behoorende bij bladz. 155 enz. van Deel II.) Ecnig berigt van de hoedanigheid en gefcliedenis der bloedhonden, waarvan 1nen zich in de Amerikaanfche volkplantingen bedient. No. X. De volgende bijzonderheden nangaande Berigtvan dit onderwerp, hetwelk men allerernftigst hetg-bruik wenscht den lezér wel fterk het hart te en de hisop torie der drukken, zullen misfchien niet onwelkom bloedhton- den. zijn. Onder de menigvuldige ruwe uitvindingen der onbefchaafde ecuwen. 2 om zich onoverwinnelijk in den oorlog te maken, was ook die van het gebruik van beesten, van allerlei foort en op verfchillende wijzen, in verceniging met de geregelde krijgsmagten. Bij VIRGILIUS vindt men de uitwerkfels aangeteekend van cene verfchrikkelijk flagorde van honden, tegen cenen vijand aangevoerd; en Mozes verhaalt een vermaakelijk gebruik van vosfen die met (*) Of jakhalzen. Zie de keurige canmerkingen van --- Page 353 --- à . - PL.IX. - Atareess a H Vrkeis van de Aa on gbruk in siponingnen van de Wocdbonden apvoeding zelve tot de Aaven jagt. --- Page 354 --- JCe --- Page 355 --- - - AANHANGSEL met aangeflokene fakkelsin plaats gedreven werden. desvijandsleger- No. X. Het en de olifant komen ook, in oorlagspaard alle Cefchiedevoor, als een tijden, bloedhun- mis der werkelijk deel in den ftrijd den. nemende. Doch het gebruik van honden is nict ZOO algemeen ingevoerd, en men ook, dat waarfchiinlijk flechts mcent geringe mate aan het in ecne De ccrfle oogmerk zou voldocn. bijzondere melding van derzelver gebruil onder gewapende men bij HERRERA, den troepen vindt Spaanfehen historiefchrijver, daar hij het cerfte COLUMBUS tegen de Indianen in gevecht van fchrijft de Sleute-hound 1492 beder Schotten ftond lang in hooge achring, men hem reeds in vroege tijden dewijl tot het opfporen van de gebruikte fchuilplaatfen der roovers, en mcn zegt, dat STRABO eene befehrijving gecft van een' ergens er cens op de Gaulen aanval, die gedaan is met honden van dezelfde foort, ais dic welke wij hier bedoelen Het karakter van verklaarde vijvan TOxLISON hieromtrent, in zijne Soriptural Translations, p. 273. (*) Zie het voorfte gedeelte van dit werk. (+) Deze bijzonderheid berust op II. DEEL. X de'verzekesing van een' eene befehrijving gecft van een' ergens er cens op de Gaulen aanval, die gedaan is met honden van dezelfde foort, ais dic welke wij hier bedoelen Het karakter van verklaarde vijvan TOxLISON hieromtrent, in zijne Soriptural Translations, p. 273. (*) Zie het voorfte gedeelte van dit werk. (+) Deze bijzonderheid berust op II. DEEL. X de'verzekesing van een' --- Page 356 --- A ANHANGSEL. No.X. vijandfchap tegen den mensch fchijnt dezen Gefchiede- dieren allcen in Spaansch Amerika bijgeblenis blocdhon- der ven te Zijn, en de fchrijver hecft uit eene den. menigte bijzonderheden aanleiding verkregen om te denken, dat het viervoetige dier, hetwelk het onderwerp van dit berigt is, hoewcl van een geflacht zeer gelijk aan het ras der Ierfche wolfhonden, een inboorling is van de zuidzee. Of de hond in cen' wilden ftaat zijnen meester verflinden zoude, gelijk beweerd is, of niet, zal hier niet betwist worden; zeker is het, dat men aan de wijze van aanfokking, en de verdere bekwaammaking van dit dier tot den krijg, altijd veel gewigts gehecht heeft, en dat deszelfs opvoeding, tot fchande van de menfchelijke wezens, die daartoe gebruikt worden, op zulk cene wijze is ingerigt, dat er weinig van deszelfs natuurlijke geaardheid kan overblijven. Het publick is reeds genoeg bekend met de een' vriendelijken fehrijver in het Monthly Magaxine, gegeven in antwoord op eene vraag over dit onderwerp, ten dienfte van dit werk gedaan, dewijl men STRABO niet bij de hand had, om de plaats aan te wijzen. --- Page 357 --- - AANHANGSEL de perfonen, die in Spaansch Amerika de- No: X. ze dicren annfokken en oppasfen: maar er zijn nog eenige bijzonderheden, dic nog ZOO Cefehiede nis der wel nier bekend zijn, Z0O wel ten aanzien bloedhonvan dit volk, als van de den. wijze van aanfok- *. king der honden, ZOO als dezelve melijk in St: Domingo uitgeoefend voornawelke is; tot bijzonderheden men de aandacht des lezers thans bepaalt. Het cerfte dezer onderwerpen zal genoeg opgehelderd zijn door eene ligtelijk te maken vergelijking; en de nanuwkeurige kennis van het laatfte is de fchrijver verfchuldigd aan een' welonderrigten vriend, aan wien de zorg voor deze dieren en derzelver oppasfers, bij derzelver moeijelijke overvaart van Havanna naar Jamaika, eens is toevertrouwd denzelfden man, 2 die als een der belangrijk- geweest, fte perfonen voorkomt in de gefchiedenis, welke bij die gelegenheid reeds aan het publiek medegedeeld is On- () DALLAS's History of the Maroons. De heer QUARREL heeft, door de pen van een' kundigen en fomtijds welfprekenden fchrijver, het publiek doen flellen in al de belang bijzonderheden van zijuen dienst, op den togt van Jamaita naar Kuba, aangelegd met X 2 het omt in de gefchiedenis, welke bij die gelegenheid reeds aan het publiek medegedeeld is On- () DALLAS's History of the Maroons. De heer QUARREL heeft, door de pen van een' kundigen en fomtijds welfprekenden fchrijver, het publiek doen flellen in al de belang bijzonderheden van zijuen dienst, op den togt van Jamaita naar Kuba, aangelegd met X 2 het --- Page 358 --- A ANHANGSEL No. X. Onder de overblijffels der Bukkanicrs Gefehiede- (welke men alom in St. Domingo en desnis der bloedhonzelfs den. het oogmerk omn bloedhonden en derzelver geleiders te verkrijgen; hij heeft eene langereeks van zwarigheden, voortkomende, uit : allerlei tocvallen te water en te >9 land," befchreven, welke alle overionnen werden, door de uitmuntende bekwzamheid, en de plaatfelijke, ja zelfs ook door de Zcemans kundigheden van den gevolmagtigde! Volgens dit berigt is de geheele mocijelijke togt, tot de geringfe kleinigheden toc, niet allcen door hem, nog ziek of flechts aan de beter hand zijnde, befluurd; maar hij heeft zijn fcheepje door nieuwe en ongewone koerfen naar de plaats der beflemming gebragt, en met goed geluk meer dan een gevecht tegen eene overmagt gevochten, en dat alles met een volk, hetwelk vrij wat naar FALSTAFF's Regiment (*) geleck. Maar de heer QUARREL vergat den naam te noemen van het fchip, dat hem naar. Kuba gebragt heeft, en met de blocdhonden naar Janaika terug gekeerd is; anders zou het gcheele wonder verklaard zijn: en dit is des te zonderlinger in cenen mail van letteren en mocd, gelijk de heer QCARREL is, dewijt hij een uitflekend vermaak en ongemeen veel onderwijs omtrent allerlei wetenfchappen moet genoten hebben van het gezelfchap van kapitein CAMPBELL, een' hcer ven uitgebreide kundigheden, zeer groote letterkundige bekwaamheid, de volmaaktfte dapper- (*) [Uit meer dan een tooneelftuk van SHAKESPEAR wel bekend.]. mail van letteren en mocd, gelijk de heer QCARREL is, dewijt hij een uitflekend vermaak en ongemeen veel onderwijs omtrent allerlei wetenfchappen moet genoten hebben van het gezelfchap van kapitein CAMPBELL, een' hcer ven uitgebreide kundigheden, zeer groote letterkundige bekwaamheid, de volmaaktfte dapper- (*) [Uit meer dan een tooneelftuk van SHAKESPEAR wel bekend.]. --- Page 359 --- - AANHANGSEL zelfs nabuurfchap ontmoet. 2 het zij in de No. X. onderfcheidene holen, die hunne namen Cefehiedsnog nis der rerheid en onbegrensde bedrevenheid in de Mloedhonzeevaart; a den. eeuen man, die, in zekere om@landigheden, bijua altijd bij voorkeus het bevel over zulk een kicin als waarinede del heer QUARREL cn zijne volmagt vaartuig, werden overgevoerd, begeert, omdat hetzelve gemeenlijk, althans voor een groot decl, zijn bijzonder maar voomamelijk, omdat hetzelve volprekt eigendom, onder onmiddellik befuur is; eenen man, die, met Zulk zijr een fcheepsvolk als onze gevolmegtigde zeer juist befehrijft, verfcheidene onverfchrokkene daden uitgevoerd, en met goed geluk meer werelddeelen bezocht heeft, dan eenig ander Oflicier van zijne jaren, die gelukkig nog niet vergevorderd zijn. De fchrijver heeft grond, om van de pen deszelfiden mans, die den togt van den verongelijkten BRUCE in Aiysfinie heeft geteekend, op een kostbaer gefchrift over dit en andere onderwerpen, de Westindifche eilanden te hopen: maar dit werd, met andere betreffende, > ken, die tot belangrijke weronderrigting van het publiek beftemd wa-. ren, achter de bank gelegd, toen 9 De oude Zeegod lonkte, 9 En dart'tc Faam, ql danfend op ' getij van toomc. loos genocgen, 5> Haar klinkende trompethoogfteig'vendi blies (t)." (+) 2 Old Ocean fnil'd 9> And dancing on the tide of pleafure mwild, 9> Erisk Fame, sigh-bonnding, Blerierscluliedore" PURSUIT OF FAME, G Pocm, X 3 , achter de bank gelegd, toen 9 De oude Zeegod lonkte, 9 En dart'tc Faam, ql danfend op ' getij van toomc. loos genocgen, 5> Haar klinkende trompethoogfteig'vendi blies (t)." (+) 2 Old Ocean fnil'd 9> And dancing on the tide of pleafure mwild, 9> Erisk Fame, sigh-bonnding, Blerierscluliedore" PURSUIT OF FAME, G Pocm, X 3 --- Page 360 --- AANHANGSEL No. X. nog naar dezelve dragen, of in eene verDe heden- fcheidenheid van plaatfelijke woorden en daagfche (preckwijzen)2tn ook de jagerscen kleederdrage 2 volraakte gewoonten en levenswijs der Spaanfche jagerwanden tegenhan- gers, die de blocdhonden geleiden. De alouden Bukkabroek van de huid van het wilde zwijn, nier, warm van het dier aangetrokken 2 ZOO als hetzelve in de wouden gefchoten is, en de wijze waarop zij hunne fpijs gereed maken (Boucaner is hedendaags in het eiland ecn woord van dezelfde beteekenis als Koken), hebben beide met clkander gemeen; en in der daad de klecding, hct zwervende leven, de gehardheid tegen alle ongemakken en het woeste verblijf in bosfchen vertoonen u in den hedendangfchen jager den alouden Bukkanier; en het afbecldfel van een' jongen, forfehen en ondernemenden man van de eerstgemelde benaming gelijkt volkomen naar de lantstgenocmde. Ilet karakter van deze lieden was cenigzins verfcheiden onder de groote menigte derzelve, die' zich bij het Franfche leger voegde , en die door eenen toevloed van jonge leerlingen fterk aanwies, toen deszelfs krijgsbedrijven tegen dat der zwarten in derzel- --- Page 361 --- A ANHANGSEL zelver gebruik zulk eene gewenschte hulp No. X. verkregen. Manier Wat de honden nangaat, derzelver aan- van ning oefe- der fokking gefchiedde in den laatflen tijd op blocdhonde volgende manier. Van het oogenblik den. af, dat men hen van de mocr had genomen, werden zij in ecne foort van hok of kooi opgefloten, waar men hen flechts fpaarzaam met kleine hoeveelheden van het blocd van onderfcheidene dieren voederde. Tegen den tijd dat zij bijna groot genoeg werden, vervaardigden hunne oppasfers cene figuur van rijswerk, in het ruwe als een neger opgemankt, en met het bloed cn de ingewanden van beesten opgevuld. Deze figuur werd voor eenc boven in de kooi gemaakte opening geplaatst, terwijl men den honden van tijd tot tijd hun voedfel voorhield, zonder het hun te geven, waardoor hunne begeerte meer en meer naar de figuur van den neger' getrokken werd, als een' goeden voorraad van het voedfel, waarnaar zij hunkerden. Dit werd dikwerfherhaald, ZOO dat de dieren met eênc hand over hand klimmende dolheid tegen hunne gevangenisfen woedden, terwijl de figuur naar gelang ran hun tocnemend ongeduld nader bij hen X 4 ge- zonder het hun te geven, waardoor hunne begeerte meer en meer naar de figuur van den neger' getrokken werd, als een' goeden voorraad van het voedfel, waarnaar zij hunkerden. Dit werd dikwerfherhaald, ZOO dat de dieren met eênc hand over hand klimmende dolheid tegen hunne gevangenisfen woedden, terwijl de figuur naar gelang ran hun tocnemend ongeduld nader bij hen X 4 ge- --- Page 362 --- AANHANGSEL No. X. gebragt, maar evenwel buiten hun bereik Mherier gehouden, en hun voedfel inmiddels verring sen orfen der minderd werd, tot dat de oppasfer eindeblrdius lijk, hen tot de alleruiterfte verwoedheid deii. der wanhoop gedreven hebbende, de figuur, wel opgevuld met het bovengemelde walgelike voedfel, aan hunne begeerte prijs gaf. Terwijl zij den verfehrikkelijken maalrijd met verflindende graagre inzwolgen, ftonden de oppasfer en Zijn medehelper er bij om hen te ftreclen en aan te moedigen. Door deze middelen maakten de blanken zich bij de dieren ZOO bemind, dat hunne gezindheid jegens dezelve vlak het tegenovergeftelde werd van hergeen men in hen tegen de gedaante der zwarten ontdekte, cn dat zij, op de jagt, waartoc zij beftemd waren, gebruikt wordende, aan hunne oppasfers de ZoO noodige befcherming verleenden. Zoo dra men begreep, dat de jonge honden tot hun werk waren voorbereid, werden zij uit het hok genomen, Om cr dadelik in geocfend te worden, wanncer men len met de grootstmogelijke nanuwkeurigheid onderwecs. Er waren cenige voorbeelden, dat dir zcer lang duurde: maar in het algemeen was de gelirengfe tucht buiten --- Page 363 --- W AANHANGSEL ten ftaat om hen onder het bevel hunner No. X, aanvoerders te houden, waarvan men de gevolgen van,zelf kan bevroeden. ran Manier oefeIn de Spaanfehe cilanden werden ning der. woonlijk zij ge- bloediongebruikt tot het opjagen van de den. weggeloopen negers in de gebergten. Als zij eens de lucht van het voorwerp joegen zij den ongelukkigen kregen, onmiddellijk overhoop, ten zij hij hun konde ontkomen door in eenen boom te klimmen, zij hem terftond verfeheurden: waarna was hij Z0O gelukkig, van hunne woede in eenen boom te onewijken, dan bleven de honden daarbij, en maakten cen allerver@hrikkelijkae geluid, tot dat hunne oppasfèrs bij hen kwamen. Moest het flagtoffer tot' een openbaar fchouwfpel van wreedheid bewaard dan werden de honden worden, gemuilband, en de gevangene met ketenen beladen. Om nen hals werd een hoepel zijfcherpe pinnen vastgemaakt, met binnenwaarts gekeerd, en van buiten met haken het voorzien, om hem in kreupelhout of anders te doen vastloopen. Ging de rampzalige lijder dan zijne vermocide vaardiger vervolgers, of deed hij eene poging om hun te ontvlugten, dan M werd hij aan de honden prijs gegeven, die X 5 hem nen hals werd een hoepel zijfcherpe pinnen vastgemaakt, met binnenwaarts gekeerd, en van buiten met haken het voorzien, om hem in kreupelhout of anders te doen vastloopen. Ging de rampzalige lijder dan zijne vermocide vaardiger vervolgers, of deed hij eene poging om hun te ontvlugten, dan M werd hij aan de honden prijs gegeven, die X 5 hem --- Page 364 --- AANHANGSEL No. X. hem oogenblikkelijk verflonden. Somtijds Manier fchepten de jagers een verfchrikkelijk wreed van ocfe- vermaak, in het hoofd te bewaren, om het ning der bloedhon- te huis te vertoonen als een gedenkteeken den. van hunne barbaarfche heldendaad. - Het is grootelijk te vreezen, dat men, op togten van eenige lengte, deze oorzaken dikwerf flechts heeft voorgewend, om zich van zijne gevangenen te ontlaan; wanneer de onmenfehelijke wreedaard, op zijnen eed, dat hij zijnen natuurgenoot verdelgd had, cene belooning van tien Dollars van de volkplanting ontving voor zijn gepleegd gruwelfluk! Indien men 9 en het is te vreezen met regt, de verfchrikkelijke voorvallen onder dc zwarten aan de troepen van bloedhonden, in die eilanden, waar dezelve eigenlijk werden nangefokt, heeft toegefchreven; wat was er dan niet van dezelve te verwechten, op het tooneel van den oorlog, onder den invloed van ontelbare vooroordeelen aan de cene zijde, en de vermogende drijfveer van de zucht tot zelfsbehoud aan de anderc, wanneer iedereen zich geregtigd oordeelde om een bedrijf van barbaarschheid aan de gemeene zaak toe te fchrij- --- Page 365 --- AANHANGSEL fchrijven, terwijl hetzelve misfchien uit ne eigene wreede zij- No. X. geaardheid voortkwam? De fchrijver deinst terug voor de taak om Manier te dezer plaats eene verdere ning van ocfe der befchrijving te geven: maar door' het verhelen der waar- bloed.ion- den. heid zou hij die verfocijing niet gaande ken, welke hij wenscht te doen ontftaan mategen het bloote denkbeeld, om deze dieren immcr, onder welk voorwendfel der te ook, wegebruiken tot verfterking van een leger (2. - Welaan dan, zonder behoorlijke (*) De begeerte, om zijnen vriend te verdedigen (zekerlijk, in deze bedorvene tijden, eene zeer loffelijke beweegreden, hoewel het oude fpreekwoord dmicus PLATO, amicus SOCRATES, fed magis amica veritas, in volle kracht blijft), hecft den boven bedoelden vernuftigen fchrijver (den heer DALLAS) aanlciding gegeven om eenige bewijsredenen voor het gebruik van bloedhonden in het midden te brengen, die, met hoe veel behoedzaamheid ook voorgefteld, niettemin allerblijkbaarst valsch zijn. Zoodanig is dat genomen van wachthonden in de huizen of op erven. De behoeft de aandacht van dezen heer (wiens fchrijver karakter hem niet onbekend is) niet te wijzen gevoelig de volgende fprekende op daadzaken, ten voordeele van hun gemeen vaderland, De huishond, welken men in het vereenigde koningrijk gemeenlijk gebruikt, is de baf fende rekel, die buiten flaat is tot eene gevearlijke nan- thonden in de huizen of op erven. De behoeft de aandacht van dezen heer (wiens fchrijver karakter hem niet onbekend is) niet te wijzen gevoelig de volgende fprekende op daadzaken, ten voordeele van hun gemeen vaderland, De huishond, welken men in het vereenigde koningrijk gemeenlijk gebruikt, is de baf fende rekel, die buiten flaat is tot eene gevearlijke nan- --- Page 366 --- AANHANGSEL No. X. kc omzigtigheid bewaard wordende, braken Trevallige de honden in de nabuurfchap van de Kaap eutandigdikaanranding, en dien men flechts houdt om gerucht te maken; en wanneer men zich yan eene weerbaardere foortbedient, zooziju het die van het/Nesfaundlandfede raS, die nooit dooden of wonden, ten zij als zijgetergd worden, waarvan verfcheidene onlaugsplaats gehadhebbende merkwaardige voorvallen ten voorbeelde dienen, onder welke er twee ziju, die versch in des fchrijvers geheugen liggen : het eene," meent hij, is gebeurd in eenc herberg nabij Hounslos, saar een knecht, 's nachts door cen' getrouwen wachthond overyallen zijnde, terwiji hij bezig was met het huis te beftelen, door denzelven over hoop gefineten werd, waarna hct dier zich boven op hem plaatste, en hem onbefchadigd onderhield tot den morgen, toen hij in andere bewaring overgeleverd werd. Ilet andere voorval gebeurde eene huishoudfer, dic, alleen in een huis mocteride blijven, waar eene aanzientijke menigte kostbnarheden in bewaring gebrngt waren, van eenen vleeschhouvver in de buurt cenen hond had geleend om haar te befchennen: deze brgt, denvoigenden norgen, ccnen misdadigerbij haar aan de theetpfel, in den perfoon van ecnen ncbcftaende van liaren icester; - het overige dergefchiedenis is al te hatelijk. Zoo het al ooit gebeurt (en het kan niet dan zeldzaam zijn), dat ecn hond ecnen mensch in het minfle befchadigt, Z00 kende de fchrijver toch nooit eenen heer ven zulk een dier, die nict bercid zijn Zoti om hetzelve terftond van kant te helpen; en zekerlijk zou niemand liever willen, cat zelfs de nachtdief ester; - het overige dergefchiedenis is al te hatelijk. Zoo het al ooit gebeurt (en het kan niet dan zeldzaam zijn), dat ecn hond ecnen mensch in het minfle befchadigt, Z00 kende de fchrijver toch nooit eenen heer ven zulk een dier, die nict bercid zijn Zoti om hetzelve terftond van kant te helpen; en zekerlijk zou niemand liever willen, cat zelfs de nachtdief --- Page 367 --- - AANHAN NGSEL. waren de No. X. dikwerf uit, en in cen oogenblik de wégen verflon- heden bij kinderen op openbare liepen zij naar het geden! Op andere tijden iruik-ca de naburige bosfchen, en overvielen eene verfindess- de aard - beleedigende familie van landar- van de niemand maaltijd, bloediosbeiders bij derzelver eenvoudigen den. het onnoozele wichtje van de fcheurden mocder, of befprongen het geborst der onderfcheid, en heele gezelfchap zonder keerden terug met hunne verfchrikkelijrookende van het bloed van ke muilen nog van het die zelfs in de oogen menfchen 2 gehouden Franfche leger voor onfchuldig werden, en wien men daarom vergund had van hunnen arbeid aan de voortbrengfelen dieren braken in hetzelve te leveren. Deze de hutten, en - wordt te afgrijsfelijk om bede fchilderij al ware het ook met fchreven te worden, de beste bedoeling. verfcheurd en verflonden werd, dan dat denzeldief Maar al ware de ftelling zen geen leed gefchiedde. Z00 zou zulks toch niets van den heer DALLAS waar, ter zake afdocn. Nc. --- Page 368 --- AANHANGSEL No. XI. (Aangehnald op bladz. 169 van Deel II.) Het eerRe Racisbefluit betrekkelijk tot hes befluur der volkplanting, onder de regering van Rochambeau uitgevaardigd. BESLUIT VAN DEN GENERAAL EN CHEF. No. XI. I. Het befluit van den Kapitein - GeneVerorde- raal van den 15den van Fructidor des jaars ning van 10, waarbij aan vreemde fchepen vergund Rochambeau aan- wordt, verfcheidene artikelen van handel, gaande handel. den in voortbrengfelen van het moederland beftaande, in de volkplanting in te voeren, tegen betaling van IO ten honderd, wordt bij dezen bekrachtigd II. Vreemdelingen mogen alle waren en koopman@chappen., in het bovengemelde be- (*) [In het Engelsch flaat: wordt ontvangen, is seceived: uit vergelijking van de volgende artikelen blijkt, dat de zin is, Z0O als in deze vertaling wordt uitgodrukt.] felen van het moederland beftaande, in de volkplanting in te voeren, tegen betaling van IO ten honderd, wordt bij dezen bekrachtigd II. Vreemdelingen mogen alle waren en koopman@chappen., in het bovengemelde be- (*) [In het Engelsch flaat: wordt ontvangen, is seceived: uit vergelijking van de volgende artikelen blijkt, dat de zin is, Z0O als in deze vertaling wordt uitgodrukt.] --- Page 369 --- - AANHANGSEL befluit niet genoemd, in deze invoeren volkplanting No. XI, tegen betling van eene belasting van 20 ten honderd, van de VerordeIII. De waarde. ning vau Prefect der volkplanting zal al- beau Rochamle zes maanden eene tollijst aanden opmaken van gaandeden prijs van alle waren en koopmanfehap- handel. pen, welké volgens de vergunning in artikel II. worden ingevoerd. Naar deze tollijst zal de belasting van 20 ten honderd bepaald worden. .IV. De invoer der goederen, in het vijfde (*) en tweede artikel van dic befluit vrijgefteld, zal alleen mogen Kaap Frangois, Port gefchieden te Republicain en de haven van St. Domingo. V. Het tegenwoordige befluit zal terftond na deszelfs afkondiging kracht hebben. VI. De Prefect der volkplanting is belast met de uitvoering van dit befluit, hetwelk gedrukt, afgekondigd, in het Officièle aangeplakt en dagblad geplaatst worden, (Geteckend) D. F. N. ROCHAMBEAU, Kap. Gen. 19 Dec. 1802. () [Zou dit niet moeten zijn: het eerfe?] No. --- Page 370 --- AANHANGSEL No. XII. (Aangehaald op bladz. 180 van Deel II.) Oor/pronkelijke Rukken, betrekkelijk tot de ontruiming van St. Domingo door het Fran/che leger onder Rochambeau, uit de London Gazette en andere echte bronnen. ARTIKELEN VAN HET VERDRAG VAN OVERGAAF TUSSCHIEN DEN FRANSCHEN GENERAAL ROCHANBEAU, 2 EN DEN ZWARTEN GENERAAL EN CHEF VAN ST. DOMINGO. In het leger der Franfchen en der inboorlingen. No.XII. Op heden, den 27ften van Brumaire van Verdrag het 12de jaar, volgens de Franfche tijdregaaf van over- door kening, en den 19den van November 1802, het Fran- volgens de gewone tijdrekening, zijn de fche leger gefoten. Mejudan-Conmandent DUVEYSIER, 9 met volle magt bekleed door den Generaal Ro- VAN ST. DOMINGO. In het leger der Franfchen en der inboorlingen. No.XII. Op heden, den 27ften van Brumaire van Verdrag het 12de jaar, volgens de Franfche tijdregaaf van over- door kening, en den 19den van November 1802, het Fran- volgens de gewone tijdrekening, zijn de fche leger gefoten. Mejudan-Conmandent DUVEYSIER, 9 met volle magt bekleed door den Generaal Ro- --- Page 371 --- AANHANGSEL RoctaBEaU, opperbevelhebber des Franfehen legers, om tc handelen No.XII, overgaaf der wegens de Kaapfad, cn JAN Yerding SALINES, JAKon DEs- van orerGeneraal.van het leger der in- ganf. door boorlingen, mede het Frangevolmagtigd tot den te- fche leger genwoordigen handel, overeengekomen gefoten. trent de volgende artikclen, te omI. De weten: Kaapfad, en de flerkten tot dezelve behoorende, zullen binnen tien dagen, te rekenen van morgen, den 28ften van Brumaire (18 Nov.), aah den Generaal en Chef DESSALINES worden geven. overgeII. De krijgsbehoeften, welke thans in de magazijnen voor handen zijn, de nen en het grof gefchur van de flad wapeen de forten, zullen in derzelver tegenwoordigen toeftand gelaten worden. III. Al de oorlogfchepen en andere vaar-, tuigen, welke de Generaal ROCHAMBEAU zal oordeelen onmisbaar te zijn tot het vervoeren der troepen en inwoneren, en tot ontruiming van de.plaats, zullen op den bepaalden dag vrijelijk mogen vertrekken. IV. Alle ambtenaren, ZOO in den als in burgerlijken krijgsdienst, en de de bezerting der Kaap troepen, II. DEEL. uitmakende, zullen Y de --- Page 372 --- AAI NHANG S E L. No. XII. de plaats met alle krijgseer verlaten, hunne Verdrag wapenen, en allen bijzonderen eigendom, van over- aan hunne halve Brigaden toebehoorende, gaaf; door het Fran- met zich nemende. gefoten. Iche leger V. De zieken en gekwetsten, die zich niet in ftaat zullen bevinden om ingefcheept te worden, zullen 2 tot hunne herftelling toe, in de Hospitalen worden opgepast: zij worden in het bijzonder aan de menschlievendheid van den Generaal DESSALINES aanbevolen, die zorg dragen zal, dat zij in onzijdige fchepen naar Frankrijk worden ingefcheept. VI. De Generaal DESSALINES, bereid zijnde om de inwoneren, die in het land achterblijven, van zijne befcherming te verzekeren, vordert tevens van de regtvaardigheid van den Generaal ROCHANBEAU, dat hij al de inboorlingen dezes lands (van welke kleur zij ook zijn mogen) in vrijheid ftelt, dewijl dezelve, met geenerlei fchijn van regt, kunnen verpligt worden, om zich met het Franfche leger in te fchepen. VII. De troepen der beide legers zullen ieder zijne bijzondere flelling inhouden, tot den tienden dag na de onderteckening dezes, tvaardigheid van den Generaal ROCHANBEAU, dat hij al de inboorlingen dezes lands (van welke kleur zij ook zijn mogen) in vrijheid ftelt, dewijl dezelve, met geenerlei fchijn van regt, kunnen verpligt worden, om zich met het Franfche leger in te fchepen. VII. De troepen der beide legers zullen ieder zijne bijzondere flelling inhouden, tot den tienden dag na de onderteckening dezes, --- Page 373 --- - a AANHANGSEL zes, hetwelk de bepaalde is tot W dag de ont- No.XII. ruiming van" de Kaap. VIII. De Generaal. en Chef Rocnan- Verdrog van overBEAU zal, tot gijzelaar voor de nakoming gaaf, door van het tegenvoordige her Fraiverdrag, zenden den fche leger Aljudan-Gencraai Commandant URBAIN gefoten. DE VAUX,. voor wien de Generaal en Chef DESSALINES eenen Officier van gelijken zal in de plaats zenden. rang Van deze overeenkomst zijn twee kopijen, met flipte nasuwkeurigheid, digd, in het hoofdkwartier vervaarde' op de hoogten van Kaap, op den dag en in de maand en het jaar als boven. (Geteekend) DUVEYSIER. DESSALINES. Y2 Brief --- Page 374 --- AANHANGSEL No.XII, Driefwisfeling tusfchen den opperbevelVerdrag hebber van het Franfche leger van gaaf, van over- door St. Domingo, en den heer Loring, het Frankapitein van Zijne Majesteits fehe leger fchip gepoten. Bellerophon, bevellebber eener zeemagt, Kaap Frangois geblokkeerd houdende. LEGER VAN ST. DOMINGO. In het hoofdkwartier aan de Kaap, denazften van Drumsire,hetiade jaar der Franfche Republiek. De Generaal en Chefaan den Commodore LORING, bevelhebber der zeemagt van Zijne Brittannifche Majestcit voor de Kaap. Mijn hcer! Ter voorkoming van nuttelooze bloedvergieting, en om het overfchot des legers van St. Domingo te behouden, heb ik dc eer twee Oflicieren tot u te zenden, met volmagt voorzien, om met u in onderhandeling te treden tot het maken van een verge- --- Page 375 --- AANHANGSEL gelijk. Dc Brigads-Generaal Bové enz. No. XII. en de Commodore BARRE zijn gelast, om u dezen brief over te brengen. Hen heb ik Verdrag van overuitgekozen, om de eer te hebben van mct het gaaf, Fran- door il te handelen. fche leger Ik heb de cer enz. cnz, gefoten. D. ROCHAMBEAU, Kopij van de voorfagen, door den Generaal Rochambeau gedaat, 0:72 de Kaap te ontruimen. Art. I. De Generaal ROCHAMBEAU ftelt voor, dat hij de Kaap zal oncruimen, en dat hij zelf en zijne Guarden, omtrent 4 of 500 man uitmakende, naar Frankrijk overgebragt, en niet als krljgsgevangenen zullch aangemerkt worden, - Niet toegeftaan. II. Dat de Surveillant cn de Cerfhem en zijn gevolg naar Frankrijk zullen mogen brengen, - Niet toegefiaan. (Geteckend) Jonx LORING, Y 3 Aan e voor, dat hij de Kaap zal oncruimen, en dat hij zelf en zijne Guarden, omtrent 4 of 500 man uitmakende, naar Frankrijk overgebragt, en niet als krljgsgevangenen zullch aangemerkt worden, - Niet toegeftaan. II. Dat de Surveillant cn de Cerfhem en zijn gevolg naar Frankrijk zullen mogen brengen, - Niet toegefiaan. (Geteckend) Jonx LORING, Y 3 Aan e --- Page 376 --- AANHANGSEL No. XII. Aan boord van den Bellerophon Ferdrng voor Kaap Frangois, den van overgaaf, doar 19den van Nov., 1803. hes FranIche leger gefoten. Mijn heer! Ik heb u te berigten, in antwoord op uw, mij door den Generaal Bové en den Commodore BARRÉ medegecld, verlangen om wegens de overgaaf van Kaap François aan Zijne Brittannifche Majesteit in onderhandeling te treden, dat ik te dien einde, en om uw allerlaatst befluit te vernemen, den heer Moss, kapitein van Zijne Mlajesteits fehip La Défirée, zend, om aan uwe verlangens [c voldoen, in 20O verre zulks mct dc billijke regten van Zijne Brittannifche Majesteit op dic punt beftaanbaar is. Nog moet ik u melden, dat mijn last mij bepaalt, om de Franfche Oficieren en troepen, die in gezonden ftaat zijn,. naar Jamaika te zenden, en de andere naar Frankrijk of Amerika tc laten vertrekken; nadat de Tramporifehepen, gefchikt om dezelve over te vocren, vooraf gewaardeerd zijn, cn er door den opperbevelhebber borg gefcld is, voor dc rigtige betaling der waarde --- Page 377 --- AANHANGSEL de door de Franfche republiek. De blan- No. XII. ke inwoners van de Kaap zullen zich niet naar Jamaika mogen begeven. Verdrag van overZoodanig zijn de gedeelten van mijnen gaaf, het Fran- door last, waartoe ik verpligt ben mij te bepalen, Iche leger in gevalle van eenig verdrag wegens de gefloten. overgaaf van Kaap Frangois. Ik heb de eer te zijn enz. (Geteekend) j.-LORING. De Generaal ROCHAMBEAU, opper-. bevelhebber enz. enz. enz. [B.] VOLKPLANTING VAN ST. DOMINGO. In het hoofdkwartier aan de Kaap, den 27fen van Brumaire in het jaar 12. De Generaal en Chef des legers van St. Domingo, enz. enz. enz. aan den Commodore LORING, enz. Mijn heer! Ik heb den brief, welken gij mij de eer deedt mij te fehrijven, wel ontvangen. Y 4 De- velhebber enz. enz. enz. [B.] VOLKPLANTING VAN ST. DOMINGO. In het hoofdkwartier aan de Kaap, den 27fen van Brumaire in het jaar 12. De Generaal en Chef des legers van St. Domingo, enz. enz. enz. aan den Commodore LORING, enz. Mijn heer! Ik heb den brief, welken gij mij de eer deedt mij te fehrijven, wel ontvangen. Y 4 De- --- Page 378 --- AANHANGSEL No.XII, Dewijt uwe voorftcllen onaannemelijk zijn, P'erdrng moet ik u verzocken, den TOM overvorigen brief gecf,; duor aan te merken als niet bij u ontvangen. fete hint FranIk heb de eer te zijin enz. leger S-futeu. D. ROCHAMBEAU. Dritscl verpag van het verdrag van overgave des Franfchen legers van St. Domingo, in eenen brief van Sir Joux THOMAS DUCKWORTH aan Sir EvAN NEPEAN. Port Royal, den 18den van Dec. 1803. Mijn heer! In mijnen brief No. 3, met dezezelflegele genheid afgevaardigd, ll bekendgemmnkthebbende, om te dienentot berigt voor de Lords Commisfarisfen der Admiralitcit, dat de Generaal ROCHANBEAU voorftellen gedaan had tot het fluiten van cen verdrag van overgave, welke ik dacht, dat, hoc onaannemelijk zij ook waren, weldra den banen zouden tot andere meer billijke weg voorflagen, welke meening de uitkomst ook geregt- --- Page 379 --- AANHANGSEL regevaardigd heeft; - ioct ik u thans ech- No.XII, ter met lecdwezen melden, dat die Officier, wiens handelwijs al te buitengewoon is om Verdrag van overer reden van te geven, den r9den der vori- gaaf, het' door ge maand (voor dat hij met den Brigade fehe leger FranGéneraal Bové en den Commodore BARRÉ geloten. zijn voorftel aan denkapitein LORING deed), reeds werkelijk een verdrag met den zwarten Generael DESSALINES gefloten had, den 3oflen daaraan om al het volgende de Kaap met gefchut, de krijgsbehoeften en allen anderen voorraad aan denzelven over te ven; terwijl hij zich vleide, gelijk ik ge- beAuiten moet, dat het verfehrikkelijk onfluimige weder, hetwelk ons vlootdeel toen had door te flaan, en reeds drie weken gehad had, hem eenc gunftige lang zou openen om te oncfnappen, hetwelk gelegenheid echter, door devolhardingen hij waakzaamheid van de onzen, niet eens heeft kunnen dernemen. Den On3often werden de der zwarten op de forten vlaggen welk opgehefchen, hetkapitein LORING bewoog om kapircin BLICH aan den Generaal DESSALINES vaardigen, ten einde naar diens afte omtrent den Generaal denkwijze zeifs ROCHAMBEAU en destroepen te vernemen: deze ontmoette Y 5 bij waakzaamheid van de onzen, niet eens heeft kunnen dernemen. Den On3often werden de der zwarten op de forten vlaggen welk opgehefchen, hetkapitein LORING bewoog om kapircin BLICH aan den Generaal DESSALINES vaardigen, ten einde naar diens afte omtrent den Generaal denkwijze zeifs ROCHAMBEAU en destroepen te vernemen: deze ontmoette Y 5 bij --- Page 380 --- A A NHANGSEL No.XII. bij het inkomen in de haven den CommoVerdrag dore BARRÉ, die hem in fterke uitdrukkingaaf, van over- door gen drong om aan boord van de Suryeillanhet Fran- te te komen, en cen verdrag aan te nemen, felte gefoten. leger waardoor zij onder onze befcherming mogten gefteld, en de zwarten verhinderd-wvorden, om hen met gloeijende kogels in den grond te boren, gelijk zij gedreigd hadden, en gereedheid maakten om te doen; waarin kapitein BLIGH bewilligde, waarna zij hem met der haast cen weinig artikelen voorleiden, door hen opgefteld, welke hij (na zijne aanmerkingen op eenige bijzonderheden gemaakt te hebben, die met hunne toeflemming veranderd werden, om met deze verandering naar Jamaika gezonden te wordçn) onderteckende, en waarna hij zich haastte om den Gemeraa/Dessatines te bcrigten, dat al de fchepen en vaartuigen in de haven liggende zich aan Zijne Majesteits wapenen hadden overgegeven. Met groote moeite verkreeg hij de roezegging, dat men zich onthouden zou van te fchieten, tot dat er een gunftige wind kwam om de fchepen buiten te brengen (want het woei toen cene harde koelte vlak uit zce); deze belofte verwierf hij eindelijk, en met den eerften op- --- Page 381 --- AANHANGSEL opkomenden landwind zeilden zij onder No. XII. Franfche vlaggen naar buiten, waarop de oorlogfchepen, nadat er, een fchot dwars Fardrng van over . over dezelve heen gedaan was, hunne volle het gaaf. door Ingen afvuurden, "en de vlaggen ftreken, fehe Fran- leger behalve de Clorinde, een gefloten. fregat van acht en dertig flukken, hetwelk ongelukkiglijk met het achterfchip aan den grond en rankte, genoodzaakt was om zijne mceste flukken over boord te finijten, en zijn roer verloor, ZOO dat men voor deszelfs behoud zeer bekommerd werd; ; en ik heb door den kapitein van het vlootdeel berigt ontvangen, dat wij deszelfs behoud, naar het fchijnt zonder verdere fchade, te danken hebben aan den onvermoeiden en zonderlingen ijver en de kundigheden van den dienstdoenden Lieutenant WILLOUGHBY in de boots van den Hercules, welke Officier ik vertrouw dat met de hunne befcherming van Lorafehappen zal vereerd worden. Kapitein LORING hield Zich nict langer op, dan tot dat de meeste prijzen dadelijk waren in bezit genomen 2 waarna hij, den Hercules en Thefeus achterlatende om een noodroer aan het fregat te hechten, afhield naar de Moelje, en op den 2den den Bri-" gade Officier ik vertrouw dat met de hunne befcherming van Lorafehappen zal vereerd worden. Kapitein LORING hield Zich nict langer op, dan tot dat de meeste prijzen dadelijk waren in bezit genomen 2 waarna hij, den Hercules en Thefeus achterlatende om een noodroer aan het fregat te hechten, afhield naar de Moelje, en op den 2den den Bri-" gade --- Page 382 --- AANHANGSEL No. XII, gade Generaal NOAILLES, aldaar het be, Verdrag vel vocrende, opeischte om zich over te van over- geven; hetwelk deze gaaf. door affloeg, verzekerenhet Fran- de, dat hij voor vijf maanden van alle befehe leger grfoten. noodigdheden voorzien was: ik zend kopij van zijnen brief hiernevens. Dewijl het groote aantal krligsgevangenen, die aan boord van al de prijzen zamengepakt wa= ren, cn derzelver gebrek aan mondbehoeften, den kapitein LORING noodzaakte om naar Jamaika te zcilen, kwam hij den 5den hicr aan met den Elephant en de Blanche, alsmede met de Sorveillente Ci Vertu, fregatten van acht en dertig ftukken, benevens ceil aantal andere prijzen; de Pique achtergelaten hebbende om de Moelje te blokkeren, welk fehip den 8ften in deze haven ten anker kwam, en mij berigt bragt, dat de Generaal NOAILLES in denzelfden nacht, toen hij weigerde in eene onderhandeling wegens overgave te treden, de fterkte had ontruimd, en werkelijk met cenc brik ont/hapt was, terwil de andere viji van de zes vaarruigen 2 waarin de bezerting zich had ingefcheept, genomen en opgebragt waren. Ik zend een vaartuig van -ooriog naar Engeland mct den Genercal Ro- --- Page 383 --- AANHANGSEL ROCHAMBEAU en die Oflicierèn, welke men No. XII. zegt dat deelgenooten aan zijne wreede bedrijven te Kaap Frangois Ferdrag enz, Ik ben cnz. geweest zijn. J. T. DUCKWORTit. - No. XIII. (Aangehanld op bladz. 187 van Deel II.) Verblaring van de onafhankelijkheid der zwarten van St. Domingo. PROCLAMATIE VAN DESSALINES 7 CHRISTOPHE EN CLERVAUX, OPPERHOOFDEN VAN ST. DonINGo. In den naam van het volk der zwarten en der lieden van de kleur van St. Domingo. De onafhankelijkheid van St. Domingo wordt bij dezen openlijk afgekondigd. Tot Onafhan- No.XIII, onze oor/pronkelijke waardigheid herfteld, kelijkver- 2 hebben wij onze regten in veiligen ftaat ver- vanSt.D- klaring mingo. ze- UX, OPPERHOOFDEN VAN ST. DonINGo. In den naam van het volk der zwarten en der lieden van de kleur van St. Domingo. De onafhankelijkheid van St. Domingo wordt bij dezen openlijk afgekondigd. Tot Onafhan- No.XIII, onze oor/pronkelijke waardigheid herfteld, kelijkver- 2 hebben wij onze regten in veiligen ftaat ver- vanSt.D- klaring mingo. ze- --- Page 384 --- A A NHANGSEL No.XIII. zekerd; wij zweren, , dezelve nooit aan Onafhon- ecnige magt op aarde te zullen afflaan: de Karing kelijkver- verfehrikkelijke fluijer des vooroordeels is vanSt.Do- aan flukken gefcheurd; hij zij dat voor eeuminge. wig! Wee dien, die zouden willen ondernemen deszelfs bloedige flarden weder Zamen te hechten! landbezitters van St. Domingo 2 dic in vreemde landen omzwerft! door onze onafhankelijkheid af te kondigen, doen wij geen verbod aan u allen zonder onderfcheid, om naar uwe cigendommen terug te keeren. Verre zij zulk een onregtvaardig denkbeeld van ons! Wij zijn nict onkundig, dat er fommigen onder u zijn, die hunne vorige dwalingen verzaakt, hunne buitenfporige, onregevaardige aanmatigingen afgezworen, en de regrvaardigheid der zaak erkend hcbben, voor welke wij deze laatfte twaalf jaren ons blocd hebben gefpild. Jegens zulke menfchen, die ons regt doen, willen wij handelen als broeders: dat zij tot ons terug keeren! Dc God, dic ons befchermt, de God van vrije menfchen, verbiedt ons, onze overwinnende wapenen tot hen uit te ftrekken. Maar wat hen aangaat, die, door cen' zotten hoogmoed bedwelmd, --- Page 385 --- - AANHANGSEL dwelmd, en bantzuchtige flaven eener verdoemelijke aanmatiging, in ZOO verre ver- No.XIII, blind zijn, dat zij wanen de pit en kern Onafhan. van het menfchelijke geflacht uic te maken, kelijkver. klaring en beweren, dat zij door den hemel van. St.Dotot mingo. onze meesters en dwingelanden' verordend zijn, laat dezulken het land van St., Dosingo nooit naderen: ZOO zij hier komen, wacht hen niets dan gevangenis en uitbanning; dat Zzij derhalve blijven, waar zij zijn; laat hen, gepijnigd door hunne welverdiende ellende en door het misnoegen der regtvaardigen, met welke zij al te lang hebben gefpot, blijven voortleven van niemand beklangd of opgemerkt. Wij hebben gezworen, met geene gematigdheid te zullen luisteren naar iemand, die tot ons van flavernij zou durven fpreken: wij zullen onverbiddelijk, misfchien zelfs wreed zijn jegens alle troepen, die, zelve het voorwerp vergetende, waarvoor zij federt- 1780 onophoudelijk geftreden hebben, uit Europa komen mogten, om den dood en de flavernij onder ons te brengen. Niets is te dierbaar, en alle: middelen zijn wettig, voor menfchen, welken men de eerfte aller zegeningen wil ontrukken. Moes- fpreken: wij zullen onverbiddelijk, misfchien zelfs wreed zijn jegens alle troepen, die, zelve het voorwerp vergetende, waarvoor zij federt- 1780 onophoudelijk geftreden hebben, uit Europa komen mogten, om den dood en de flavernij onder ons te brengen. Niets is te dierbaar, en alle: middelen zijn wettig, voor menfchen, welken men de eerfte aller zegeningen wil ontrukken. Moes- --- Page 386 --- AANHANGSEL No.XIII. Moesten zij beken en rivieren van bloed Onafhan- doen froomen, mocsten zij, tot befcherklaring kelijkver- ming hunner vrijheid, zeven achtfle deelen vanSt.Do- van den aardbol in brand fleken; zij Zoilmingo, den onfchuldig zijn voor de regrbank der Voorzienigheid 2 die nimmer menfchen fchiep, om hen onder, cene ZOO harde en fchandelijke flavernij te zien zuchten. In de verfcheidene berocrten, die er plaats gehad hebben, zijn cenige inwoners, over welke wij ons niet tc beklagen hadden, flagtoffers geworden der wreedheid van een klein getal foldaten of werklieden, die door de herdenking van, hun vorig lijden te zcer verblind waren, om de goede en menschlievende landeigenaars te kunnen onderfcheiden van die, welke zich ongevoclig en wreed betoond hadden, Wij betreuren, met alle gevoelige zielen, cen Z0O befchretjenswnardig cinde 7 en verklaren voor de gchecle wereld, wat er door fnoode menfchen ook ten tegendecle moge gezegd zijn, dat dic moorden tegen de wenfchen van ons hart zijn gepleegd. Het was onmogelijk, vooral in het beflisfende tijdflip, waarin de volkplanting zich bevond, deze ijsfelijkheden voor te komen ofte ftuiten. --- Page 387 --- a C AANHANGSEL ten. Zij, die flechts in het minfte met de No.XIIL. gefchiedenis bekend zijn, weten, dat een volk, hetwelk door burgerlijke oneenighe- Onafham- kelijkverden bezocht wordt, al is het zelfs het be- klaring fchaafdfte volk op aarde, zich in allerlei vanSt.Do imingo. foorten van buitenfporigheden dat opperhoofden, wier toegeeft, en tijd niet gezag in zulk eenen krachtdadig onderfteund wordt, gedurende cene omwenteling alle fchuldigen onmogelijk kunnen ftraffen, zonder zich in nieuwe moeijelijkheden te wikkelen. Maar nu de dageraad des vredes ons met de flikkering van een' min formachtigen tijd begroet; nu de kalmte der de onlusten van een' overwinning op log gevolgd is; behoort verfehrikkelijken alles oorin St. Domingo eene nieuwe gedaante aan te en deszelfs nemen, regering voortaan die van de regtvaardigheid zelve te zijn., Gedaan in het hoofdkwartier te Fort Dauphin, den 29ften van November, 1803. (Geteckend) DESSALINES. CHRISTOPHE. Voor echte kopij CLERVAUX. B. AIME, Secretaris. II. DEEL. Z No. gd is; behoort verfehrikkelijken alles oorin St. Domingo eene nieuwe gedaante aan te en deszelfs nemen, regering voortaan die van de regtvaardigheid zelve te zijn., Gedaan in het hoofdkwartier te Fort Dauphin, den 29ften van November, 1803. (Geteckend) DESSALINES. CHRISTOPHE. Voor echte kopij CLERVAUX. B. AIME, Secretaris. II. DEEL. Z No. --- Page 388 --- A A NHANGSEL No. XIV. (Aangehaald op bl. 192, 193 van Deel II.) Proclamatie tot eene plegtige afzwering van de Franfche natie. VRIJHEID OF DOOD! In het leger der inboorlingen. De Generaal en Chef aan het volk van Hayti. Burgers! No. XIV. Het is nict genoeg de barbaren uit uW Proclama- land verdreven te hebben, die hetzelve ecutie ter af wen lang met bloed bevlekten; het is niet zvering van het genoeg 2 de partijfchappen bedwongen te Fran/che hebben, 2 dic, elkander bij bcurten opvolvolk. gende, met feen flikkerend bceld van vrijheid, hetwelk Frankrijk haar voor de oogen hield, beuzelden: het is noodzakelijk geworden, door cen laatst bedrijf van Nationaal gezag het rijk der vrijhcid voor altijd te --- Page 389 --- - L C AANHANGSEL te bevestigen in het land, hetwelk ons geboren worden; her is zag No.XIV, noodzakelijk, eene onmenfehelijke Proclamaregering, 2 die onze zielen tie teraf tot hier toe in eenen ftaat van de vernede- zwering rendite vadfigheid hield, alle van het hoop te bene- Franfelte men,, om ons ooit wederom tot flaven te vulk, maken; - eindelijk, het is noodzakelijk, onafhankelijk te leven of te fterven. Onaf-, hankelijkheid of dood! Laat deze geheiligde woorden dienen om ons te laat hen de leuzen vereenigen; - zijn tot den flrijd en tot onze vereeniging. Burgers! Landgenooten! Op dezen plegtigen dag heb ik die dappere bevelhebbers bijeenverzameld, die, toen zij op het punt flonden om de flervende vrijheid haren laatften adem te zien uitblazen, hun bloed heb ben uitgeftort, om haar te behouden. Deze veldoverften, die uwe gen de dwingelandij worftelingen tebeftuurden, hebben niet afgedaan. Nog verduistert de Franfche nog naam onze vlakten: alles herroept ons de wreedheden van dat barbaarfche volk in het geheugen. Onze wetten, onze gewoonten, onze fteden, alles draagt het merkteeken der Franfehen nog. Luistert naar hetgeen ik zeg! - - De Franfchen hebben nog voet in Z 2 ons elandij worftelingen tebeftuurden, hebben niet afgedaan. Nog verduistert de Franfche nog naam onze vlakten: alles herroept ons de wreedheden van dat barbaarfche volk in het geheugen. Onze wetten, onze gewoonten, onze fteden, alles draagt het merkteeken der Franfehen nog. Luistert naar hetgeen ik zeg! - - De Franfchen hebben nog voet in Z 2 ons --- Page 390 --- AANHANGSEL No. XIV. ons ciland, - en gij waant vrij en onafProclama- hankelijk te zijn van die republick, die, tie ter af het is waar. 2 alle natien beftreden, maar zwering van het nog nooit diegenen overwonnen heeft, die volk, Fran/che vrij wilden zijn! Hoe! Veertien jaren lang de flagtoffers van ligegcloovigheid en lijdzaamheid, wilt gi u laten overwinnen niet door Franfche krijgsiegers, maar door de betooverende welfprekendheid in de Proclamatienhumer zendelingen! Wanneerzullen wij cens moede zijn van dezelfde lucht met hen in te ademen? Wat hebben wij gemeen met dat bloeddorfige volk? Ilunne wreedheden bij onze gematigdheid vergeleken, hunne kleur bij de onze, - de uitgeftrekte zecèn, die hen van ons fcheiden 2 onze hun vijandige luchtsgefleldheid, alles leert ons nadrukkelijk, dat zij onze broederen niet zijn; dat zij zulks nooit zullen worden ; en dat, Z0O zij eene fchuilplaats onder ons vinden, zij nog de onlusten en verdeeldheden onder ons zullen aanftoken. Burgers, mannen, vrouwen, jongen en ouden, laat uwe oogen over alle gedeclten van ons eiland rondgaan: zoekt daar uwe vrouwen, uwe mannen, uwe broeders, uwe zusters; wat --- Page 391 --- L AANHANGSEL wat zeg ik? zoekt uwe kinderen, uwe kin- No. XIV, deren nog aan de borst liggende: - wat is er van hen geworderi ? Ik ijs van het te Proclama- tie ter af zeggen: - de prooi van gieren! In zwering van deze dierbare plaats van het flachtoffers, 2 ziet het Franfehe volk, verfchrikte oog derzelver moordenaren flechts, 1 tijgers, nog met derzelver bloed bevlekt, en wier verfehrikkelijk aanwezen u uwe ongevocligheid verwijt en uwe heid om hen tc traagwreeken! - Waar wacht gij naar, oin hunne fchimmen te bevredigen? Herinnert u, dat gij den wensch kocstert, dat uwe overblijffelen mogen gelegd worden aan de zijde van uwe vaderen: - zult gij, na de dwvingelandij verdreven te hebben, in hunne graven der hen te hebben nederdalen, zongewroken? Neen: hunne beenderen zouden de uwe terugftooten! - En gij, onfchatbare mannen, onverfchrokkene krijgsbevelhebbers, die, ongevoclig voor uwe bijzondere rampen, de vrijheid een nieuw leven gefchonken hebt, door het uitftorten van uW bloed! wect, dat gij niets gedaan hebt, ZOO lang gij de natien geen verfchrikkelijk, maar regtvaardig, voorbeeld geeft van de wraak, die er behoort genomen te worden door een volk, Z 3 het- en, onverfchrokkene krijgsbevelhebbers, die, ongevoclig voor uwe bijzondere rampen, de vrijheid een nieuw leven gefchonken hebt, door het uitftorten van uW bloed! wect, dat gij niets gedaan hebt, ZOO lang gij de natien geen verfchrikkelijk, maar regtvaardig, voorbeeld geeft van de wraak, die er behoort genomen te worden door een volk, Z 3 het- --- Page 392 --- A ANHANGSEL No. XiV. hetwelk trotsch is op de vrijheid, welke Proclama- hct zich verfchafte, en ijvert Oin dezclve tieteref zswering te handhaven. Laat ons degenen, die het yn het zouden mogen onderltaan, ons wederom Fanfehe volk. van dezelve te berooven, met fchrik en vrecs vervullen; laat ons met de I'ranfchen beginnen: dat Zij, bij het naderen van onze kusten, beven, indien nict om de wreedheden, welke zij gepleegd hebben, dan ten minfte om het verfchrikkeljke befluit, hetwelk wij faan te nemen, om ter dood te wijden alle inboorlingen van Frankrijk, die dit grondgebied der vrijheid met hunne heiligfchendende voetftappen mogten bevlekken ! Wij hebben vrij durven zijn; / laat ons vrij blijven door ons zelve en voor ons zelve; laat ons het opwasfende kind navolgen: zijne cigene kracht verbreckt den leidband, die nutteloos en lastig voor hem wordt in het gaan. Wat is het volk, dat ons beftreden hceft? War volk zou de vruchten van onzen arbeid plukken? - En welk cene onteerende ongerijimdheid, te overwinnen om flaven te zijn! Slaven: laat die hatelijke benaming aan de Franfchen over: zij hebben overwohnen, om --- Page 393 --- AANHANGSEL Lant ons in an- No. XIV. om niet langer vrij te zijn! andere treden : laat ons Proclamadere voetlappen tie ter afdie, hunne bezorgaheid zwering volken navolgen, uitftrekkende, en be- van het tot in de toekomst Pranfche de nakomelingfchap cen voor- yolk. vreesd om liever na te laten, beeld van lafhartigheid de der hebben willen verdelgd, dan op lijst worden. Maar vrije volken uitgewischt dat wij ons tevens wachten voor eenen geest bekeeringzucht, die ons van onverdrangzame laat onze naburen in werk zou vernielen: rusten onvrede leven; laat hen vreedzaam der het fchild dier wetten, welke zij voor hebben : dat wij ons zich. zelve gemaakt wel wachten, van omwemeling-tiotoben ons zelve tot wetgevers.van den te worden, en eilanden op te werpen de Antillifche van de rust. roem te ftellen in het verftoren naburen: die eilanden zijn niet, geonzer bloed lijk het onze, met het onfchuldige gedrenkt: deze hebben zich der inwoneren dat hen beniet te wreeken aan het gezag, nimomdat zij de pest fchermt:- gelukkig, vernield heeft, die ons mer ondervonden, heil toemoeten zij onze nakomelingfchap wenfchen. Vrede met onze naburen, maar gevloekt Z 4 Zij ftellen in het verftoren naburen: die eilanden zijn niet, geonzer bloed lijk het onze, met het onfchuldige gedrenkt: deze hebben zich der inwoneren dat hen beniet te wreeken aan het gezag, nimomdat zij de pest fchermt:- gelukkig, vernield heeft, die ons mer ondervonden, heil toemoeten zij onze nakomelingfchap wenfchen. Vrede met onze naburen, maar gevloekt Z 4 Zij --- Page 394 --- A ANHANGSEL No. XIV. zij de Franfche naam, eeuwige haat tegen Proclama- Frankrijk: zoodanig zijn onze grondbegintie ter af flen! zwering van het Inboorlingen van Hayti! mijn Franfche gelukkig volk. lot verordent mij, om cens de fchildwacht te zijn van den afgod, voor wien wij nu offeren. Ik ben oud geworden, in voor u te ftrijden, en dat fomwijlen bijna alleen; en ZOO ik gelukkig genoeg geweest ben, om het geheiligde pand, dat mij was toevertrouwd, aan u over te leveren, bedenkt dan, dat het thans uwe,zaak is, hetzelve te bewaren. Met voor uwe vrijheid te ftrijden, heb ik mijn eigen geluk bewerkt: om dezelve te bevestigen door wetten, welke ieders perfoonlijke vrijheid verzekeren, heb ik deze vergadering mct uwe opperhoofden aangelegd; daartoe zijn zij en ik eene laatfte proef onzer getrouwe dienstvaardigheid verfchuldigd. Generaals, en andere opperhoofden ! vereenigt u met mij om ons land gelukkig te maken: de dag is gekomen, de dag, die onzen roem en onze onafhankelijkheid voor ecuwig zal beltendig maken. Is er onder u een laauwhartige bloodaard, laat hem terugkecren, en bevea voor het uit- --- Page 395 --- vc AANHANGSEL uitfpreken van den eed, die ons moet ver- No.XIV. eenigen. Laat ons de gcheele wereld, de nakomelingfehap, ons zelven, zweren, dat Proclama- tie ter af wij Frankrijk voor ceuwig verzaken, en lie- zivering ver zullen flerven, dan onder deszelfs Franfele ran itet heerfehappij leven; dat wij tot onzen laatften volk. adem zullen Arijden voor de onafhankelijkheid van ons land. En gij, al te lang ongclukkig volk, wees geruige van den eed, welken wij nu afleggen; herinner u, dat ik op uwe flandvastigheid en uwen moed ftaat maakte, toen ik de loopbaan der vrijheid allereerst intrad, om de willekeurige overheerfehing en dwingelandij te beftrijden, waartegen gij deze laatfle veertien jaren geworfleld hebt; bedenk, dat ik alles heb opgeofferd, om tot uwe verdediging toe te fchieten, - ouders, kinderen. , goederen 1 en dat mijn eenige rijkdom nu in uwe vrijheid beftant, dat mijn naam een fehrik is geworden voor alle vrienden der flavernij of willekeurige onderdrukkers, en dat dwingelanden denzelyen alleenlijk uit/preken, om den dag mijner boorte te vervloeken: Z0O gij de gewelke de wetten, befchermengel, die over uw lot waakt, mij tot bevordering van uw geluk Z 5 in- goederen 1 en dat mijn eenige rijkdom nu in uwe vrijheid beftant, dat mijn naam een fehrik is geworden voor alle vrienden der flavernij of willekeurige onderdrukkers, en dat dwingelanden denzelyen alleenlijk uit/preken, om den dag mijner boorte te vervloeken: Z0O gij de gewelke de wetten, befchermengel, die over uw lot waakt, mij tot bevordering van uw geluk Z 5 in- --- Page 396 --- AANHANGSEL No. XIV. ingeven zal, immer afwijstof morrende ontProclama- vangt, zult gij het lot van cen ondankbaar tie ter af volk waardig zijn. Maar van zwering weg mij dit van liet afgrijsfelijke denkbeeld! Gij zult de bewavolk. Fran/che kers zijn van de vrijheid, welke gij bemint, de fteun van den bevelhebber, die u gcbiedt. Zweert dan, vrij en onafhankelijk te zullen leven, en dar gij den dood verkiest boven alles, wat u weder, onder het juk zou kunnen brengen; zweert dan, dat gij de verraders en vijanden uwer onafhankelijkheid ceuwig zult vervolgen. J. J. DESSALINES. In het hoofdkwartier van Gonaives, den cerften van Januarij 1804, het eerfte jaar der onafhankelijkheid. No. --- Page 397 --- AANHANGSEL No. XV. (Aangehaald op bladz. 200 van Deel II.) Bekendmaking van de oogmerken der: zwarte regering, 012 eenen Gouverneur-Generaal voor zijn leven te benoemen. VRIJHEID OF DOOD! PROCL L A MI A T I E. JAN JAKOB DESSALINES, Geurerneur-Generaal aan de inwoneren van Hayti. No. XV. Misdaden, de fnoodfte misdaden, hoe- Bekendmadanige tot nog toe ongehoord waren, en king ran die de natuur doen fidderen, lea: het nanfel zijn er ge- vangen' pleegd. De maat huaner wreedheid Gouverover. liep neur-GeneEindelijk is het uur der wraak ge- raal voor komen, en de onverzoenlijke zijn leven, vijanden der regten van den mensch hebben de regtvaar- - dige ftraf hunner misdrijven ondergaan. Mijn arm, boven hunne"hoofden heven, heeft den flag al te lang uitgefteld. opgeOp nanfel zijn er ge- vangen' pleegd. De maat huaner wreedheid Gouverover. liep neur-GeneEindelijk is het uur der wraak ge- raal voor komen, en de onverzoenlijke zijn leven, vijanden der regten van den mensch hebben de regtvaar- - dige ftraf hunner misdrijven ondergaan. Mijn arm, boven hunne"hoofden heven, heeft den flag al te lang uitgefteld. opgeOp --- Page 398 --- AANHANGSEL. No. XV. Op het fein, hetwelk Gods regevaardigBekendma- heid zelve gaf, hebben uwe regtvaardiglijk hetaanfel king van gewapende handen de bijl in den ftokouden lenvancen' boom van flavernij en vooroordecl Gouvargeflaneur-Gene- gen. Vergeefs had de tijd, en nog meer vaal voor de helfche ftaatkunde der Europeanen, densijn leven, zelven met drievoudig koper bekleed; gij hebt hem van zijne wapenrusting beroofd, en hetzelve op uw hart gelegd, opdat gij even Z0O wreed en onbarmhartig zoudet worden als uwe natuurlijke vijanden. Even gelijk cene overftroomende en magtige rivier, die allen tegenftand omver werpt, heeft uwe wraaknemende woede alle hinderpalen weggeveegd, die zich tegen haren onftuimigen loop verzetten. Dat aldus alle dwingelanden der onnoozelheid, alle onderdrukkers des menschdoms, verloren gaan ! Wel hoc? Verfcheidene eeuwen lang onder cen ijzeren juk gebogen, en de fpeelbal van de driften of de onregrvaardigheid van menfchen, en van de grilligheden der fortuin; verlamde flagroffers der begeerlijkheid van blanke Franfchen; zouden wij, na deze onverzadelijke blocdzuigers door ons mocijelijk flooven vetgemest te hebben, het wederom met cenc voorbeeldeloo- --- Page 399 --- AANHANGSEL looze lijdzaamheid en gelatenheid hebben aangezien, dat die heiligfchendende No.XV, het op onze verdelging toeleide, horde Bekendmakunne of zonder king van jaren te ontzien? Wij, welke zij hetaanfel. noemen menfchen zonder zielskracht, zon- lenvaneen' Gouverder deugd en van alle kiefche neur-Geneontbloot, gevocligheid raal voor wij zouden dert dolk der wan- zijn leven, hoop niet in hunne borst geftooten hebben? Waar is een Haytier ZOO langgeestig, een Haytier zijne herfchepping ZOO onwaardig, die denken zoude, dat hij de raadsbelluiten des Eeuwigen niet vervuld heeft, door het verdelgen van deze bloeddorfige tijgers ? Indien er zoodanig een beftaat, dat hij vlugte; de veronewaardigde natuur drijft hem van onzen boezem af. dat hij zijne fchande ver van hier verberge; de lucht, welke wij inademen, is niet gefchikt voor zijne grove bewerktuiging; het is de lucht der vrijheid, der zuivere, heerlijke, zegepralende vrijheid. Ja, wij hebben dezen echten Kannibalen oorlog met oorlog, misdaad met misdaad, geweld met geweld vergolden ; ja, ik heb mijn vaderland verlost, ik heb Amerika wroken. De bekentenis, welke ik ten aan- gehooren van hemel en aarde hier doe, maakt mij- gefchikt voor zijne grove bewerktuiging; het is de lucht der vrijheid, der zuivere, heerlijke, zegepralende vrijheid. Ja, wij hebben dezen echten Kannibalen oorlog met oorlog, misdaad met misdaad, geweld met geweld vergolden ; ja, ik heb mijn vaderland verlost, ik heb Amerika wroken. De bekentenis, welke ik ten aan- gehooren van hemel en aarde hier doe, maakt mij- --- Page 400 --- AANHANGSEL No. XV. mijnen trots en roem uit. Van wat belang Bekendma- is voor mij het oordeel, hetwelk gelijkhetaaullel king van tijdige en volgende geflachten over mijne lenvaneen' handelwijs vellen zullen? Ik heb mijnen Gouverneur-Gene- pligt volbragt; ik geniet de goedkeuring raal voor van mij zelven: dat is mij Maar zijn leven. genoeg. wat zeg ik? Het behoud van mijne ongelukkige broederen, en het getuigenis van mijn cigen geweten, zijn mijne cenige belooning niet: ik heb twee klasfen van menfchen, geboren om elkander te beminnen, bij te ftaan en te onderfteuhen, in een werelddeel onder elkander vermengd en naauw verbonden, om wraak hooren roepen, en elkander de eer van den ceriten flag zien betwisten. Zwarten en gekleurden, welke de verfijnde listigheid van Europa fints langen tijd onderling poogde te verdeelen, gij, die nu vereenigd zijt, en flechts éénc familie uitmaakt! het was onvermijdbaar noodzakelijk, dat onze volkomene vereeniging met het bloed van uwe moordenaren verzegeld werd. Gelijke onheilen hebben uwe gedoemde hoofden bedreigd; cenegelijke drift om uwe vijanden te treffen heeft u beroemd gemaakt: cen en hetzelfde lot is u be- --- Page 401 --- A AANHANGSEL bereid, en dezelfde belangen moeten u der- No. XV. halve voor altijd een, ondeelbanr en onfcheidbaar maken. Handhaaft die Bekendmakostelijke king van cendragt, die gelukkige overeen@temming in hetaanfel lenvaneen' uw midden: dit is de waarborg van uw Gouvergeluk, uwe behoudenis en uwen voor- neur-Gene- raal voor fpoed; het is het geheim om onoverwin- zijn leven. baar te zijn. Tot verftetking van deze banden is het noodzakelijk, dac gij in uw geheugen herroept de fhoodheden, welke men tegen ons geflacht heeft gepleegd; de voorgenomene flagting van het geheele volk van dit eiland, in de ftilte van het kabinet in koelen bloede beraamd: aan mij werd de uitvoering van dat verfocijelijke ontwerp, toen de Franfchen er reeds eenen aanvang mede gemaakt hadden, fchaamteloos voorgelteld met eene bedaardheid en helderheid op het gelaar, welke men alleen door de gewoonte aan zulke misdaden kan verkrijgen! Gij moet in uw geheugen herroepen Guadeloupe, geplunderd en verwoest, en welks puinhoopen nog rooken Jan het bloed der kinderen, vrouwen en oude lieden, welke men met het zwaard vermoordde; PELAGE, die 2çlf het flagtoffer werd van hunne bedrie1 elteld met eene bedaardheid en helderheid op het gelaar, welke men alleen door de gewoonte aan zulke misdaden kan verkrijgen! Gij moet in uw geheugen herroepen Guadeloupe, geplunderd en verwoest, en welks puinhoopen nog rooken Jan het bloed der kinderen, vrouwen en oude lieden, welke men met het zwaard vermoordde; PELAGE, die 2çlf het flagtoffer werd van hunne bedrie1 --- Page 402 --- A ANHANGSEL No. XV. driegerij, na dat hij zijn vaderland en zijne Bekendma- brocders laaghartig verraden had; den braking van ven en onfterfelijken DELGRESSE, die zich hetaanfelIenvaneen met het fort, hetwelk hij verdedigde, lieneur-Cenc- Gouver- ver in de lucht liet fpringen, dan dat hij raal voor de hem aangebodene ketens aannam. Grootzijn leven, moedige krijgsheld! dic edele dood, wel verre van onzen moed te verzwakken, dient flechts om het vastc befluit in ons binnenfle te doen ontflaan, om u of te wreeken of na te volgen. - Zal ik in uw geheugen herrocpen de aanflagen, onlangs te Hérémic gefmeed? De verfchrikkelijke uitberfling, die daar beraamd werd, in weerwil van de grootmocdige vergiffenis, welke bij de verjaging van het Franfche leger aan die onverbeterlijke fchepfelen was gefchonken? Het befchrejenswaardige lot van onze broederen, die naar Europa vertrokken zijn? En de verfehrikkelijke dwingelandij, die er op Martinique geocfend wordt, - dien geduchten voorbode van dood en verderf? Ongelukkig volk van Martinique! konde ik u maar te hulp vliegen, en uwe banden verbreken! Helaas! Een onoverkomclijke hinderpaal fcheidt ons van elkander! Maar welligt zal eene vonk van hetzelfde vuurs dat --- Page 403 --- a4 - - AANHANGSEL dat in ons ontftoken is, in uwe boezems No.XV. nederdalen; welligt zult gij, door het geruche van onze beroerten Bekendmaeensklaps uit uwe king van flaapzucht opgewekt; met de wapenen in hetaanfied. de vuist uwe heilige en onuitwischbare lenvancen' Couverten terugeifchen. reg- neur-GeneNa het raal voor verfchrikkelijke voorbeeld, het- zijn leven, welk ik onlangs gegeven heb, zal de Goddelijke regrvaardigheid vroeg oflaat cenige vermogende geesten, op de aarde, verheven boven de zwakheid van het gemeen, ontkluisteren, ter vernieling en tot fchrik van de boozen. Beeft, dwingelanden, weldigers, geefels der nieuwe wereld! overze dolken zijn gewet, uwe ftraf is OnZestig duizend gereed! den man, toegerust, gehard tot oorlog, aan mijne bevelen gehoorzam, branden van begeerte, om eene nicuwe offerande aan de fchimmen hunner de broederen op te offeren. Laat vermoor- die tie vrij komen, die dwaas of vermetel nanoeg mogt zijn, om mij aan te vallen. ge- Bij hare annnadering verfchijnt reeds de de getergbefchermgecst van Hayti, uit den boezem des oceaans oprijzende; zijn dreigend gelaat brengt de golven in oproer, en verwekt ftormen en onweders; en met zijne II. DEEL. Aa mag- offeren. Laat vermoor- die tie vrij komen, die dwaas of vermetel nanoeg mogt zijn, om mij aan te vallen. ge- Bij hare annnadering verfchijnt reeds de de getergbefchermgecst van Hayti, uit den boezem des oceaans oprijzende; zijn dreigend gelaat brengt de golven in oproer, en verwekt ftormen en onweders; en met zijne II. DEEL. Aa mag- --- Page 404 --- A LANBANGSEL No.XV. magrige hand verfrooit of verbrijzelt hij de Bekendr-a- vioten; aan zijne geduchte flem betoonen king von zelfs de wetten der natuur gehoormnamheid: hetannfletlenvancen' befmetting, pest, hongersnood, brand, verGouverneur-Gene- gift zijn zijne gelladige gezellen. Maar raal 1'oor waarom flaat gemaakt op den bijftand van zijn leven, het luchtsgeftel of de hoofdftoffen? Heb'ik vergeten, dat ik het gebied voer over een volk van geen gemeene foort, in tegenfpoed opgekweekt, welks trotfche moed den hinderpalen ftoutelijk te gemoet gaat, en aangroeit met de gevaren? Lant haar komen, dic menfchenflagrende benden! Ik wacht haar op met een vast, een onalgewend oog. Ik laat de kusten aan haar over, en de plaatfen waar fleden geflaan hebben: maar wee allen, die onzen gebergten te na mogten komen. Hct ware hun beter, dat de zee hen in haren diepen afgrond ontvangen had, dan verflonden te werden door den toorn der kinderen van Hayti! 2) Oorlog; zelfs tot den dood toc, aan 22 de dwingelanden!" Dit is mijne zinfpreuk; 77 Vrijheid! Onafhankelijkheid !" Dit is de kreet, op welken wij ons zamenfcharen. Ge- --- Page 405 --- SRRR AANHANGSEL Generaals, Oflicieren, foldaten! Echig- No XV. zins ongelijk aan den man die mij is voorgegnan, den gewezenen Generaal Tous- Bekendmas king van SAINT L'OUVERTURE, ben ik getrouw hetaandel bleven aan de belofte, welke ik u ge- lenvancen Gouverheb,, toen ik de wapenen tegen de gedaan neur-Genelandij dwinge- raal voor opvatte; en ZOO lang er eene vonk zijn levent. van het leven in mij blijft, zal ik mijnen ced houden. 92 Nooit zal een volkplanter,, of een Europeaan zijnen voet weder op dit grondgebied zetten, met den titel van meester of landeigenaar." Dit befluit zal voortaan den voornamen grondflag onzer ftaatsregeling uitmaken. Mogten andere bevelhebbers, na mij, door het volgen van eenc handelwijs vlak tegen de mijne over ftaande, voor zich zelve eenen kuil graven, ZOO zulegij u allcen te beklagen hebben over de befchikking van het noodlot, dat mij aan het geluk en welvaren mijner medeburgeren zal ontroofd hebben. - Och of mijne opvolgers het pad volgden, waarin ik hen ben voorgegaan! Dit is het bekwaamfte flelfel, om hunne magt te bevestigen; het is, de beste hulde, welke zij aan mijne gedachtenis kunnen bewijzen. Aas De- zulegij u allcen te beklagen hebben over de befchikking van het noodlot, dat mij aan het geluk en welvaren mijner medeburgeren zal ontroofd hebben. - Och of mijne opvolgers het pad volgden, waarin ik hen ben voorgegaan! Dit is het bekwaamfte flelfel, om hunne magt te bevestigen; het is, de beste hulde, welke zij aan mijne gedachtenis kunnen bewijzen. Aas De- --- Page 406 --- AANHANGSEL No, XV. Dewijl het onteerende zijn zou voor mijn Bekendma- karakter en mijne waardigheid, de onfchulhetaanflel. king van digen voor de misdaden der fchuldigen te lenvaneen' ftraffen, Z0O heb ik een klein blanGouvergetal neur-Geue- ken, lofwaardig om den Godsdienst welraal zijn leven. voor ken zij altijd beleden hebben, en die daarenboven gezworen hebben met ons in de bosfchen te zullen leven, mijne goedertierenheid doen ondervinden. Ik bevcel, dat het zwaard hen fpare, en zij ongemoeid gelaten worden. Ik herhaal mijne aanbeveling en bevel aan al de Generaals in de Departementen enz., om onderfland, aanmoediging, en befcherming te verleenen aan alle onzijdige cn vriendfchappelijke natien, die handelkundige betrekkingen in dit eiland wenfchen te vestigen In het hoofdkwartier aan de Kaap, den 28iten van April 1804, het eerite jaar der onafhankelijkheid. De Gurornaur-Goneraal, (Geteckend) DESSALINES. Voor echte kopij De algemeene Secreraris, JUSTE CHANLATTE. No. --- Page 407 --- AANHANGSEL, No. XVI. (Aangehaald op bladz. 203 van Deel II.) Waar/chuwing aan de Spanjaarden. VRIJHEID OF DOOD! PROC L A IM A T I E, JANJAKOB DESSALINES, Gouverneur-Generaal, aan de inwoneren van het Spaanfche gedeelte des eilands. Naauwelijks was het Franfche Leger weg- No. XVI, gedreven, of gij haasttet u om mijn gezag Haarfelnte. erkennen : uit cene vrijwillige en onge- wende clamatie Prodwongene beweging van uw eigen hart aan de hebt gij u aan mijn gebied onderworpen, den Spanjaar- segen Meer zorgvuldig lettende op den voor- het verraderlijk befpocd, dan begeerig naar de verwocsting handelen van dat gedcelte des lands, hetwelk gij be- van de zvarien. woont, heb ik -deze hulde gunftig aangenomen. Van dat oogenblik af heb, ik u : als mijne kinderen aangemerkt, en tôt nog Aa 3 toc ij u aan mijn gebied onderworpen, den Spanjaar- segen Meer zorgvuldig lettende op den voor- het verraderlijk befpocd, dan begeerig naar de verwocsting handelen van dat gedcelte des lands, hetwelk gij be- van de zvarien. woont, heb ik -deze hulde gunftig aangenomen. Van dat oogenblik af heb, ik u : als mijne kinderen aangemerkt, en tôt nog Aa 3 toc --- Page 408 --- AANHANGSEL No. XVI. toc ben ik aan mijne genegenheid jegens Waarfen- u onveranderijk getrouw gebleven. Ten wing aan blijke van de Spanmijne I vaderlijke zorg heb ik, jaarden. in de plaatfen, die zich aan mijne magt onderworpen hebben, geene andere perfonen tot bevelhelbers voorgeflagen, dan mannen uit uw cigen midden gekozen. Naijverig om u in den rang mijner vrienden te mogen flellen, heb ik, om u allen 1100digen tijd tot bezinning te geven, en mij. van uwe getrouwheid te verzekeren, tot nu toe de brandende drift mijner foldaten beteugeld. Reeds wenschte ik mij geluk met den goeden uitllag mijuer voorzorg, die fechts bedoelde bloedvergietingen voor te. komen : maar toen had cen dweepzieke priester in uwe harten de- woede nog niet aangehitst, die daar nu in heerscht; de dolle FRERAND had u het vergift van valschheid cn lastertaal nog niet ingcboezemd. - Gefehriften, die in wanhoop en, zwakbeid hunnen oorfprong hebben, zijn er verfpreid; en terftond hebben fommigen uwer, 2 door trouwelooze inboozemingen verleid, om de befcherming en vriendfchap der Franfehen gefneckt; zij hebben mijue gocdheid durven honen, door zich te verbin- --- Page 409 --- A ANHANGSEL binden met mijne wreede vijanden. Span- No. XVI, jaarden, bezint u! zal die duivelfche ftaats- Waarfchudienaar, op den rand des afgronds, die wing de Spam aan voor uwe vocten gedolven is, u kunnen jaarden. redden, wanneer ik u te vuur en te zwaard tot uwe laatite verfchanfingen zal vervolgd hebben? O, zonder twijfel zouden zijne gebeden, "zijn zot gebaar, zijne heilige overblijffelen (Reliquien) mij in mijne loopbaan niet verhinderen ! Kunt gij, hulp- en bofchermingloos, door hem tegen mijne regtvaardige gramfchap beveiligd worden, na dat ik hem, en den hoop ftruikroovers, over welke hij het gebied vocrt, onder de puinhoopen uwer hoofdftad zal begraven hebben? Laat hen, ZOO wel den cenen als den anderen, zich herinneren, da: tegen mijne onverfchrokkene rijen al de hulpmiddelen en de bekwaamheid der Europeanen krachtcloos bevonden zijn, en dat het lot van den Kepitein-Generaai ROCHAMBEAU door mijne overwinnende benden beflist is. Om de Spanjaarden naar hunne partij toe te lokken, verfpreiden zij het gerucht, dat er fchepen met trocpen geladen te St. Domingo aangekomen zija. Waarom is dit Aa 4 niet kkene rijen al de hulpmiddelen en de bekwaamheid der Europeanen krachtcloos bevonden zijn, en dat het lot van den Kepitein-Generaai ROCHAMBEAU door mijne overwinnende benden beflist is. Om de Spanjaarden naar hunne partij toe te lokken, verfpreiden zij het gerucht, dat er fchepen met trocpen geladen te St. Domingo aangekomen zija. Waarom is dit Aa 4 niet --- Page 410 --- AANHANGSEL No. XVI. niet waar? Weinig verbeelden zij zich, dat Waarfehu- ik, met den aanval op hen tot nu toe uit wing aan te flellen,- de Spanvoornamelijk bedoeld heb, hen jaarden. den voorraad van noodwendigheden en het getal van flagtoffers voor ons te doen vermeerderen. Om wantrouwen en fchrik te verfpreiden, fpreken zij onophoudelijk van het lot, hetwelk de Franfchen ZOO even ondergaan hebben: maar heb ik den geene regehad, om hen ZOO te behandelen ? Behooren de ongeregtigheden der Franfchen den Spanjaarden toe? En moet ik bij de laatften de misdaden te huis zoeken, welke de eerften tegen ons geflacht uitgedacht, gelast en uitgevoerd hebben? Zij hebben de onbefchaamheid tc zeggen, dat ik, genoodzaakt om mijn heil in de vlugt te zoeken, heen gegaan ben, om mijne nederlaag in het zuidelijke gedeelte des eilands te verbergen. Welaan dan, laat hen nu vernemen, dat ik gereed ben; dat de blikfem * op het punt is om op hunne hoofden neder te dalen. Laat hen weten, dat mijne foldaten ongeduldig wachten naar het fein, om heen te gaan, en de grenzen, welke de natuur en de hoofdftoffen ons hebben aangewezen, te heroveren. Nog maar weinig ederlaag in het zuidelijke gedeelte des eilands te verbergen. Welaan dan, laat hen nu vernemen, dat ik gereed ben; dat de blikfem * op het punt is om op hunne hoofden neder te dalen. Laat hen weten, dat mijne foldaten ongeduldig wachten naar het fein, om heen te gaan, en de grenzen, welke de natuur en de hoofdftoffen ons hebben aangewezen, te heroveren. Nog maar weinig --- Page 411 --- LAC AANHANGSEL nig oogenblikken, en ik zal het overfchot No. XVI. der Franfchen onder het gewige magtige hand verpletteren. mijner Wwnrfehuwing aan Spanjaarden! Gij, tot welke ik mij rigt, jaarden, de Spaneeniglijk omdat ik u wensch te behouden; gij, dic, omdat gij u aan onopregtheid hebt fchuldig gemaakt, weldra uw aanwezen. alleen in ZOO verre behouden zult, als ne goedertierenheid zich zal miju te fparen; nog is het verwaardigen tijd: eene dwaling af, die doodelijk zweert kunnen voor u zou worden, en verbreekt alle verbindtenis met mijnen vijand, indien gij wenscht, dat uw bloed niet met het zijne worde! Noemt mij, zonder vermengd deelte van uw uitftel, dat gefe flag moet grondgebied, waar mijn eerik treffen, of onderrige mij, of op alle pungen zonder onderfcheid treffen moet. Ik geef Ul vijftien dagen, van de dagteckening dezer bekendmaking uw laatst befluit te kennen af, om u onder mijne te geven, en banieren te fcharen. niet onkundig, dat al de Gij zije wegen van St. Domingo; naar alle ftreken, ons gemeenZaam bekend zijn, dat wij meer dan eens uweverftrooide benden vooronshebben zien vlugten, In cen woord, gij weet, wat ik Aa 5 doen --- Page 412 --- AANHANGSEL No. XVI. doen kan, en wat ik durf: denkt aan uw Waarfchu- behoud. wing de Span- aan Ontvangt de heilige belofte, welke ik u jaarden. hier doe, dat ik niets tegen uwe perfoonlijke veiligheid of uwe belangen ondernemen zal, indien gij deze gelegenheid aangrijpt, om u zelve waardig te toonen, om tocgelaten te worden onder de kinderen van Ilayti. In het hoofdkwartier aan de Kaap, den 8ften van Mei 1804, het eerfte jaar der onafhankelijkheid. De Cauxerncur-Genorual, (Geteekend) DESSALINES. Voor echte kopij, Dc algemcene Secretaris, JUSTE CHANLATTE. No. we belangen ondernemen zal, indien gij deze gelegenheid aangrijpt, om u zelve waardig te toonen, om tocgelaten te worden onder de kinderen van Ilayti. In het hoofdkwartier aan de Kaap, den 8ften van Mei 1804, het eerfte jaar der onafhankelijkheid. De Cauxerncur-Genorual, (Geteekend) DESSALINES. Voor echte kopij, Dc algemcene Secretaris, JUSTE CHANLATTE. No. --- Page 413 --- -C - L a AANHANGSEL No. XVII. (Aangchaald op bladz. 206 van Decl II.) Proclamatie behelzende het voorfehrift van de orde der plegtigheden bij de krooning van JAN JAKOD, cerften keizer van Hayti. Port-au-Prince, 8 Sept. Den 8ften van October zullen al de troe- No. XVII. pen van de bezerting, na den middag op den klokflag van twee uren, ine de best- heid Plegtig- der mogelijke orde, onder de wapenen naar krooning het veld van Mars van den trekken, en vierkante kcizer. Bataillons maken,, Eene bende granadiers zal terflond ecne linie maken tot aan het huis van den bevelvoerenden Generaal der Divific. 2 Ten drie uren zullen de leden van alle aangeftelde magten, burgerlijke en krijgsambtenaren, in het huis der regering bijeenkomen, en van daar, in de volgende flatelijke orde, naar het veld van Marso optrekken: Eène --- Page 414 --- AANHANGSEL No. XVII, Eene kleine bende granadiers. PlegtigDe openbare onderwijzers, krooning. heid der gelcidende een groot aantal hunner kweekelingen. De afgevaardigden van het ligchaam der kunstenaren, voorafgegaan dooreen'voommamen kunstenaar. Afgevaardigden der landbouwers, voorafgegaan van een hunner aanzienlijkfte leden. Afgevaardigden van den buitenlandfchen handel, voorafgegaan door een van deszelfs leden. Afgevaardigden van den inlandfchen handel, voorafgegaan door een van deszelfs leden. De leden van de regterlijke magt, en de beambten der flaatsdienaren. De Officeren van gezondheid bij de krijgsmagtte land, tot deze Divifie behoorende. Dc Officieren van de krijgsmagt ter zec. Dc groote ambtenaren der plaats, gezamenlijk met die uit den omtrek. Deregeringsperfonen, en derzelver dienaren. De Generaal, over de Divifien het bevel vocrende, vergezeld van deszelfs Stafoficieren. Ecne kleine bende granadiers. Zoo beambten der flaatsdienaren. De Officeren van gezondheid bij de krijgsmagtte land, tot deze Divifie behoorende. Dc Officieren van de krijgsmagt ter zec. Dc groote ambtenaren der plaats, gezamenlijk met die uit den omtrek. Deregeringsperfonen, en derzelver dienaren. De Generaal, over de Divifien het bevel vocrende, vergezeld van deszelfs Stafoficieren. Ecne kleine bende granadiers. Zoo --- Page 415 --- G - - AANHANGSEL Zoo dra zij het veld van Mars zijn, zullen al de trommels genaderd No. XVII. eenen marsch flaan, en zal de optogt voorttrekken Plagtignaar een heid der Amphitheater, tot derzelver dienst krooning. rigt. opgeDe Acte, waarbij de KEIZER benoeming van den (DESSALINES) wordt zal met aangekondigd, eene luide verftaanbare ftem gelezen worden. Op het lezen van de Acte zal eene algemeene begroeting met het klein kanon. volgen, hetwelk door al de geweer en flerkten om de ftad en de fchepen in de haven zal worden beantwoord. Daarna zal de plegtigheid der plaats hebben eenen krooning A op troon, in het midden van het Amphitheater opgerigt, en omringd van al de groote ambtenaren des rijks. De plegtigheid zal aangekondigd worden door een drievoudig losfen van het grof fchut en klein geweer. geNa de plegrigheid zullen de trekkeni troepen afnaar de kerk, en zich in flagorde fcharen. De fatelijke optogt zal zich, in de boven befchrevene orde, naar de kerk begeven, --- Page 416 --- AANHANGSEL No. XVII. ven, waar een Te Deum zal worden gezonPlegtig- gen, tot dankerkentenis voor dezen gedenkheid der waardigen dag. krooning. Gedurende het Te Deum zal er eene derde losbranding van het gefchut en klein geweer plaats hebben. Na het Te Deum zal de optogt, in dezelfde orde, naar hct huis van den Generaal der Divifie terugkeeren. Het fecst zal met ecne grootc verlichting in al de wijken en fhraten der ftad eindigen. Gedaan te Port-au-Prince, den 6den van September 1804, het cerfte jaar der onafhankelijkheid. ure De Divifie-Generaal, (Geteckend) A. PETION. No. --- Page 417 --- AANIIANGSEL No. XVIII. (Behoorende bij bladz. 159 van Deel I.) Overzigt van de magt der zwarten, 200 als2 zij, ten tijde der omwenteling in St. Domingo, in de Franfche volkplanting verdeeld waren, uit cchte lijsten epgemaakt. 6 Floofiplaatfen of Kwartieren of (Getalder No,XVIIL. Regtsgebieden, Kerspels. negers. Magt' der Zwarten. De Kaap en deszclfs onderhoorigheden 21,613 Petite Anfe en viakte der Kaap . . II,122 Mcul-, Limonade en St. Sufan M . - 19,876 Dr KAAP . Morin en Grande Rivière . 18,554 Dondon en MarmeNoorlade . . 17,376 der Limbé en Port Mardecl. got . 15,978 Plaifance en Le Borgne . . e - 15,018 Fort Dauphin 10,004 Ouazaminthe en Val FORT DAUPHIN lière . 9,987 Ferrier , Rouge en Trou . - 15,476 20 Kerspels 155,004 ufan M . - 19,876 Dr KAAP . Morin en Grande Rivière . 18,554 Dondon en MarmeNoorlade . . 17,376 der Limbé en Port Mardecl. got . 15,978 Plaifance en Le Borgne . . e - 15,018 Fort Dauphin 10,004 Ouazaminthe en Val FORT DAUPHIN lière . 9,987 Ferrier , Rouge en Trou . - 15,476 20 Kerspels 155,004 --- Page 418 --- AA NHANGSEL No.XVIII. Hoofdplaatfen of Kwartieren of Getalder Magt der Regtsgebieden. Kerspels. negers. Zwarten. Port de Paix, Klein Noor- (PORT DE PAIX St.Louis,Jean Rader bel, enz. e 29,540 deel. MOELJE VAN SDe Moclje en BomSr. NICHOLAS 2 barde 3,183 PORT AUPRINCE Port-au-Prince, enz. 42,848 Arcahaye . 18,553 Mirebalais . 10,902 LÉOGANE . I Ltogane 14,896 St. Mlark, Petite RiIVes- ST. MARK . vière, Verettes en ler Conaives 57,216 decl, Klein Goave, Groot! Goave en Le Fondi KLEIN GOAVE des Nigres . . . 18,829 L'Anfe à Vaux en; Petit Trou . e 13,229 JÉRÉSIE . Strémie en Kaap Da111e Maria . . 20,774 (Aux CAYES . Aux Cayes en Torbuk 30,937 Zui- TIURON . . Kaap Tiburon en Coder teaux . 8,153 decl. Sr. Lotis . SSt. Louis, Cavaillon I en Aquin 18,785 JACAEI. . Jacmel, Les Cuyes en) Baynet . - e 21,151 31 Kerspels. 308,996 Transp. 155,004 51 Kerspels. 464,000 Ooster deel nog niet aan de Franfchen afgeflnan. Het --- Page 419 --- C 22 A AANHANGSEL Het verfchil tusfehen deze fom en die, welke op bladz. 159 van het ecrfte dcel is No.XVIII, opgegeven, moet men aan de valfche ven der planters, om minder opgalasten te betalen, en aan andere oorzaken toefchrijven. No. XIX. BIJGEVOEGDE AANNERKINGEN, enz. Het was des fchrijvers cal papieren, welke oogmerk ecn aan- No. XIXhem zijn hier ter plaatfe in te lasfchen, medegedeeld, als mende bewijzen voor de bijkogunftige gevoelens gegrondheid zijner ten aanzien van het volk van de kleur, welke hij in' dit werk heeft aan den dag gelegd: maar bij nadere overweging van den rijken voorraad van die er, door het betwisten ftof, flavenhandels, van de Zaak des over dit onderwerp reeds voor handen is, en van de ligte baarheid der werken van BARBOT verkrijg- (), Bos- (") Account of Africa. II. DEEL. Bb voelens gegrondheid zijner ten aanzien van het volk van de kleur, welke hij in' dit werk heeft aan den dag gelegd: maar bij nadere overweging van den rijken voorraad van die er, door het betwisten ftof, flavenhandels, van de Zaak des over dit onderwerp reeds voor handen is, en van de ligte baarheid der werken van BARBOT verkrijg- (), Bos- (") Account of Africa. II. DEEL. Bb --- Page 420 --- AANHANGSEL No. XIX. BoSMAN SMITH (+) enz., alle frekkende, om de fchranderheid van den Afrikaan en deszelfs beminnelijkheid in zijnen natuurlijken ftaat te bewijzen, heeft hij aanleiding verkregen om dit voor min noodzakelijk te houden; weshalve hij hier niets meer zal bijvoegen, dan cen medegedeeld fluk van een' verllandigen vriend, over de vraag, of men niet Europeaanfche landwerkers voor de Afrikaanfche behoorde in de plaats te fellen, en ecne aanhaling uit cen' kundigen en geachten fchrijver (S), die met zijne eigene gevoelens even Z0O naauwkeurig overeenftemt, als zij zijne bekwaamheid om dezelve tc befchrijven verre overtreft. 99 Met nadruk hceft POSTLETHWAITE gevraagd: of Afrika geen vecl uitgebreider' en voordeeliger" handel met Grootbrittanje zoude kunnen drijven, dan het nog ooit gedaan heeft? En of het laatstgenoemde land zijne volkplantingen en plantaadjen niet met (*) Defcription of Guinea. (t) Vayage to Guinea. (S) De Eerw. JOSHUA LARWOOD, R. N. Digionary ofTrade and Commerce. --- Page 421 --- w AANHANGSEL met blanken in plaats van zwarten konde voorzien? No. XIX, 92 Op de eerfte dezer vragen zou men gereedelijk een bevestigend antwoord ven, en de laatfte zonder moeite gekunnen bewijzen. De Afrika is dezelfde tegenwoordige ftaat van als die van Brittanje in vroegere tijden geweest is, en de van deszelfs inwoneren flavernij iets, hetwelk in alle eeuwen beflaan heeft. De eerfte kan beterd worden door dezelfde verwelke alle Staten middelen, aan hunne opkomst verfchuldigd zijn ; en de aanwezigheid vah het laatstgemelde is onbefaanbaar met de befchaving der andere drie werelddeelen 22 Doch (*) De fchrijver wenscht niet, dat men hij de gevoelens van den denke, dat de zijne aanneemt, opfteller van dit ftuk voor heer DE CHARMILLY Evenwel is hij het eens met den nut, in dit werk (zoo dikwerf, en nooit zonder deelkundige aangehaald), die de volgende oorvoorlagen over de van toeftand der negers in het midden verbetering den genoegen brengt, welke hij met verneemt, dat althans gedeeltelijk zijn. 29 Indien ik," zegt hij, gevolgd den handel wil, moet ik ook >> de voortduring van dreven wordt onder het willen, dat dezelve gezaam, dan de thans opzigt van wetten, meer wanknegers, den beftaande, voor het belang van de planter en den koopman; kortom, dat er Bb 2 wel- den genoegen brengt, welke hij met verneemt, dat althans gedeeltelijk zijn. 29 Indien ik," zegt hij, gevolgd den handel wil, moet ik ook >> de voortduring van dreven wordt onder het willen, dat dezelve gezaam, dan de thans opzigt van wetten, meer wanknegers, den beftaande, voor het belang van de planter en den koopman; kortom, dat er Bb 2 wel- --- Page 422 --- AANHANGSEL No. XIX. 99 Doch het voorftel, dat hier gedaan zal worden, prijst zich van zelf door zijne nutweloverdachte wetten worden gemnakt, ter bepaling van de grootte der fchepen, die tot den flavenhandel gebruikt worden, Dezelve behoorden niet grooter te zijn dan van drie honderd tonnen last, en niet kleiner dan van twee honderd; want als het fchip groot is, dan blijft het te lang op de kust handelen, waardoor fcheurbuik en andere ziekten onder de eerst ontvangene negers' ontftaan; en is het te klein, dan lijden zij al te veel ongemaks. Er behoorde eene bepaling gemaakt te worden, hoe veel negers icder fchip, naar gelang van deszelfs grootte, mogt innemen, zonder dat er mogelijkheid was, om de wet te ontduiken. Er behoorde eene wet te zijn, waarin verboden werd, eenen neger boven de twintig jaren oud uit Afrika uit te voeren. In deze jaren is de mensch nog gefchikt, om aan een nieuw land verkleefd te worden; het luchtsgeftel heeft op hem nog weinig invloeds; en hij laat in zijn geboorteland weinig gelicfde voorwerpen achter, in vergelijking van den ouderen neger, die vrouw en kinderen nalaat. Geen neger behoorde ingefcheept te worden, dan na alvorens ingcént te zijn; er behoorden verfcheidene wondheelers op ieder fchip te zijn, welke alle, voor den aanvang van het verkoopen der negers in de volkpianting, waar dezelve gebragt werden, eenen eed moesten doen, dat zij geenerlei middelen hadden aangewend, om de ziekten der negers, die zulk eene groote menigte derzelve wegllepen, terug te drijven of te doen inflaan. Ik , dan na alvorens ingcént te zijn; er behoorden verfcheidene wondheelers op ieder fchip te zijn, welke alle, voor den aanvang van het verkoopen der negers in de volkpianting, waar dezelve gebragt werden, eenen eed moesten doen, dat zij geenerlei middelen hadden aangewend, om de ziekten der negers, die zulk eene groote menigte derzelve wegllepen, terug te drijven of te doen inflaan. Ik --- Page 423 --- y AANHANGSEL nuctigheid aan, zonder dat men de toevlugt No.XIX. behoeft te nemen tot bedenkingen van menschlievendheid of zelfs van befchaafdheid. Onder de menigvuldige redenen, welke men opgeeft voor eene ftrenge behandeling van de negers, zijn mede, behalve derzelver geftadige geneigdheid tot oproer, - de bewezene ongenoegzaamheid en de ongeloofelijke kosten van den handel in dezelve; - derzelver hooge prijs bij den eerften inkoop; het gevaar van hen door wegloopen, of den dood, die hen onder de gedaante van cene menigte hun bijzonder eigene ziekten bedreigt, te verliezen; en, indien men van dat alles verfchoond - blijft, de bedenking, dat hun arbeid. verre na niet halen kan bij dien van eenen op Europenan. Dat veel Europeanen het luchtsgeftel zeer gemakkelijk verdragen, en voorIk fta toe, dat deze maatregels kostbanrder het uitrusten van een fchip voor den flavenhandel zijn, in het en begin den ondernemer nog duurder te flaan zou komen: : maar dit zou bij het flot door den pianter gedragen, en deze genoeg fchadeloos gefteld worden; want in plaats van twee of drie negers te koopen, zout er maar eenen koopen, welken hij met minder moeite hij behouden, en die gewilliger arbeiden zou, enz," Bb 3 --- Page 424 --- AANHANGSEL No. XIX, vooral dezulke, die matig leven, is zeker: het wordt derhalve eene bewezene zaak, dat, ZOO men een genoegzaam getal arbeiders uit Europa konde verkrijgen tot het bebouwen van de volkplantingen, er geene reden zou kunnen zijn, om dezelve niet aan te nemen. Het geld van den inkoop des negers zou uitgewonnen, en de volkplantingen zouden van de gewone ziekten van dat geflacht verlost worden; terwijl de gelegenhcid om eigendom te verkrijgen 3 en de wegneming van dat hatelijke onderfcheid van kleur, die neiging tot opftand, welke de flavernij uit eigen' aard inboezemt, zouden onderdrukken, en de volhardende ijver van den Europeaanfchen arbeider, zelfs indien men alle mogelijke nadeelen onderftelt, toch niet misfen konde de lustelooze werkzaamheid, welke men den neger toefchrijft, te eveharen. 92 Ten aanzien van de mogelijkheid, om een genoegzaam getal arbeiders uit de bevolking van Brittanje ten dienfre van deszelfs volkplantingen te trekken, kan er weinig twijfel beftaan, wanneer men den vergevorderden faat dezes lands, en de verfcheidene middelen 2 welke er, onder de ge- niet misfen konde de lustelooze werkzaamheid, welke men den neger toefchrijft, te eveharen. 92 Ten aanzien van de mogelijkheid, om een genoegzaam getal arbeiders uit de bevolking van Brittanje ten dienfre van deszelfs volkplantingen te trekken, kan er weinig twijfel beftaan, wanneer men den vergevorderden faat dezes lands, en de verfcheidene middelen 2 welke er, onder de ge- --- Page 425 --- voe AANHANGSEL gedaante van frafoefeningen, worden aan-, No. XIX, gewend, tot fluiting van dien onmatigen aanwas der bevolking, die anderzins zelfs op des-) cigene verwoesting zoude uicloopen, in aanmerking neemt en in der daad zou een matige arbeid, zelfs onder de loodregt nedervallende zonneftralen tusfchen de, keerkringen, met eene genoegzame verzorging van alle noodige levensbehoeften, geen grooter onheil zijn dan een hulpelooze, zwervende ftaat, of hartyerfeheurende vertwijfeling onder den druk van tallooze onheilen ; en, indien zelfs het luchtsgeftel voor de gezondheid verderfelijk bevonden werd, zou dit kwaad niet verfehrikkelijker zijn dan dat van den oorlog, befmettelijke ziekten of zelfmoord. >7 Men wil hier den invoer van misdadigers, eenen maatregel die altijd onvoldoende bevonden is, niet aanprijzen, maar een ontwerp maken, meer om de misdaden voor te komen, dan om dezelve te ftraffen. Het is eene welbekende zaak, en gedeeltelijk bevestigd door eenen fchrijver, aan wiens verzekering, dewijl hij een welon- (*) Zie MALTIUS, On Population. Bb 4 --- Page 426 --- A ANHANGSEL No.XIX, onderrigt overheidsperfoon was, veel gewigts is gehecht dat er, in de hoofdftad alleen, 9 gefladig eene ongeloofelijke menigte perfonen aanwezig zijn, die, in eenen leeftijd, waarin Zij tot eenig eerlijk bedrijf bekwaam mogen geacht worden, terwijl velen hunner zelfs eene gefchiktheid verkregen hebben tot allerbelangrijkfte werkzaamheden, zich van de gelegenheid verftoken zien, om van hunne bekwaam-" heid eenigerlei gebruik te maken, en dikwijls van alle middelen om te beftaan ontbloot zijn 5 weshalve Zi), ligegenaakbaar voor de belagende verzoekingen der ondeugd, willens of onwillens de bedoelde flagtoffers eener verfijnde Policie worden; want weldra zijn zij bij derzelver feherpzigtige dienaren welbekend, en er is hun geene andere vrijheid overgelaten, dan om door hunne bedrijven derzelver opmerking tot zich te trekken! Zouden deze van honger ftervende rampzaligen niet gelukkiglijk voor de misdaad bewaard worden, Z00 men hen, door den eenen of anderen menschlievenden maatregel,) van den dorpel der zon- (*) COLQUHOUN, Police of the Metropolis, zij bij derzelver feherpzigtige dienaren welbekend, en er is hun geene andere vrijheid overgelaten, dan om door hunne bedrijven derzelver opmerking tot zich te trekken! Zouden deze van honger ftervende rampzaligen niet gelukkiglijk voor de misdaad bewaard worden, Z00 men hen, door den eenen of anderen menschlievenden maatregel,) van den dorpel der zon- (*) COLQUHOUN, Police of the Metropolis, --- Page 427 --- woe AANHANGSEL zonde wegrukte, om hun, door eene eer- No. XIX. lijke befteding van hunne bekwaamheden, een marig onderhoud te bezorgen ? En voorwaar, indien de handel, die thans het onderwerp onzer redenering is, gelijk men wel eens beweerdi heeft, voornamelijk wordt voortgezet, >9 om het leven der negers, die in de binnenlandfche oorlogen in Afrika gevangen gemaakt, en anderzins onfeilbaar worden ter dood gebragt, te behouden;" ZOO mag men ten minfte verwachten, dat dit menschlievende gevoelen zich ook zal uitftrekken tot de ongelukkige onderdanen van Grootbritmnje, wier leven, tot nog toe even onfchuldig, weldra in nog grooter gevaar ftaat te komen, en die, ten zij de Voorzienigheid het verhoede, tot flagtoffers der beleedigde geregtigheid beftemd zijn. 92 Het aantal menfchen in geheel Brittanje, welke tot deze klasfe behooren, is overvloedig genoegzaam, om de volkplantingen te voorzien. Alleen te Londen wordt hetzelve, door den ZOO even haalden aangefchrijver 2: naar men meent, op 50,000 gefchar; en het valt ligt te begrijpen, dat zij alom ecne aanzienlijke menigte Bb 5 uit- --- Page 428 --- AANHANGSEL No. XIX, uitmaken. Eene tijdige aanmoediging, op edelmoedige en billijke voorwaarden zou de voorwerpen, tot het bedoclde einde fchikt, van alle kanten geverzamelen; en men behoefde geene bezorgdheid te koesteren," of dezelve tot hct beoogde werk er het lijden der (zoo men zweepllagen alleen van uitzondert) wel gefchikt zouden zijn, terwijl dezulken, die den druk des noodlots met verzwarende omflandigheden hadden, indien het noodig gevoeld was. 2 zaam vernederd zouden genoegzijn, om zich, allengs, aan cene flaaffche onderwerping tc gewennen. 27 Landbouwers van zulk eene foort zouden den voorfpoed eener volkplanting door menigerlei iniddelen doen en derzelver verbindtenis toenemen, 2 aan het moederland meer cn mcer bevestigen : terwijl iedere verfche invoer van dezelve, digd door het bekoorlijke aangemoevooruitzigt van, even gelijk de vroeger anngekomene, eigendommen te zullen verkrijgen, in plaats van vrees voor opflanden, de aangenaamfte verwachtingen, en de blijmoedigfte werkzaamheid zou verlevendigen, 5> Men mag veilig vastitellen, dat het vas- emen, 2 aan het moederland meer cn mcer bevestigen : terwijl iedere verfche invoer van dezelve, digd door het bekoorlijke aangemoevooruitzigt van, even gelijk de vroeger anngekomene, eigendommen te zullen verkrijgen, in plaats van vrees voor opflanden, de aangenaamfte verwachtingen, en de blijmoedigfte werkzaamheid zou verlevendigen, 5> Men mag veilig vastitellen, dat het vas- --- Page 429 --- A ANHANGSEL vaste land van Afrika, indien men aan des- No. XIX, zelfs uitgeftrekte kusten op eene billijke en menschlievende wijze verkeerde, aan Brittanje eenen voordeeligen handel zou opleveren; en dat het bevolken der volkplantingen met blanke arbeiders niet alleen mogelijk is, maar de wenfehelijkfte voordeelen aan de volkplantingen, en daardoor tevens aan het moederland. , fchenken zou.' 99 In een mengelwerk, getiteld Erratics, van den boven bedoelden heer, waarin men eene verfcheidenheid van allerkeurigfte ftellen opontmoet, ter opheldering van de menfchelijke natuur en algemeene gefchiedenis, komen de volgende trekken van de voortreelijikheid van het karakter der negers voor, geteekend op eene manier, die van alle partijdigheid aan de eene ofandere zijde volmaakt vrij is; hetwelk ons in twijfel laat, waarover wij ons meest te verwonderen hebben, of over de onderwerpen of over den befchrijver. Op het kerkhof van Walton wordt de aandacht van den Erratic getrokken door een fierlijk Latijnsch opfchrift op het graf van --- Page 430 --- A ANHANGSEL No. XIX. van twee Afrikanen, man en vrouw, wier gerrouwe dienften hun deze vereerende onderfcheiding van Sir PATRICK BLAKE, Baronet, hunnen meester verworven hadden. Wij zullen dit fuk niet belecdigen, door hetzelve hier in te lasfchen, maar voortgaan tot de mededeeling van des fchrijvers volgende overdenkingen. 99 MARTHA," zegt de gevoelige fehrijver, 27 plukte een weinig klaverbloemen van het graf, plaatfte er eene van op haar' eigen' boezem, verdeclde de andere onder hare gezellinnen, en nam, met een oog vol tranen, mij bij den arm, 'enz.. Maar onder het voortwandelen konden wij ons niet onthouden van onze vurige en welverdiende loffpraken uit tc boezemen op de verhevene deugd én dankbare tocgenegenheid van den waardigen Baronet, die de uitflekende hoedanigheden van zijne voorbeeldige onderhoorigen dus edelmoedig opteekende, In der daad, nu nog zoude ik met vermaak kunnen verwijlen bij hez eerwaardige licht, waarin deze beide partijen, ZOO toevallig en Z0O gelukkig binnen den werkkring van elkanders goedwilligheid te emen op de verhevene deugd én dankbare tocgenegenheid van den waardigen Baronet, die de uitflekende hoedanigheden van zijne voorbeeldige onderhoorigen dus edelmoedig opteekende, In der daad, nu nog zoude ik met vermaak kunnen verwijlen bij hez eerwaardige licht, waarin deze beide partijen, ZOO toevallig en Z0O gelukkig binnen den werkkring van elkanders goedwilligheid te --- Page 431 --- AANHANGSEL tc zamen gekomen, de eene de andere we- No. XIX. derkcerig vertoonen: eene wederzijdfche verbindeenis, door zulk eene verhevene menschlievendheid aan den eenen kant onwankelbaar bevestigd, en aan den anderen door zulk eene hartelijke en volmaakte trouwheid, dat niets, minder geverwoestende en dodelijk dan de Febris filum vite abrumpens, dezelve had kunnen losmaken of verzwakken. 57 - Zulk een innemend gedenkteeken de edelmoedige van toegenegenheid eener edele en deftige familie behoort op te wegen tegen een weinig misdrijven in de Westindiën, en iedereen' te wederhouden van eene algemeene befchuldiging of verLoordeeling. 99 Wel, helaas, al te wel, weten gij en ik (want dikwijls, al te dikwijls, zijn wij getuigen geweest), dat er de allerfchreeuwendfle fchendingen van alle aandoeningen van menschlievendheid en de fnoodite brooddronkenheden eener vervloekte barbaarschheid hebben plaats gehad (om niet te zeggen, dat zij nog gepleegd worden): maar laat ons onder de fchadelijke planten, die den - LE --- Page 432 --- AANHANGSEL No. XIX, den grond der onderfcheidene volkplantingen ontfierd, en de dampkringslucht der Antillifche eilanden, befmnet hebben, het oog flaan op deze bekoorlijke en welriekende bloem, die hare balfèmachtige gcuren rondom verfpreidt, en den vergiftigen invloed van zulke doodelijke planten tegenwerkt. 27 Het Qsem in deliciis habuit van ons graffchrift is eene zeer krachtige en juiste uitdrukking van COTTO's huisfelijkheid cn reederlievendheid. En de CoTTO's van eene zwarte huid zijn niet zeldzamer of minder achtenswaardig, dan hare fchoonere zusters, die in Europa vermaard geworden zijn. De levendigfte en bekoorlijkfte voorbeelden van eene vurige en zuivere liefde voor de echtgenooten van haar hart en de vaders van haar kroost worden even Z0O treffend vertoond onder hct dak van verfcheidene negerhutten, als ergens in de huisgezinnen in de oude wercld. In de loffelijke pligten van het gehuwde leven, en de mocderlijke liefdezorg voor de dierbare panden der huwelijksliefde, laten de weggevoerde flavinnen van Afrika zich niet overtreffen door de ver- ere liefde voor de echtgenooten van haar hart en de vaders van haar kroost worden even Z0O treffend vertoond onder hct dak van verfcheidene negerhutten, als ergens in de huisgezinnen in de oude wercld. In de loffelijke pligten van het gehuwde leven, en de mocderlijke liefdezorg voor de dierbare panden der huwelijksliefde, laten de weggevoerde flavinnen van Afrika zich niet overtreffen door de ver- --- Page 433 --- a a A ANHANGSEL verlichte en vrije vrouwen van het land. vrijfte No. XIX: 29 Dat de zwarten de edelfte gevoelens van het hart in een' zeer uittekenden bezitten, en tevens kiesch en vaardig zijn trap in het aan den dag leggen van de beminnelijkfte neigingen der menfchelijke natuur, is niet alleen duidelijk zigebaar in hun huisfelijk en arbeidzaam leven aan den wal: maar welke onberwistbare proeven van hunnen volhardenden en nuttigen moed hebben wij niet gezien aan boord van onze oorlogfchepen! 99 Wel mag dan het Sheppertonfche graffchrift, met eene beknoptheid den ClasFIchen SALLUSTIUS waardig, zich tot de opregte waarheidsliefde zijner lezeren wenden, met de cdelmoedige waarfchuwing: >2 Disce ab Ethiope virtutem, et ne crede colori." 22 Trek, 0 lezer, naar het deugdrijke Afrika, en leer daar van deszelfs zwarte nen deze waarheid: dat het ware fchoon Z0geene kleur bepaald is, en het deugdlieven- tot de theid den ClasFIchen SALLUSTIUS waardig, zich tot de opregte waarheidsliefde zijner lezeren wenden, met de cdelmoedige waarfchuwing: >2 Disce ab Ethiope virtutem, et ne crede colori." 22 Trek, 0 lezer, naar het deugdrijke Afrika, en leer daar van deszelfs zwarte nen deze waarheid: dat het ware fchoon Z0geene kleur bepaald is, en het deugdlieven- tot de --- Page 434 --- AANHANGSEL No. XIX. de hart onder alle hemelftreken gevonden wordt (*) To virtuous Afric, libral reader turn There, from her fable Jons this maxim learn: To no complexion is the charm confni'd, In every climate grows the virtuous mind. Epitaph on BENJAMIN and COITO BLAKE, Vol. II, p. 209. Erraties, EINDE, RE- I --- Page 435 --- R E G IS T E R. A. B. Acuno, een hoveling als BALBOA, VAsCO NUGNEZ DE, znnkgelastigde naor Hlispageholpen door DIEGO Coniola gezonden, I, 23. LUMBUS in de ontdekking ALBUQUERQUE, met verongevan de Zuidzee, 1, 46. lijking van DIEGO COLUM- BAILLEN, de heer, met zijne BUS benoemd, om de Refomilie door eenen negerpartimientos te verdeelen; Nanf gered, I, 244. zijn gedrng, I, 47, 48. Balguana, het dorp, befchreALONZO DE OJEDA, bevelheb- ven, I, 119. ber der fchepen, waarme- Baya, het dorp, befchreven, de AMERIGO zijnen togt ald. deed, I, 2. BAYOUDE LIBERTAS, de meesAMERIGO VESPUCCI gecft, ter en voorftandervan Tousdoor de vroege vermaardSAINT, II, 5; zijne ongeheid van zijn werk over voeligheid voor den ongede nieuwe wereld, zijnen lukkigen ftaat ziins kweenaam aan dezelve, in piants kelings, 8, 9; door Tousvan dien des ontdekkers, SAINT befchermd en onder1, 2, 3. fteund, 13, 14. Amerika ijverzucht der BEAUDIERRE, FERRAND DE 9 Spaanfehe regering ten aaneen regeringsperfoon, om zien van hare bezittingen zijn voorftaen van het bein, 1, 68. Andere Eurolang der Mulatten verperanfche volkplantingen moord, I, 197. gevestigdin, I, 69. Han- BEAUSOBRE, depperheid en del van, met de zwarten, grootmoedigheid van, I, I, 247, 248. 226, 227, dant. Amis des Noirs, een genoot- BENZOM, een Spaanfche hisfch:p tot begunftiging van toriefchrijver. verzekert, de zwarten te Parijs opge- dat de oorfpronkelijke berigt, hunne misvatting, I, woners geheel zijn uitge188, 189, 213. Hunne rocid, I, 62. doodelijke ontwerpen, 229. Befuit, eerite, der NationaHun invloed op de rege- le Vergadering van Frankring, 230. Dezelve neemt Bjkaengsnte@demadfvole aammerkelijk af, 264. Zij REmiasenCM-T1790), verkrijgen denzelven we- 1, 197, 198; van deeerfie der,277. Hun karakter,2s7. Algemeene Vergedering der Aux Cayes, ftad, befchrevolkplsnters, 202; van ven, I, 145. de Nationcle Vergedering, Azua, fad, beichreven,1,123. waarbij het volk van de II. DEEL. Cc kleur ammerkelijk af, 264. Zij REmiasenCM-T1790), verkrijgen denzelven we- 1, 197, 198; van deeerfie der,277. Hun karakter,2s7. Algemeene Vergedering der Aux Cayes, ftad, befchrevolkplsnters, 202; van ven, I, 145. de Nationcle Vergedering, Azua, fad, beichreven,1,123. waarbij het volk van de II. DEEL. Cc kleur --- Page 436 --- R E G I S T E R. kleur met de blanken werd Dockerij, fchets der, van gclijk gefteld (15 Mei, TOUSSAINT, II, IO. 1791), 231, 232. Ge- BONAPARTE, zijn misflag in weldige fieppen ingevolge gchoor te leenen aan deinvan hetzelve, ald. Iler- zigten der koooplieden, en roepen, 263; door datvan het zenden van cenel krijgsAprili792 vernietigd, 278; magt tot herwinning van van den zwarten Generaal St. Domingo, II, 41. ZijDESSALINES, waorbij den ne Proclamatie aan de inzwarten vrijheid werd woneren, 56; zijn brief gegeven 1 om naar hun aan' TOUSSAINT, 61; zijn geland terug te keeren, II, brek aan vooruitzigt, 1145 195. zijne regering doordenoorBevolking van de Spaanfehe log van St. Domingo bevolkplanting, I, 1345 van vlckt, 148. de Franfche, 159. BOVADILL.O, eerst benoemde Dewindsmamen van Frank- tot Gouverneur van Hisparijk, hun karakter, 1,268; niola, en zijne verderfelijdooranderevervangen,; 280; ke en onregtvaardige maatverlaten de volkplanting, regelen, 1, 27, 28; ver330. Tempel te hunner liest het leven door eene gednchtenis opgerigt, 377. fchipbreuk, 30. Bewoners Coerfpronkelitke) BOYER, een Fransch Ganevan Hlayti, hunne fchoon- raal, zijn zonderling kaheid, fchranderheid, enz. rakter, II, 163, 164, 167, I, 4. Begin van hune 168. flavernij, 22. Dijnauitge- Bricf van BONAPARTE aan put, 38. Ilet overfchot TOUSSAINT, II, 61; vail derzelve bij verkoop onder den Admiraal VILLARET de Spanjarrden veredecld, aan den Admiraal DucK48; door LAS CASAS be- WORTI!, 76; van Tousfchermd, S1. SAINT aan den zwarten GcBloedhonden, door de Spanneraal DOMAGE, 97; van jaarcis. tegen de Indianen, ge- BueunenLAPatea116 bruikt, 1, 21; door de van ToUssaINTaan) FONTAIBukkaniers, 73; door het NE, 135; van LE CLERC Franfehe leger onder LE aan Bonatammw.overdes verCuaccgRtocwwae,1, * brnning van TOUSSAINT, 155. Verwoesting, door 141; van ROCHAMBEAU: acn dezelve aangerigt, i76. den Conmodore LORING 3 Derzelver gefchiedenis cn 184; van DESSALINES an gebruik, 320. den Comodore LORING, 189; Doeken, door TOUSSAINT ge- van den abt GRÉGOIRE 2an lezcn, I1, IO. hetvolk van de klcur, 221; van , * brnning van TOUSSAINT, 155. Verwoesting, door 141; van ROCHAMBEAU: acn dezelve aangerigt, i76. den Conmodore LORING 3 Derzelver gefchiedenis cn 184; van DESSALINES an gebruik, 320. den Comodore LORING, 189; Doeken, door TOUSSAINT ge- van den abt GRÉGOIRE 2an lezcn, I1, IO. hetvolk van de klcur, 221; van --- Page 437 --- O R EG IS T E R. van TOUSSAINT aan den en Frafche varen voort fdadw/Sormt.a86: van RoCHANDEAU aan den Com- gemeenfchappelijk te hanmodore LORING, 340; van delen, flaan 90; de Franfche den Commodore LouINGan Zich, na dat hunne woestheid allengs verminROCNANDEAU, 342; van derd was, te RocmNDEU aan LORING, der, leggen PortPaixne343; van den Britfchen landbouw, zichtoe opden ddmiraal DeCKWORTHan dacht der trekken.de: aanden Secretaris der Admi- tot zich, Ranfteheregering en raliteit, 344. grondfling leggen den BRISBANE, Colonel, zijn aige ting, eener volkpinnmeen betreurde dood, 1, gers van 91; den de Spanfehej ja344. tegenwoordiBrit/che, - kinderen, als de gen tijd volmaakt gelijkenflaven verkocht, 1, 178, II, beeldtenisfen 326. van hen, 179; toeftand der - kunfenaren als ongunftig be- Burgerorlog, fineulende fints langen tijd fchreven, 180; voorftel I, in St. Dominge, om de - vlag in de noor- Burgos, 113, de 183. der vrovincie van St, Do- werkt de bisfchop van, mingo op te hijfchen, gemenschlievende daan in Junij, 1791, 233; SAS bemoeijingen van LAS CAinval in.sr.Daminge, 301; tegen, I, 56. - COENeBLDLheangn C, 360; belangen, aanierkingen daaromtrent, 361. CAMPBELL, kapitein, beBukkaniers, hun oorfprong, rigrvan zijn I, 71; hunne levenswijs, 324; debloedhonden, door den II, 72; in hun hunne afiwezen, volkplanting 2 man QUARREL, in bewinds- deszelfs Spanjaards verwoest, door de berigtgeving, te onregt on76; ftellenecnen Engelsch- 75, ald. genoemd voorbijgegaan s man, H'illasgehesen, aan tot hun opperhoofd, 76; Cuctuemeceeustag Engelfehe en Franfche ge- hechoedentasespogiees lukzoekers, , fcheiden van anen,1,50;zijal terbefeherming van deIndielkander, 77, 78; ontvan- doet te hunnen karakter,51; gen lastbrieven van de En- eene reis naar bchoeve gelfche regering, 78; hun- brengt de Spanje, ald.; ne onderneming en dapper. drie aanftelling van heid, 80; verfing van drie zelven opziemers, als met hem hunner uitftekende mede- het hoofd, befchermer te aan leden, 81; de Engelfche is wege, ald.; ongelukkig in het te Cc 2 werk rieven van de En- eene reis naar bchoeve gelfche regering, 78; hun- brengt de Spanje, ald.; ne onderneming en dapper. drie aanftelling van heid, 80; verfing van drie zelven opziemers, als met hem hunner uitftekende mede- het hoofd, befchermer te aan leden, 81; de Engelfche is wege, ald.; ongelukkig in het te Cc 2 werk --- Page 438 --- R E G I S T E R. werk ftellen van zijne maat- CLERC, LE, de regelen, 52; doet nog benoemd tot Generaal, eenen keer naar Spanje, over den bevellhebber maar met weinig vrucht, St. krijgstoge I1, tegen 535, voert allereerst ecnen ne Domingo, flaatkundige valschhe- 45; zijhandel mer.Affikasnfehe fla- den,755 zijne ven in, tot verligting van heid over outevredende Indinnen, 54; doet het zijn zijnen post, 83; voorftel, om eene volk- 152; gevaarlijke zijne wreedheden, tocfland, moederland planting arbeiders uit het 1543 zijn dood, 158. aan te leggen, COISNON, de opziener der 55; onderneemt dit ophet twee zonenvan' vaste land van Amerika, uitgekozen om TOUSSAINT, dezelve bij 56; zijne ongelukken en hunnen vader te dood, 56, 57: zijn verraderlijk karakter, brengen; Chopetonen, befchrijving der, II, 67. 1, 128. CotenCimmentives CHARNILLY, de heer DE, zijn dekt Hayti, I, 3; is Zeer verkeerd gevoelen van de ingenomen met deszelfs inIndianen, I, 14; zijne woneren, 7; lijdt dwaling aangaande de be- breuk,13;keert fchipvolking, 38; aa11 de BritnearSpanje fche regering afgevaardigd, ciland, ngiSilomoederiane 17, verlaathet voor 292; gewond in den aan- de tweede inaal, en vindt val op Bombarde, 316; hetzeive, bij zijne zijne verrukking bij de inkomst, vol verwarring, terug- 20; ncebgyeafortas-prinn. in Spanje 329; verhaal van hem, II, afgezct, 27; ondermijnd, van zijn cigen 235 275; leeft in een' duisteren eilaud geweerd, 30; na ftaat, 285. veel tegenfpoeden met een CHAVANE, cen bevelhebberin uiterlijk vertoon van achden opftand van OGÉ, I, ting door OVANDO, den 215; zijn dood, 222. Gouverneur van HispanioChristofel, St., het eiland, la, ontvangen, 32; fterft ontvangt eene Franfche en in Spanje, 33. Engelfche volkplanting, I, DIEGO, door 69. zijnen broeder, in deszelfs CHRISTOPIE, een zwarte Ge- afiwvezen, tot Gouverneur neraal, lid van den krijgs- van Hispanivla rand, voor welken dei fchrij- I, 18; fticht St. benoemd, ver te regt ftond, veriaat 25. Domingo, zijne partij, I1, 1C9; doch DARTIOLONELS, enkel met een fantkundig eenanderebroeder, bezoekt inzigt, 152. de volkplanting; zijne on- E, een zwarte Ge- afiwvezen, tot Gouverneur neraal, lid van den krijgs- van Hispanivla rand, voor welken dei fchrij- I, 18; fticht St. benoemd, ver te regt ftond, veriaat 25. Domingo, zijne partij, I1, 1C9; doch DARTIOLONELS, enkel met een fantkundig eenanderebroeder, bezoekt inzigt, 152. de volkplanting; zijne on- --- Page 439 --- -O A R E G I S T E R. 46. gelukken,1,19;zij dood, DUBOIS, Precureur Generaal COLUMBUS, DIEGO, verkrijgt van St. Domingo, vaart uit het tegen de flavernij, 1, 197. onderkoningithap van DUCKWORTH, Hispanioln, uit kmcht van ne Admiraal, zijzijns vaders regt, I, 43; de verllandhoudingen met karakter van zijn beftuur, Franfchen bevelhebbers van den Si door her Spaanfehe 102, 103; krijgstogt, zendt den II, gekweld, ald.; keert Genaar Spanje terug en fterft, NEeg/KOCUAIEA Officiers, die en de 59, 60. van deszelfs deelgenooten CUYLER, de Generaal, zijne waren wreedheden beleefdheid, I, 410, maika nanr geweest, van SaD. DUGUA, een Engeland, Franfche Gene- 191. Dauphin Fort, bef@hreven, raal, de veronrwaardigd over I, 138; verrukkelijke landwreedheden, door zijie freek rondom heuzelve, landgenooten gepleegd, Il, 403. 154; zijn dood, ald, DESSALINES, de zwarte GeneE. raal, doet zich uitnunten te Crête à Pierrot, enz., II, 107; verwijdert zich Engelfehen, door de een fort van de, mnetTousfaint, 132;wreekt zwarten op den het fehenden van zijne af- II, Engelfchen III; traneverdedigd, zonderingop de Franfchen, der, volkplantingen 153; tot opperbevelheb- de veilig ten aanzien van ber der zwarten benoemd, zwarten, 213. winning 171; zijnel over bellisfendeover- de de, in eene Genegenheidvoor vrouw van de 180; tot Gouverneur-Ge- Franfehen, kleur, voordeelig voor den neraal voor zijn leven aan- Engeliche fehrijver, I, 406. verkozen, gefteld, 200; tot keizer zocht, om regering eenen inval aange- in Domingo, St., 205. zie Hayti, St. Domingo te doen, I, Domingo, St., ftad, gebouwd 292; dit annzoek in St. door DIEGO COLUMBUS, I, Desisgezerhanelikg gekeurd goed25; befehrijving van het- 299; en anngedrongen, zelve, in zijnen ftaat van ka gereed toerusting in Samaivoorfpocd, door OVIEDO, eene gemankt, tot I, 60; door Sir FRANCIS onderneming op de DRAKE geplunderd, 64; Ltiroigentinsol derzelver befchrijving van hetzelvein voorfpoed, 302; 1789, 119. tègenfpoeden, 304; ontruiming van St, Damingo, Cc3 360; en, zelve, in zijnen ftaat van ka gereed toerusting in Samaivoorfpocd, door OVIEDO, eene gemankt, tot I, 60; door Sir FRANCIS onderneming op de DRAKE geplunderd, 64; Ltiroigentinsol derzelver befchrijving van hetzelvein voorfpoed, 302; 1789, 119. tègenfpoeden, 304; ontruiming van St, Damingo, Cc3 360; --- Page 440 --- R E G I S T E R. 360; - belangen, aanmerfpoed en luister, 113; kingen omtrent dezelve, Volkplanters, lun 361; met argwaan door de 169; val der karakter, zwarten befchouwd, 370; 288, volkplanting, zonderlinge bekrachtiging van dezelve ann eene FranG. fche onderneming tot herovering van derzelvervolk- GALBAUD, de hieer, zijn geEngelfche planting, Il, 42. vecht tegen de Franfchebeeiland St. vollpianting,in Christojel het windsmannen, I, 286. flicht, I, 69. ge- GALISONIERRE verliest zijn fehip Leopard door zijn F. flantkundig gedrag in St. Domingo, I, 206. FERDINAND V, koning van GARSTIN, een Engelfche OffiArragon, 2 en gemnal van cer.rhnegmntoingmp fpoeden, I, 316. Habella, tilie, de koningin voorliander vanKas- Geest, vorming van TousColtns,1,8; van SAINT's, II, 9. voor de bolmgrijkheid gevoelig Gele koorts, berigt van derner heerfchappijen in zij- de zelver ontftaan in St. Donieuwe wereld, 36; zijne mingn, I, 333. lage behandeling van den Gelijkheid, werkelijk te in Kaap Frangois Zoon van COLUNBES, 59. brgt, 1, 372. oelening geFLAVILLE, de heer, door de Gevecht, tusfchen COLUMBUS Fort negers Dauphin, vermoord, 1, 238. en de Indiznen, I, 21; flad, befchreTOUZARD en de ven, I, 138. opgefiane FRANÇOIS, JAN, een neger Ge- negers, de Franfche 240; bewindsman- GALBAUD en neraal, zijne Aaatkunde, I, nen, 286; de Engelfchen Franfche, 276. en de Duitfche inwoners gemeenebest krijgstogt regen bet van Bombarde, 315; de eerfte toebercidfeten, der zwarten; Franfchen en de zwarenbij II, de Restaradoakomue,ll, 41; derzelververtrek, 47, 8:; te Créte-d-bierrat, aankomst in St, Domingo, 105; te deul, 172; te 48; nederlaag, 179; der- Kaap François, 180. zelver lot door den ichrij- Goara, St. Jean de Goara, ver voorfpeld, 11,47,294. het dorp, befehreven, I, eiland St. Volkplanting Cinian-fetemnge ophet 119. legd, 1, 69; in St. Do- Goave, fehreven, Petit, de ftad, bemingo,98; derzciver voor- Afc zetel vau I, 144; de de eerregering der ; der- Kaap François, 180. zelver lot door den ichrij- Goara, St. Jean de Goara, ver voorfpeld, 11,47,294. het dorp, befehreven, I, eiland St. Volkplanting Cinian-fetemnge ophet 119. legd, 1, 69; in St. Do- Goave, fehreven, Petit, de ftad, bemingo,98; derzciver voor- Afc zetel vau I, 144; de de eerregering der --- Page 441 --- R E G I S T E R. der Franfche volkplanting, tigd; 44; door flaven uit ald. Afrika bevolkt, 54; beGonaves, het dorp, , befchrefehrijving van deszelfs ven, I, 145. hoofdfad, ten tijde van GRÉGOIRE, deabt, zijue wel- derzelver blocijenden (taat, fprekendheid, ten voordeedoor OVIEDO 2 60; door le der zwarten, I, 231; Sir FRANCIS DRAKE nnngezijn uitgegeven brief aan vallen, 63 : verval der hen, II, 221. Spaanfche volkplanting,67; Groot man, verhevene geoorlogen tegen de Bukkavoelens van een', 1I, 55 niers,81; door deze Iaatite dankbaarheid van een',voor eene Franfche volkplanting gunften in een' duisteren aan het andere cinde des eiftaat ontvangen, door Touslands geficht, 91; tocnefaint voorbeeldelijk jegens mende voorfpoed der Fmnzipommsmnasbewea,1tfchen, naar gelang van het verval der Spanjarden,96; H. de ftad Kaap Fyangois gebouwd, 97; afitand van HATUEY, cen opparhoofl der het westelijke gedeelte des inboorlingen, zijne onvercilands, toen mar de befchrokkeuheid, en zijn fnc- roemde Spaanfche hoofidig antwoord, L, 45. ftadSr. Domingo genoemd, Hayti, door COLUMBUS ontdoor de Spannfche regering dekt, llispaniola genoemd, aall de nieuwevoikplenters, verling van deszelfs oortoa;uitwverkfes vanLAw's fpronketijke inwoneren, en ontwerp van een'. Misffippivan deszelfs fchoonheid ei handel op de volkplanting, vruchtbaarheid, I, I-12; 105; jannerlijk verval der goud inhetzelve gevonden, Spaanfche volkplanting, ald.; is onder de cerite rc106; opklimming der Frangering der Spanjaarden in fche voikplanting tot dercen' kwijnenden itaat, maar zelver hoogflen voorfpoed, bloeit uit der mate onder 1135 plantsbefchrijving van OVANDO, 35, 36; de be- het eiland in 1789, 1145 volking der oorfpronkelijke laocfte grenslijn tusfchen de inwoneren vermindert, 37; twee volkplantingen, 115; anngevuld door den invoer kerketijke regering der der bewoneren van de Li- Spannfche volkplenting, kaifche eilanden, 40; tog1245 krijgsmagt, 128; inten van daar naar Kuba en woners, ald.; Franfche Porto Rico, 42; naar de volkplanting, berige van Zuidzee, 46; eene volkderzelver provigcien, 1345 planting op Kuba geves- ftaatsregeling, 150; krijgsCc4 magt, erketijke regering der der bewoneren van de Li- Spannfche volkplenting, kaifche eilanden, 40; tog1245 krijgsmagt, 128; inten van daar naar Kuba en woners, ald.; Franfche Porto Rico, 42; naar de volkplanting, berige van Zuidzee, 46; eene volkderzelver provigcien, 1345 planting op Kuba geves- ftaatsregeling, 150; krijgsCc4 magt, --- Page 442 --- R E G I S T E R. mngr,F5s:iawoners, 153; komst, ald.; poging om KomtreapseryiCoivcor beduidende teekenen de zwarten te misleiden, omwenteling, 166; eener alge56; wreede en onwettige meene gisting, 193; de maatregelen van het FranMulatten nemen de wape- fcheleger, herneemt 154; het eiland nen op, 195; de blanke kelijken zijnen oorfproninwoners wapenen zich, naam, na cen tijd206; vijandige gezindheid verloop van drie honderd der Parijzenaars tegen het cn twaalf jaren, 191; tot eiland, 229; opfland der der cen JAN keizerrijk JAKOB verheven Ollnegers, 237; bezock van 205; fchoone fehilderijvan DESSALINES, Engelfche bewindsmannen, het rijk der zwarten, 252; aankomst van be- gelegenheid van des keizers bij windsmannen uit Frankrijk, krooning, 206; aanmerkin266; derzelver karakter, gen over de oprigting van 268; aankomst van nicuwe dit keizerrijk, 208. bewindsmnnen, 280; een llispanicla. Zie nicuwe Franfche Gouver- Honden, een begeerlijk Hayti, voedneur afgewezen, 285; een fel voor fommige negers, afgevaaraigde vanl het eiland I, 387. Zic Bloedlonden. naar Grootbrittanje, 292; Ilut, befchrijving van Britfche krijgstogt in het bij Kanptrangais, 1,388. eene, cilend, 301; deszelfs aankomst en vriendelijke OiltI. vangst, ald.: ondergaat een de klein verlies, 304; krijgt Jagers, Spaanfehe, afbeeldnederlaag te Bunbarde, fels van de aloude Bukka314; ontvangt eene ver- niers, II, 326. fterking, 321; mocijelijke Sago, ftad St., dienst bij het Engelfche le- 1, 122, befehreven, ger, 331; het geheele ei- Jacquemel, de ftad, befchreland aan de regering der ven, I, 147. 2uehsorugorven.3e; deszelfs Indigo, mtuurlijke historie door Grootbrittanje onathankelijkheid der, I, 163. ald.; toefland der erkend, zeden ISABELLA, tilie, koningin van Kasenz. in 1799, 367; de re- BUS, , I, befchermt 24; fterft, COLUM- 33; de gering der zwarten in het eerfte flad in der nicuweweeiland befehreven, II, I; reld naar hoarg Franfche krijgstogt tegen befehreven, 123. genoemd,175 hetzelve, 45; voorfpelling van deszelfs lot door den fchrijver,47: deszelfs aanK, in van Kasenz. in 1799, 367; de re- BUS, , I, befchermt 24; fterft, COLUM- 33; de gering der zwarten in het eerfte flad in der nicuweweeiland befehreven, II, I; reld naar hoarg Franfche krijgstogt tegen befehreven, 123. genoemd,175 hetzelve, 45; voorfpelling van deszelfs lot door den fchrijver,47: deszelfs aanK, --- Page 443 --- R E G I S T E R. K. Spaanfche en Franfehevolkplantingen, 1, 159. Kaap François, door GOBIN, Koorts, Gele, berigt van dercen' gevlugten Calvinist, 2 zelver invoering in St. Dogebouwd, 1,97; befchre- mingo, I, 333. ven, 136; na den opftand Kreolen, Spaaniche, befchreder negers, asa;verbrand, ven, I, 128; Franfche, 289; befchreven in 1799, 154. 373;in 1802 door dezwar- Kunfenarij, zeldzame, om ten verbrand, II, 54. de inboorlingan der LukaiKaap St. Nicholas, befchre- fche eilanden naar Hispaven, 1, 140. niola te lokken, I, 40. Kakao, natuurlijke historie der, I, 162. L. Kalenda, of dans der liefde, berigt daarvan, I, 403. Landbouw in Hispaniola beKarakter van den Afrikaangonnen,I 1,63;doorde: zwarfchen neger, 1, 173. ten aangemoedigd, 277. KAREL V geeft een patent tot LA PLUME, een zwarte Geden handel iu Afrikaanfche neraal, zijne verraderij, flaven, I, 54. II, 96. Kerkelijken, naar Hispaniola LARWOOD, de Eerw. JOSHUA, gezonden, 1, 373 worden zijn aandoenlijk bezock bij cen vermogend ligchanm, het grafvan twee getrouwe 49; de Dominikanen verzwarten, 11,397streflende zetten zich tegen de Re- aanmerkingen overde deugpartimientos of'de flavernij den der zwarten, 398. der Indianen, 50; LASCA- LAVEAUX, zijn merkwaardig SAS munt onder hen uit, antwoord, 1, 308. ald.; zijn karakter, 51. Laurent, het dorp St., be Kerkelijke regering, der fchreven, I, 118. Spaanfche volkplanting, I, Léogane, de ftad, befchre124; der Franfche volk- ven, I, 144. planting, 149. Leopard, het volk van het Kinderen, hoogmoed op ge- fchip the, overmeestert boorte in, noodzakchijkheid hetzelve, na het te St. om denzelven te beteugeMark gebragt te hebben, len, IL, 23. I, 206. Koffihuis, befchrijving van Letteren, mannen van, in cen, te Kaap Frangois, Frankrijk en door TousI, 372. SAINT voorgetrokken, II, Kotuy, het dorp, befchreven, 27. 1, 119. Llos Llanos, vlakte vail, be: Koophandel, tusfchen de fchreven, I, 132. Cc5 M, ven te beteugeMark gebragt te hebben, len, IL, 23. I, 206. Koffihuis, befchrijving van Letteren, mannen van, in cen, te Kaap Frangois, Frankrijk en door TousI, 372. SAINT voorgetrokken, II, Kotuy, het dorp, befchreven, 27. 1, 119. Llos Llanos, vlakte vail, be: Koophandel, tusfchen de fchreven, I, 132. Cc5 M, --- Page 444 --- R E G 1 S T E R. M. Monte Plata, het dorp, beMaat/chappii, ftaat der, bij fchreven, I, I19. het volk van de kleur, 1, MORGAN, berigt wegens cen hem, Dukkanier, 1,85; 379. zijne menschlieyenstheid en Maguana, St. Juan de, het krijgslist, 86;zijn flecht bedorp, befchreven; I, 119. loonde hertstogt voor cene Mark, de ftad St., befchre- vrouwelijke gevangene, 88; ven, I, 143. Zet zich als planter în JaMARKHAN, de Colonel, zijn maika neder, wordt rijk cn dood, I, 344. Liskgenti-eroasa,en MAUDeIT, de Colonel, onderinet de ridder-orde verfteunt den Gouverneur PEYcerd, 89; wordt, op amnNIER, 1, 201; beleedigt drang van het de Nationale Guarde, 209; hof, door JACORUS Speanfche fluit een bedricgelik ver- den Tower gevangen Il. in drag met deMulmen,216; 90. gezet, ziju verfehrikkelijke dood, Mulatten, Spaanfehe, be227; lot van zijn Regi- fehreven, I, 129; FranMleesters, ment, 228. fche, 153; die van de hunne afkeerigheid Franfche volkplanting wavan ictstegen dealgemeene penen zich, gedurende de ftem, ofaangenomene wel- gisting, die de omwentevoegelijkheden, tc doen, ling voorging, hun enz. Il, 8; dievan Tous- tweedeoplinnd 195; SAINT liet hem een Onafblij- 213; verllagen, onderOcÉ, 215; O1lven, tot het oogenblik toc, der RIGAUD wederom dat hij hem zijn leven vergeflann, door Mauourrbe- opfchuldigd was, ald. vredigd, 216. Mestizen, , Spaanfche, befchre- MuRo, conzwarncGaurmel, ven, I, 129. befchrijving van hem, I, Mieren, fehade door dezeive 399. in llayti gedaan, I, 58; Musijk. berigt van de, in bijgeloof ten aanzien van St, Domingo, I, 385. dezeive, ald. MOLIERE, door de zwarten N. hoog gefchat, I, 384. MONTASR, cen Bukkanier, Negers, Spaanfche, befehredePerdelger genoemd, be- ven, I, 130; Franfehe, rigt wegens hem, 1,81; bedinnea,tSscerimnus 82. zijn Dariesichattjoieives, kelijk karakter, 173; de Moute Christi, de fad, be- onevenredigheid getal bij datder blanken van hun in fchreven, I, 118. de volkplantingen geva:rlijk ASR, cen Bukkanier, Negers, Spaanfche, befehredePerdelger genoemd, be- ven, I, 130; Franfehe, rigt wegens hem, 1,81; bedinnea,tSscerimnus 82. zijn Dariesichattjoieives, kelijk karakter, 173; de Moute Christi, de fad, be- onevenredigheid getal bij datder blanken van hun in fchreven, I, 118. de volkplantingen geva:rlijk --- Page 445 --- R E G I S T E R. lijk, 177; hun eerfle algetiug, I, 92; zijue meene opfland, 2375 ver- lukken, deugden en MEE bazende uitbreiding vanden- kwaamheid, 93;zijn dood, zelven, 239; de ijsfelijk- 97. heden door hen gepleegd Omwenteling, oorfprong der, verzacht, 243; tiee bun- van St. Domingu, 1,166; ner op eene verfchrikkelij- hare vordering, door midke wijze ter dood gebragt, del van binenlandfcne ver249; hunne krijgskundige deeldheden, 206; doot de bekvvanmheden aan den dng negers verhaast, 237; door gelegd,276; onnoozelheid de affchafling van de flavervan eenen hunner, onlongs nij voltooid, 296. S uit Afrika gekomen, die de Ouwventelingsiehr, fchilderij krachtvan het buskruidniet van de, I1, 359. kende, 3135 berigt ven oupombotgivgiva.s.D. cene vernuftige familie onmingo. door TOUSSAINTaf der hen, 389; poging, om gekondigd, IL, 375. na'denehen op nieuws tot flavente derlang der Frrnfchen door maken, 11, III. DESSALINES herhaald. , 197. Noë, de piantsadje, alwaar Oorlogen, manier van, bijhet de algemeene opftand beleger der zwarten, 1,375, gonnen is, I, 2373 de ge- II, 78; der Franfchen, boorteplaats van TOUSSAINT 157,, 176. L'OUVERTURE, 11,4. Opfland door al de provinciNoprder-provineie, de, der en der Franfche voikplanFranfche volkpianting beting, I, 206; der negers, fchreyen, I, 135. 237. Opvoeding, wenk voor de, - O. van de kinderen der grooten, II, 23. OCAMPO, DIEco, verwoest OvANDO, tot Gouverneurbehet vaste land in de I- noemd, zijn oordeelkundig buurfchap yan Ilispaniola, beftuur, 1, 28; veroorI, 58. looft de grootite wreedheOGk, opftand van, I, 213; den, 34; voertdeaankweezijn karakter, 213, 221; king van fuikerin, 36. zijne Inatite verklaringen OVIEDO, zija berigt van de verwvaarloosd, 221; zijn hoofdftad der Spaanfche dood, ald.; deinhoud zijvolkplanting, I, 60. ner efgelegde verklaringen ontdekt, 268; het oorP. fproukelijke fuk, 11,250. OGERON, D, cerfte Gouver- PEYNIER, Gouverneur der zeurder Franfche volkpianFranfche volkpianting, zijne IEDO, zija berigt van de verwvaarloosd, 221; zijn hoofdftad der Spaanfche dood, ald.; deinhoud zijvolkplanting, I, 60. ner efgelegde verklaringen ontdekt, 268; het oorP. fproukelijke fuk, 11,250. OGERON, D, cerfte Gouver- PEYNIER, Gouverneur der zeurder Franfche volkpianFranfche volkpianting, zijne --- Page 446 --- R E G I S T E R. ne I, 199, Asatzuchtige 200; zijne freken gewel. 3 ring van een nieuw beftuur, dige maatregelen tegen de den 307 en tot regeling van CeNE30b1 koophandel, 315; van wapent de noorder provin- ROCHANBEAU van den tot regeling cie tot zijne koophandel, 334; CIO; zijn gedrag verdediging, door de van DESSALINES, wegens de Franfche Nationale Verga- onafhembeijicheit der zwardering goedgekeurd, 217; ten, van de 349; ter afzwering wordt onazngenanm bij her de Franfehen, 3545 volk, en doet afftand van een' wegens aanftelling van PetitCoave, zijnen post, 220. voor Gomerwar-Controat zijn leven, deftad, befchre363; tot ven, I, 144. waarichuwing van de SpanPlantersven Si-Domingo, de, jaarden, 373. onrustig eil misnoegd, I, 169; te Parijs, hun kwijQ. nend verlangen naar herftel- QUARREL, ling, II, 38; halen Bo- bloedhonden afgevaardigd om NAPARTE, door het voorte bezorgen, ftel van zijn ftaatkundig bezijne onopregtheid 7 11, lang, over, oin hen in hun323. ne door oogmerken, bij te flaan, R. eenen krijgstoge tot herovering van de volkplan- REILLY, ting, 43. hani, KAREL, zijn dagver. POLVEREL, zijn merkwaardig cene bijdrnge tot opantwoord, I, 287. heldering van TOUSSAINT's Port-au-Prince befchreven, karnkter, II, 289. I, 141; ingenomen door Repartimicutes, of verdeede Engeifehen, 327; door ling van de Indianen, als de Frenfchen, II, 94. flaven, onder de SpanPort Paix, de eerfte bezit- jaarden, BUS door COLUMting der Bukkanicrs in St. onder vastgefteld, OVANDO I, 26; Domingo, I, 79, befehrijgemaakt, drukkender ving van hetzelve, 139. COLUMRUS 34; onderDIEGo Proclamatic van BONAPARTE niken door de monaan de Zwarten, II, 56; een' beftreden, 49; op van LE CLERC aan dezelf- brngt, geregelden voet gedood den, 72, 120; wegens den RIGAUD, 52. de van LE CLERC, 159; raal, Mulatte Genevan DESSALINES, den zwar- ; zijn voorfpoed, I, ten Genernalen Chef; 197; 364; 338 verlant het eiland, van LE CLERC, ter invoe- fche leger keert met het Franterug, II, 115; ziju reden, 49; op van LE CLERC aan dezelf- brngt, geregelden voet gedood den, 72, 120; wegens den RIGAUD, 52. de van LE CLERC, 159; raal, Mulatte Genevan DESSALINES, den zwar- ; zijn voorfpoed, I, ten Genernalen Chef; 197; 364; 338 verlant het eiland, van LE CLERC, ter invoe- fche leger keert met het Franterug, II, 115; ziju --- Page 447 --- YYO R E G I S T E R. zijn brief aan LA PLUME, raad te regt gefteld, 400; 116; naar Frankrijk gezon- ter dood veroordeeld, 401; den, ald. op last van TOUSSAINT ontROCHAMBEAU, de Generaal, flagen, 409; vertrekt uit voorheen landeigenaar 1 St. Domingo, ald., en volgt den krijg naar St. komt te Martinique, 410. Domingo, II, 45; tot Ge- SEVRE, de ridder DE, zijn neraal en Chef: anngefteld, berigt van eene overwin162; geeft zijne toeftem- ning, II, 271. ming om het eiland te ont- SIMCOE, de Generaal, beruimen, 183; wordt als noemd om den wanhopigen krijgsgevangene naar Enge- ftaat van het Britfche leger land gezonden, 191. te verbeteren, I, 353 ; ROCHE, LA, mejuffer, hare zijne groote bekwaamhebegnafdheden, I, 384. den,, 354. RODERIGO DE FIGUERRA tot Slavenhandel, oorfprong van opperregter van het eiland den, I, 170; middel, om aangefteid, I, 53. in deszelfs plaats te ftellen, ROLDAN, door COLUMBUS tot II, 387. regter aangefteld, begintin Slavernij, vernietiging vant de, deszelfs afwezen te mui- door de bewindsmannen, 7 ten, I, 25; komt om in II, 296. eene fchipbreuk, 30. SMITH, de Admiraal, brief van den zwarten Generaal S. TOUSSAINT aan hem te St. Domingo, II, 286. SATURNINUS, ST., met goed Spanjaards, de, door de Ingeluk tegen de mieren te dianen voor bovennatuurhulp geroepen, 1,59. lijke wezen aangezien, II, Schilderkunst, de, inst.Do- 12; gedurende het afwemingo aangemoedigd, I, zen van COLUMBUS buiten 384. hunne jonge volkplantingi in Schrijver, de, bezoekt Kaap Hispaniola ten uiterfte verFrangois, I, 369; geeft basterd, 16; behalen de zich uit voor een' Ameri- overwinning in een gevecht knan, 370; zijn onderhoud met de Indianen, 21; hunmet' TOUSSAINT, ald.; doet ne wreedheid tegen de Inonderzoek naar den inwen- dianen, 34; doen zich in digen toeftand der maat- alle deelen der nieuwe weRepnisrgsveestt.aps reld verfosijen, 57; drijkomt te Fort Dauphin, ven door hunne wreedheid ald.; wordtgevangens geno- hunne flaven tot eenen opmemaynionlienoc,39 fland, 62; leggen zich op voor eenen zwarten krijgs- den landbouw toe, 63;verwaar- onderzoek naar den inwen- dianen, 34; doen zich in digen toeftand der maat- alle deelen der nieuwe weRepnisrgsveestt.aps reld verfosijen, 57; drijkomt te Fort Dauphin, ven door hunne wreedheid ald.; wordtgevangens geno- hunne flaven tot eenen opmemaynionlienoc,39 fland, 62; leggen zich op voor eenen zwarten krijgs- den landbouw toe, 63;verwaar- --- Page 448 --- R E G I S T. E R. waarloozen denzelven, en geven zich aan vadfigheid onzijdige kend, mogendheid erover, 65; doen eenena aanald.; cindige alle val op de Frenfche en En- porntijfchrppen, edele 372; zijne geifche volkplantingen van emencntercichasje St. Christogel, 70; hun zijne gens den fehrijver, 409; verval, 99; hunne gefehilbekwaamheid in de len met de Franfche voik- kunften des vredes, II, 2; planting,11a; zij fnan hun voordeelige Zijiner uitwerkiclen grondgebied afsan dezwarregering, ald.; geten, 364. denkivmardigdtoden leven, van zijn Staatiregeling der Franfche 4; zijn karakter in volkpianting, I, 150. vroègeren zijne leeftijd, ald.; Suiker, de aankweeking van, manier bockerij, 25 zijne door OVANDO in Hlispanto- zijn wanitrabefenan, 17; la ingevoerd, I, 36. karzkter als openbore bijzonder perfonnadje, 19; als een T. perfoon, 22; de opvoeding zijner kinderen, Thomé, St., de flad, befchre23; zijne perfoonlijke gefehreven, I, 123. daante, lieden 24; hij beguntlige Toonecl, verflag van den flaat van letteren, 26; van het, in St. Doiningo, zijne reis door St. DominI, 383. go, 30; trek van zijne Tortnga ontvangt de vlugte- voorzigtigheid heid, en billijklingen uit de Franfche en ne regering 34; hij verklarrt ZijEngelfche volkplantingen, 37; brief onarhankelilik, hervelkd de oorfprong isvan aan van BONAPARTE de Bukkaniers, en van de zijne hem, 61; hij ontmoet St. vestiging" der Franfchen in geeft kinderen, hen over, 67, bij Domingo, I, 70. om zijne Taraunri-rvethinse een Sthereningesdnitf aan neger Oficier, door de be- afftand DUMAGE, van 97; hij doet windsmannen velhebber als opperbe- zijn brief zinemogt, aan 132; in St. Domingo 135; hij FONTAINE, schtergelaten, I, 330; van LE wordt, op last ftrijdt gelukkig tegen den nis CLERC, in hechteGeneraa/Sincor, 354;zijgenomen, en met zijn ne krijgskundige bekwaam- zonden, huisgezin naar Frankrijk geheden, 363; door Spanje huisgezin 137; van zijn geliefkoosd, ald.; door Frankrijk gelcheiden, in enin Frankrijk in zijn opperbe- nis eene gevangevel bevestigd, 364; door gezet, 146; zijn dood, Grootbrittanje voor eene I5o. V. ERC, in hechteGeneraa/Sincor, 354;zijgenomen, en met zijn ne krijgskundige bekwaam- zonden, huisgezin naar Frankrijk geheden, 363; door Spanje huisgezin 137; van zijn geliefkoosd, ald.; door Frankrijk gelcheiden, in enin Frankrijk in zijn opperbe- nis eene gevangevel bevestigd, 364; door gezet, 146; zijn dood, Grootbrittanje voor eene I5o. V. --- Page 449 --- R E G I S T E R. V. wenteling van St. Domingo voor dezelve, II, 213. VAN HOoRN, een Bukkanier, Nieuw middel om dezelve berigt van hem, 1,84;zijn te bevolken, 390. onverzettclijk fterk karak- Vourtbreng/elen, der Spaanter, ald. fche volkplanting, 1,133; Vega Real, de vlakte van, der Franfche, 159. befchreven, 1, 122, 132. Vrijlating der flaven, doorde Vergadering, de cerfte Alge- bewindsmamnen, I, 287. meene Coloniale, door REY- Vrotweit, haar invloed op de NIER tegenpgewerkt,l.aons befchaving en het geluk van haar eerftc befluit wegens het menfchelijke gellacht, eene Nantsregeling, 203; I, 94; invloed van deugdinwendig verdeeld, 204; zame, tot heil ecner opkohare vroege beooging van mende volkplanting, ald.; de omfhankelijkhcid, of verderfelijke invloed van de befcherning van Enge- flechte, 95; de, van de land, 205; zij wapent het kleur in St. Domingo volk tot hare verdediging, fchoon, 1555 befchrijving 209; zij gast uit de volk- van dezelve, 383, 405; planting naar Frankrijk, om menschlievendhcid van raad te vragen, 211; door cene, aan den fchrijver beFrankrijk voorbarig berispt, toond, ald.; derzelver ka-- ontbonden, en onbekwaam rakter, 407. verklaard, 217; en te PaHiagomagmgeenchy1o. W. Algemeen misnoegen daarover, ald. Verklaringvan Iester-provincie, de, van de hare grondbeginfelen door Franfche volkplanting beeen harer leden, HI, 239. fchreven, I, 135; neeint l'erklaring, de, van de reg- deel in den opftand, 261. ten in Frankrijk veroorzaakt Winkels vervullen bij vooreene gisting in de voikplanraad de plaats van heerlijke tingen, I, 193. gebouwen te Kaap FranVollplanters, karekterder,I, çois, I, 374168; rand aan hen, II, 215. X. Folkplanting, 9 de eerfte, in Hayti, verwoest, 1, 16. XIMENES, de kardinaal, rijksFulkplantingen, flechte ge- beftuurder van Spanje, bevolgen van hec bevolken fchermt, op aandrang van derzelve met fchelmen en LAS CASAS, de Indianen, zedelooze menfchen, 1, I, 51; weigert den flaven24, 95. Gevolgen der onl- handel te bekrachtigen,54Z. in Hayti, verwoest, 1, 16. XIMENES, de kardinaal, rijksFulkplantingen, flechte ge- beftuurder van Spanje, bevolgen van hec bevolken fchermt, op aandrang van derzelve met fchelmen en LAS CASAS, de Indianen, zedelooze menfchen, 1, I, 51; weigert den flaven24, 95. Gevolgen der onl- handel te bekrachtigen,54Z. --- Page 450 --- R E G I S T E R. 2. Zwarten, hunne der TOUSSAINT regering OfjZamenzwering tegen de En- TURE, L'OUVERgelfchen te Port-au-Prince, I, 364; cenc wa1, 343penfchouving van hunne ZAPATA, een Spaanfche Aants- den troepen, in het 375; hunne zedienaar, felt zijnen bloedambtelooze leven, 379; de lagere klasfe Netaumrqusaecemm, I, 47. onder hen, derzelvervoorZeden, toefland der, in St. declige toeftand, 383,385; Domingo, in 1799, I, 367. grondbeginfeien honner reZeibo, de flad, befthreven, gering, 394; hunne verI, 123. maken, honderd 383, 403; vijc ZUAzD, een Spaanfche regtsFranfchen hunner door de geleerde, met LAS CASAS bragt, II, ter dood gegevolmngtigd, om de In173; wraaknedianen te befchermen, I, ming daarvan door hen, 9 51. 174; grafvanrwee Znidor-grovincies de, vande we, - doorden heer getrou- LARFranfche volkplanting, beWOOD bezocht, 397. fchreven, I, 135. --- Page 451 --- --- Page 452 --- Zamenzs gelfche I, 343 ZAPATA, dienaar verwar I, 47. Zeden, Domin, Zelbo, di I, 123 Zuazo, C geleerd gevolm dianen 51. Zuider-pr Franfch fchreve --- Page 453 --- --- Page 454 --- --- Page 455 --- D824 RIS8S v.2 a --- Page 456 ---